Το συνέδριο διοργανώνεται από την Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (ΟΠΣΕ), σε συνεργασία με τον Σύλλογο Μικρασιατών Καλαμάτας, με κεντρικό σύνθημα «Οι ρίζες παραμένουν. Οι γενιές συνεχίζουν». Πρόκειται για μια πανελλήνια συνάντηση που επιδιώκει να φέρει κοντά νέους με κοινές προσφυγικές ρίζες, δημιουργώντας έναν χώρο διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων γύρω από την ιστορία, τη συλλογική μνήμη και τη συνέχιση της μικρασιατικής παράδοσης.
Οι εργασίες ξεκινούν την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, στις 6 μ.μ., με την πρώτη θεματική ενότητα «Το Παρελθόν». Το πρόγραμμα περιλαμβάνει προβολή οπτικοακουστικού υλικού για τους Μικρασιάτες στην Καλαμάτα, απαγγελία ποιήματος και χαιρετισμούς. Στο βήμα θα βρεθούν ο καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Θανάσης Χρήστου, ο οποίος θα αναφερθεί σε ζητήματα ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς, ο δρ. Αντώνιος Αυγερινός, πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, με θέμα τον εθελοντισμό ως αντίδοτο στη βία, και ο Μάριος Αθανασόπουλος, μέλος ΕΔΙΠ του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ο οποίος θα μιλήσει για τους πρώτους Μικρασιάτες πρόσφυγες στη Μεσσηνία. Παράλληλα, εκπρόσωποι της νεολαίας θα τοποθετηθούν σχετικά με τη σημασία της μικρασιατικής καταγωγής στη σύγχρονη εποχή, ενώ θα πραγματοποιηθεί και βράβευση της Βασιλικής Ευστρατιάδου, προέδρου της Μικρασιατικής Στέγης Κορίνθου.
Το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, από τις 9.30 π.μ., οι εργασίες συνεχίζονται με τη δεύτερη ενότητα «Το Σήμερα», η οποία επικεντρώνεται στη σύγχρονη παρουσία και δράση των προσφυγικών σωματείων. Ο πρόεδρος της ΟΠΣΕ, δικηγόρος και δημοσιογράφος Αντώνης Οραήλογλου θα μιλήσει για τον ρόλο της Ομοσπονδίας και τις προοπτικές της, ενώ ο Νίκος Ουζούνογλου, πρόεδρος της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών και ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, θα αναπτύξει τη σημασία της συνεχούς επαφής των απογόνων των προσφύγων με τους σημερινούς κατοίκους των πατρογονικών περιοχών. Στην ίδια ενότητα, ο Μελέτης Μελετόπουλος, διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών και Φιλοσοφίας, θα αναφερθεί στην έκφραση της μικρασιατικής ταυτότητας σήμερα και στη μάθηση της ιστορίας στα σχολεία. Η συγγραφέας και πρόεδρος της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων Νικολίνα Λέκκα θα προσεγγίσει τη λογοτεχνία ως γέφυρα ανάμεσα στο βίωμα και τη διαμόρφωση της μικρασιατικής ταυτότητας στη νέα γενιά, ενώ ο Γιάννης Πλεμμένος, διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, θα παρουσιάσει τις άγνωστες ηχογραφήσεις προσφυγικών τραγουδιών σε συνοικίες του Πειραιά από το Λαογραφικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών. Στις εισηγήσεις περιλαμβάνονται ακόμη ο Κωνσταντίνος Κατερινόπουλος, νομικός, οικονομολόγος και νομικός σύμβουλος της ΟΠΣΕ, ο οποίος θα αναλύσει τα δικαιώματα, τις ευθύνες και την ενεργό συμμετοχή των μελών ενός συλλόγου, καθώς και ο Νίκος Χατζόπουλος, εκπρόσωπος της Νεολαίας ΟΠΣΕ, με θέμα τη σχέση της τεχνητής νοημοσύνης με την πολιτιστική κληρονομιά. Το πρόγραμμα του Σαββάτου περιλαμβάνει επίσης workshop και διάλειμμα για γεύμα. Το απόγευμα του Σαββάτου, από τις 4.30 μ.μ. έως τις 9 μ.μ., θα πραγματοποιηθεί η τρίτη ενότητα με τίτλο «Το Μέλλον: Πού θέλουμε να πάμε». Ο Γιάννης Βέτσικας, εκπρόσωπος της Νεολαίας ΟΠΣΕ, θα μιλήσει για την προσέγγιση της μικρασιατικής νεολαίας μέσα από τους συλλόγους και τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη διατήρηση της μικρασιατικής κληρονομιάς. Θα ακολουθήσουν σύντομες εισηγήσεις συνέδρων και η σύνταξη και έγκριση ψηφίσματος της Νεολαίας ΟΠΣΕ, μέσα από το οποίο θα αποτυπωθούν οι προβληματισμοί και οι επιδιώξεις των νέων για το μέλλον.
Οι εργασίες του συνεδρίου θα ολοκληρωθούν την Κυριακή 15 Νοεμβρίου, στις 9.30 π.μ., με τις αρχαιρεσίες της Νεολαίας ΟΠΣΕ και τη διαδικασία εκλογής των οργάνων εκπροσώπησής της, στην αίθουσα του Συλλόγου Μικρασιατών Καλαμάτας, στη Μαιζώνος 44. Μέσα από τις εισηγήσεις, τις συζητήσεις και τη συμμετοχή των νέων, το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νεολαίας Μικρασιατών φιλοδοξεί να αναδείξει ότι η προσφυγική μνήμη δεν περιορίζεται στην αναδρομή στο παρελθόν, αλλά παραμένει ζωντανό στοιχείο ταυτότητας και πολιτισμού. Παράλληλα, επιδιώκει να ενισχύσει τη συμμετοχή της νέας γενιάς στη συλλογική δράση και στη διατήρηση της ιστορικής παρακαταθήκης του Μικρασιατικού Ελληνισμού.
