Τη διάσημη χορογραφία του Μαριύς Πετιπά αναβιώνουν οι διακεκριμένες χορογράφοι Βερόνικα Βιγιάρ και Ελένα Ιγκλέσιας. Η παραγωγή θα παρουσιαστεί από τις 20 Δεκεμβρίου 2026 για έντεκα παραστάσεις έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, σε μουσική διεύθυνση του Χοσέ Σαλασάρ, με τη συμμετοχή της Ορχήστρας και του Μπαλέτου της ΕΛΣ, καθώς και διεθνών σταρ του μπαλέτου.
Όπως αναφέρει το δελτίο Τύπου της ΕΛΣ, ως προς την ιστορική της διαδρομή, η Ζιζέλ αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του κλασικού μπαλέτου και σημείο αναφοράς για την ιστορία του χορού. Ο ομώνυμος ρόλος, που συχνά αποκαλείται ως «ο Άμλετ του μπαλέτου», συνιστά μια από τις σημαντικότερες ερμηνευτικές προκλήσεις για μια χορεύτρια κλασικού μπαλέτου. Από την πρεμιέρα της στην Όπερα του Παρισιού, στις 28 Ιουνίου 1841, με την Καρλόττα Γκρίζι και τον Λυσιέν Πετιπά στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, η Ζιζέλ διαγράφει μια μακρά πορεία στις σημαντικότερες σκηνές του κόσμου, εξακολουθώντας να συγκινεί το κοινό.
Η χορογραφική παράδοση του έργου, που συνδέθηκε στενά με τον Μαριύς Πετιπά, διατηρεί μέχρι σήμερα τη ζωντάνια και τη γοητεία της, φωτίζοντας με ευαισθησία την ανθρώπινη αδυναμία, την προδοσία και την απώλεια, αλλά και τη δύναμη της ανιδιοτελούς αγάπης, η οποία υπερβαίνει ακόμη και τα όρια του θανάτου. Έπειτα από τη σταδιακή απουσία της από το δυτικοευρωπαϊκό ρεπερτόριο μετά το 1867, η Ζιζέλ επέστρεψε στις σκηνές της Δύσης το 1910, με την παρουσίασή της από τα Ρωσικά Μπαλέτα του Σεργκέι Ντιάγκιλεφ στο Παρίσι. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάστηκε αρχικά μόνο η Β΄ Πράξη, το 1982, ενώ η πρώτη παρουσίαση ολόκληρου του μπαλέτου πραγματοποιήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1983, με την Κατερίνα Δήμα στον ρόλο της Ζιζέλ και τον Άγγελο Χατζή στον ρόλο του Άλμπρεχτ.
Η Ζιζέλ, με τον πλήρη τίτλο Ζιζέλ ή Τα βίλι, αναπτύσσεται σε δύο πράξεις και βασίζεται σε μύθο σλαβικής προέλευσης, τον οποίο ο Τεοφίλ Γκωτιέ και ο Ζυλ-Ανρί Βερνουά ντε Σαιν-Ζωρζ γνώρισαν μέσα από σχετικό δοκίμιο του Χάινριχ Χάινε. Κατά την αρχική παρουσίαση του έργου, οι σκηνές παντομίμας καταλάμβαναν μεγαλύτερο μέρος της δράσης, καθώς η τεχνική του χορού με πουέντ βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Με την πάροδο του χρόνου, αρκετές από αυτές αντικαταστάθηκαν από χορευτικά μέρη, επιφέροντας αλλαγές και στη μουσική σύνθεση, με περικοπές, συντομεύσεις και αναδιάταξη επιμέρους τμημάτων. Μαζί με τη Συλφίδα (1832), η Ζιζέλ συγκαταλέγεται στα πρώτα μπαλέτα στα οποία η χορεύτρια εγκατέλειψε τις μακρύτερες φούστες της εποχής, εμφανιζόμενη με ένδυμα που άφηνε ακάλυπτες τις γάμπες.
Τη μουσική της Ζιζέλ συνέθεσε ο Γάλλος Αντόλφ Αντάμ (1803-1856), ο οποίος, παρά το πλούσιο οπερατικό του έργο, που περιλαμβάνει 39 όπερες, καθιερώθηκε κυρίως μέσα από τη μουσική του για το μπαλέτο. Στην αναθεωρημένη εκδοχή της χορογραφίας, ο Μαριύς Πετιπά ανέθεσε στον Αυστριακό συνθέτη Λέον Μίνκους τη σύνθεση ενός pas de deux για τη Ζιζέλ και τον Άλμπρεχτ, το οποίο προστέθηκε στην Α΄ Πράξη. Στη χορογραφία που παρουσιάζεται σήμερα, η μουσική επένδυση περιλαμβάνει επιπλέον συνθέσεις του Φρήντριχ Μπούργκμυλλερ, ενώ η τελική σκηνή ακολουθεί τη μουσική διαμόρφωση του Μπορίς Ασάφιεφ.
Η υπόθεση του έργου εκτυλίσσεται σε δύο πράξεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται η τραγική ιστορία μιας νεαρής χωριατοπούλας που ερωτεύεται τον κόμη Άλμπρεχτ, χωρίς να γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα. Εκείνος, μεταμφιεσμένος σε απλό χωρικό, κερδίζει την αγάπη της, αποκρύπτοντας ωστόσο ότι είναι ήδη μνηστευμένος με μια άλλη γυναίκα. Όταν η αλήθεια αποκαλύπτεται, η Ζιζέλ αδυνατεί να αντέξει την προδοσία και, έχοντας χάσει τα λογικά της, πεθαίνει. Η ιστορία μεταφέρεται τότε σε ένα σκοτεινό δάσος, όπου, κάτω από το φως της πανσελήνου, εμφανίζονται τα βίλι, τα πνεύματα νεαρών γυναικών που προδόθηκαν από τους αγαπημένους τους πριν από τον γάμο τους, και μετά τον θάνατό τους μεταμορφώθηκαν σε ξωτικά. Κάθε άντρας που θα βρεθεί στον δρόμο τους είναι καταδικασμένος να παρασυρθεί σε έναν αδιάκοπο χορό μέχρι θανάτου. Ανάμεσά τους, ο μετανοημένος Άλμπρεχτ, αναζητά τον τάφο της Ζιζέλ και πέφτει θύμα του εκδικητικού χορού των βίλι. Η Ζιζέλ, όμως, επιστρέφει από τον κόσμο των νεκρών και με τη δύναμη της αγάπης της παρεμβαίνει για να τον προστατεύσει, κρατώντας τον μακριά από τον θάνατο μέχρι την αυγή, μέχρι τη στιγμή που τα πνεύματα χάνουν τη δύναμή τους. Παρά την προδοσία που υπέστη, τον συγχωρεί και τον σώζει, αφήνοντάς τον να συνεχίσει τη ζωή του με τη μνήμη της, πριν η ίδια επιστρέψει στον κόσμο των σκιών.
Η Ζιζέλ είναι μια βαθιά ποιητική ιστορία για τον έρωτα, την προδοσία, την απώλεια και τη συγχώρεση, όπου η αγάπη αποδεικνύεται ισχυρότερη ακόμη και από τον θάνατο. Η αντίθεση ανάμεσα στον γήινο και ρεαλιστικό κόσμο της πρώτης πράξης και την απόκοσμη, αιθέρια ατμόσφαιρα της δεύτερης αναδεικνύει τη διττή φύση του έργου, που ισορροπεί ανάμεσα στο ανθρώπινο δράμα και το μεταφυσικό στοιχείο.
Την αναβίωση της εμβληματικής χορογραφίας του Μαριύς Πετιπά αναλαμβάνουν η Βερόνικα Βιγιάρ και η Ελένα Ιγκλέσιας, καταξιωμένες χορεύτριες και δασκάλες χορού, που έχουν συνεργαστεί με σημαντικά θέατρα και σχολές χορού στην Ευρώπη. Η Βιγιάρ υπήρξε Α΄ Χορεύτρια στο Μπαλέτο της Χώρας των Βάσκων και από το 2013 εργάζεται ως δασκάλα και συνδιευθύντρια δοκιμών στο Κρατικό Θέατρο της Καρλσρούης. Η Ιγκλέσιας, απόφοιτος του Βασιλικού Κονσερβατορίου Χορού της Μαδρίτης, είναι από το 2013 διευθύντρια και δασκάλα χορού στο Θέατρο του Παλατινάτου στο Καϊζερσλάουτερν της Γερμανίας.
Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Χοσέ Σαλασάρ, υπότροφος του προγράμματος «Γκουστάβο Ντουνταμέλ» της Φιλαρμονικής του Λος Άντζελες. Διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής και μαέστρος του El Sistema Greece (2018-2023), ενώ ως μέλος του προγράμματος «Τζετ Πάρκερ» της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου συνεργάστηκε με το Βασιλικό Μπαλέτο. Έχει διευθύνει ορχήστρες στην Ευρώπη και την Αμερική, ενώ με την ΕΛΣ συνεργάστηκε για πρώτη φορά στο ανέβασμα της Ζιζέλ την καλλιτεχνική σεζόν 2025/26.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει η Διδώ Γκόγκου, σκηνογράφος, ενδυματολόγος και εικαστικός, με ενεργή παρουσία στο ελληνικό και διεθνές θέατρο. Τους φωτισμούς σχεδιάζει η Ελευθερία Ντεκώ, διεθνώς διακεκριμένη δημιουργός, βραβευμένη με Emmy για τον σχεδιασμό φωτισμών της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004. Σε αυτό το τόσο απαιτητικό τεχνικά και ερμηνευτικά μπαλέτο, τη σκηνή θα μοιραστούν οι εξαίρετοι χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ με διεθνώς αναγνωρισμένους φιλοξενούμενους χορευτές.
ΑΠΕ - ΜΠΕ
