Πρωταγωνίστρια είναι η Βένια Σταυροπούλου, η οποία λίγο μετά τις σπουδές της στην υποκριτική και το τραγούδι, και ενώ έκανε τα πρώτα της βήματα στον καλλιτεχνικό χώρο, έχασε ολοκληρωτικά την όρασή της, έπειτα από μια αλληλουχία γεγονότων. Μια αληθινή ιστορία, αφιερωμένη στη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη, που οφείλουν να αποτελούν κανονικότητα. 

Η «Τυφλόμυγα» συμμετέχει στο 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου και εντάσσεται στο πρόγραμμα της ημερίδας «Προσβάσιμος κινηματογράφος και τέχνη για όλους», την οποία διοργανώνει το Κέντρο Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας σήμερα (10 π.μ. - 5.30 μ.μ.), στο ξενοδοχείο «Ρεξ».

Η ταινία έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις σε φεστιβάλ στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται τέσσερα βραβεία στο 14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και η προβολή της στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου έχει προγραμματιστεί για τις 28 Νοεμβρίου.

«Η αγάπη του κινηματογραφικού κοινού για τη Βένια είναι κάτι που δεν μπορεί κανείς να φανταστεί, μέχρι να το ζήσει σε κάποια προβολή», σημειώνουν η σκηνοθέτιδα Αζίμα Λιάνα Χαβρέ και ο Δημήτρης Χαβρές, παραγωγός της ταινίας. Οπως εξηγούν, η «Τυφλόμυγα» έχει γυριστεί με τέτοιον τρόπο, ώστε να μπορεί να την «δει» ακόμη και η ίδια η Βένια, χωρίς οπτική περιγραφή. Μια εμπειρία που η ίδια περιγράφει με τα δικά της λόγια: «Δεν ένιωσα ποτέ το μάτι της κάμερας, παρά μόνο την υποστηρικτική και δημιουργική ματιά των φίλων μου», λέει η Βένια Σταυροπούλου.

Μια ταινία που αφηγείται τη διαδρομή της, αλλά και τη σχέση της με την τέχνη, τη δημιουργία και τους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα της. Η ιστορία της μεταφέρει ένα μήνυμα αισιοδοξίας και δύναμης, με στόχο να εμπνεύσει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καθημερινότητά τους.

Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου

Αζίμα Λιάνα Χαβρέ: «Η τέχνη μιμείται τη ζωή και έτσι θα έπρεπε να υπάρχει θέση για τη Βένια και για κάθε Βένια»

Η γνωριμία σας με τη Βένια Σταυροπούλου αποτέλεσε την αφετηρία για τη δημιουργία της «Τυφλόμυγας». Τι ήταν εκείνο που σας έκανε να αισθανθείτε ότι η ιστορία της έπρεπε να γίνει κινηματογραφικό έργο; Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη στιγμή που σας σημάδεψε;

Η Βένια, με το χαμόγελο και την εύθραυστη δύναμη της, αποτελεί έμπνευση για όποιον την γνωρίζει έστω και λίγο. Ηταν ένα κορίτσι που ξεκινήσει με όνειρα για να διεκδικήσει τη δική της θέση στο χώρο της τέχνης, που είναι από μόνος του πολύ δύσκολος για τον καθένα. Δεν αρκεί το ταλέντο, χρειάζεται ένα ολόκληρο "πακέτο" ικανοτήτων, πέρα από το πόσο "καλός/ταλαντούχος" είναι κάποιος. Πόσο μάλλον για μία καλλιτέχνιδα που χάνει την όραση της ολοκληρωτικά. 

Δυστυχώς ζούμε ακόμη και σήμερα, το 2026, σε μία εποχή, φτιαγμένη από ανθρώπους, που το να υπάρχει ένας καλλιτέχνης "τυφλός" ή με οποιαδήποτε αναπηρία, διαφορετικότητα θα πω, (λες και δεν είμαστε όλοι διαφορετικοί) πέραν από ελάχιστες εξαιρέσεις, λειτουργεί περιθωριοποιώντας τους. Φτιάχνονται ειδικές ομάδες για άτομα με αναπηρίες και αυτό μπορεί να είναι μία ενδιαφέρουσα ενασχόληση, ερασιτεχνικά ή ως χόμπυ.

Για μία καλλιτέχνιδα που έχει σπουδάσει όμως, έχει επιλέξει την τέχνη και έχει αποκτήσει μία αναπηρία, αυτό δυσκολεύει τραγικά τα πράγματα. Μιλάμε για συμπερίληψη στα λόγια, στην πράξη, είναι διαφορετικά. Η τέχνη μιμείται τη ζωή και όπως στη ζωή είμαστε όλοι διαφορετικοί, έτσι θα έπρεπε να υπάρχει αυτή η θέση, για την Βένια και για κάθε Βένια. Οχι για την "συμπερίληψη" που έχει αρχίσει να με ενοχλεί, αλλά για την κανονικότητα. Ναι όταν γνωστός σκηνοθέτης της είπε ότι "ευτυχώς που τραγουδάς, γιατί στο θέατρο δεν πρόκειται να ξαναπαίξεις". Εκείνη όμως έπαιξε.

Η Βένια έχασε την όρασή της ενώ έκανε τα πρώτα της επαγγελματικά βήματα στο θέατρο και στο τραγούδι. Πώς προσεγγίσατε σκηνοθετικά την ιστορία της, ώστε να αναδείξετε όχι την αναπηρία της, αλλά την καλλιτεχνική της ταυτότητα, την προσωπικότητα και τη σχέση της με τη ζωή;

Με αλήθεια. Οπως ακριβώς αρμόζει, χωρίς "να τραβάς τίποτα από τα μαλλιά". Φτιάχνοντας ένα "σκελετό", ένα υποτυπώδες "σενάριο" για να μπορώ να ακολουθήσω την ιστορία της, σαν να ήμουν παρούσα όλα τα χρόνια... σαν μία αόρατη παρατηρητής. Με έναν ρυθμό που δίνει δύναμη στην "αφήγηση" της ιστορίας, μέσα από την απλότητα, τη δύναμη της αλήθεια που ακουμπάει στην καρδιά, αλλά σου προσφέρει ένα δυνατό μήνυμα ζωής. Η "Τυφλόμυγα" είναι έτσι γυρισμένη ώστε ακόμη και η Βένια, να μπορεί να την "δει" χωρίς να χρειάζεται καμία οπτική περιγραφή.

Η «Τυφλόμυγα» απέσπασε τέσσερις διακρίσεις στο 14ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και συνεχίζει τη διαδρομή της σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η αναγνώριση και ποια ανταπόκριση του κοινού σάς έχει συγκινήσει περισσότερο;

Το πρώτο ήταν αυτό του "Καλύτερου Ντοκιμαντέρ" στο 8th Greece International Film Festival και ακολούθησαν τα 4 στο 14th Chania Film Festival φυσικά έχουμε και άλλες πολλές βραβεύσεις στο εξωτερικό. Τα βραβεία είναι αναγνώριση για εμάς τους συντελεστές, αλλά κάνουν ευρύτερα γνωστή την "Τυφλόμυγα" Βένια Σταυροπούλου. 

Γιατί η «Τυφλόμυγα» δεν είναι απλώς μια ταινία διάρκειας 27 λεπτών, αλλά ένα ολόκληρο πρότζεκτ γύρω από τη Βένια, που περιλαμβάνει performances και μουσικά live. Ένα από αυτά θα αποτελέσει τον επίλογο της ημερίδας «Προσβάσιμος κινηματογράφος και τέχνη για όλους», η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Καλαμάτα, στο πλαίσιο του 12ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου και του προγράμματος «Ντοκιμαντέρ για Όλους». Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με το Ίδρυμα «Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου» και με την υποστήριξή του. Την ημερίδα διοργανώνει το Κέντρο Δημιουργικού Ντοκιμαντέρ Καλαμάτας την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, από τις 10 π.μ. έως τις 5.30 μ.μ., στο ξενοδοχείο «Ρεξ».

Ως δημιουργός, τι θεωρείτε ότι οφείλει να αλλάξει στον ελληνικό κινηματογράφο, ώστε η αναπηρία να μην αποτελεί απλώς θέμα κινηματογραφικής αφήγησης, αλλά να εξασφαλίζονται και οι πραγματικές δυνατότητες συμμετοχής των ανθρώπων με αναπηρία στην καλλιτεχνική δημιουργία;

Η αντίληψη των ανθρώπων. Ο κινηματογράφος, το θέατρο, η εποχή μας, είναι το σύνολο των ανθρώπων που τις απαρτίζουν. Είμαστε εμείς. Υπάρχει φόβος για το διαφορετικό. Ας τους δείξουμε όλοι μαζί ότι δεν έχουν κάτι να φοβούνται. Κατανόηση, ενσυναίσθηση, νοιάξιμο... αγάπη χρειάζεται και σύνδεση.

Δημήτρης Χαβρές: «Η αγάπη ρέει ανεμπόδιστα και αβίαστα»

Πώς προέκυψε η δική σας συμμετοχή και ποια ήταν η σημαντικότερη δημιουργική και πρακτική πρόκληση κατά την υλοποίηση της ταινίας;

Η Βένια είναι φίλη μου 30plus χρόνια. Ημασταν στο ξεκίνημα των σπουδών μας μαζί, στο Θεατρικό Εργαστήρι του Βασίλη Διαμαντόπουλου. Ημασταν, εγώ, η Βένια και η Κωνσταντίνα Τάκαλου, μία 3άδα που μας ενώνει δυνατή φιλία έως σήμερα. Οσο κι αν χανόμαστε, η αγάπη είναι εδώ. Αν και τα τελευταία αρκετά πλέον χρόνια έχουμε καθημερινότητα μαζί της, οικογενειακώς.

Είμαι αυτός που έλεγε στην Αζίμα, θέλω να κάνω κάτι με τη Βένια. Εκείνη σκέφτηκε την ταινία και κάπως έτσι βρέθηκα στο ρόλο του παραγωγού. Φυσικά είμαι ανάμεσα σε αυτούς που μιλάω για εκείνη μέσα στην "Τυφλόμυγα" όχι γιατί είμαι ο παραγωγός, αλλά γιατί είναι η κολλητή μου. Σίγουρα το ότι η Αζίμα είναι η σύντροφος μου, της έδωσε αρχικά την εμπιστοσύνη που χρειαζόταν, για το πώς θα χειριστεί την μεταφορά της ζωής κινηματογραφικά.

Αν και μέσα από τις πρώτες καταγραφές που έκαναν οι δυο τους, έγιναν κάτι παραπάνω από κολλητές. Σήμερα χαίρομαι πολύ που μέσα από το project "Τυφλόμυγα" έχουν δημιουργήσει αυτή την μοναδική σχέση, εμπιστοσύνης και αγάπης, είμαι σίγουρος πως η Βένια εμπιστεύεται τυφλά όπως λέει την Αζίμα. Πρακτική πρόκληση για την ταινία, ήταν ότι καταγράψαμε τόσο πολύ υλικό που θα μπορούσαμε να έχουμε μία ολόκληρη σεζόν. Οχι δεν είχαμε προκλήσεις/δυσκολίες εξαιτίας της Βένιας αν εννοείται αυτό.

Η μεταφορά μιας αληθινής και τόσο προσωπικής ιστορίας στον κινηματογράφο απαιτεί εμπιστοσύνη και ιδιαίτερη ευαισθησία. Πώς διαχειριστήκατε αυτή την ευθύνη απέναντι στη Βένια και την προσωπική της διαδρομή;

Με αγάπη, ενσυναίσθηση, αλήθεια και φυσικά επαγγελματισμό. Είναι η κολλητή μου φυσικά, αλλά αυτό δεν αλλάζει κάτι, αυτές είναι οι ποιότητες που φέρουμε ως άνθρωποι στην τέχνη.

Πώς λειτουργεί η συνεργασία σας με την Αζίμα; Ως δημιουργική ομάδα, πώς μοιράζεστε τις ευθύνες και τις αποφάσεις, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ένα έργο με τόσο έντονο κοινωνικό και ανθρώπινο περιεχόμενο;

Η Αζίμα είναι η σύντροφος μου, η γυναίκα μου, η κολλητή μου. Εχουμε δημιουργήσει οι τρεις μας, και με την κόρη μας Ελισάβετ που είναι μία νέα καλλιτέχνιδα και αυτή, ένα "οικογενειακό σύμπαν" που απολαμβάνουμε να μοιραζόμαστε τη ζωή με έναν τρόπο ρομαντικό, αλλά συνάμα και δυναμικό. Με την Αζίμα είναι τόσο κοινή η αισθητική μας, που ακόμη κι οι διαφωνίες μας οδηγούν σε κάτι πολύ δημιουργικό γιατί κανένας μας δεν βάζει εγωισμό. Αρα η αγάπη ρέει ανεμπόδιστα και αβίαστα. Γίνεται το καύσιμο που όλα λύνονται, γιατί υπάρχει ισχυρή θέληση. Ακόμη και στα επαγγελματικά, η ανθρώπινες σχέσεις, είναι πάνω όλα για εμάς.

Η παρουσία της «Τυφλόμυγας» στο 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου, αλλά και η συμμετοχή σας στην ημερίδα για τον προσβάσιμο κινηματογράφο, αποτελούν ευκαιρία για έναν ευρύτερο διάλογο. Πιστεύετε ότι τα ελληνικά φεστιβάλ και οι πολιτιστικοί οργανισμοί κάνουν αρκετά για να εξασφαλίσουν την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία τόσο ως θεατών όσο και ως δημιουργών;

Πιστεύω ότι βρίσκονται σε πάρα πολύ καλό δρόμο. Ιδιαιτέρως τα φεστιβάλ που μας επέλεξαν, είναι πολύ πάνω των προσδοκιών μας. Υπάρχουν φυσικά και αυτά που μας απέρριψαν (γέλια)...  Η αγάπη του κινηματογραφικού κοινού, ως προς τη Βένια, είναι κάτι που δεν μπορεί να φανταστεί κανείς, μέχρι να το ζήσει σε κάποια προβολή.

Στην ταινία συμμετέχει μια αξιόλογη ομάδα συνεργατών, ενώ για τη Βένια μιλούν άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους, από το θέατρο και την επιστήμη μέχρι την οικογένεια και το στενό της περιβάλλον. Πόσο σημαντική ήταν αυτή η πολυφωνία για την αφήγηση της ιστορίας της και πώς συνέβαλε στη διαμόρφωση του τελικού αποτελέσματος;

Στην ταινία μιλήσαμε, για να διευκολύνουμε την ροή των γεγονότων, του χρονογραφήματος, εμείς οι τρεις φίλοι ηθοποιοί της Βένιας, η Φωτεινή Μπαξεβάνη, η Κωνσταντίνα Τάκαλου και εγώ, φυσικά υπήρχαν πολλοί ακόμη, αλλά θα χρειαζόμασταν δίωρη ταινία. 

Μίλησε ο αδερφός της ο Αγαμέμνων από την οικογένεια, ο νεφρολόγος γιατρός της Κωνσταντίνος Παντελιάς που μαζί με τον άντρα της Βένιας το Σπύρο, είναι για μένα αυτοί που αποτύπωσαν ένα κομμάτι που κανένας άλλος δεν θα μπορούσε να έχει ζήσει. 

Επίσης σημαντική ήταν η συμβολή του επιστημονικού συνεργάτη της "Τυφλόμυγα", του ψυχολόγου Γιώργου Κρικρή, που μας έδωσε μία οπτική μέσα από την γνώση και την εμπειρία του, που χρειαζόμασταν στην όλη προσέγγιση, όχι μόνο σε σχέση με τη Βένια, αλλά κυρίως με τα παιδιά που συναντήσαμε, από το τμήμα ένταξης, του Μουσικού Σχολείου Αλίμου. 

Αυτό το τελευταίο θα μπορούσε να είναι μία ταινία από μόνη της. Η συνάντηση της Βένιας με παιδιά μουσικούς, που βρίσκονται στην εφηβεία. Ηταν όλοι τους μοναδικοί και συνέβαλαν στο να ξεδιπλωθεί η ζωή σαν ψέμα της "Τυφλόμυγας", σαν ένα μικρό δωράκι, του να ξέρει η ίδια πως νιώθουμε για εκείνη.

Βένια Σταυροπούλου: «Δεν ένιωσα ποτέ το μάτι της κάμερας» - «Τα λόγια σπάνια επαρκούν, οι πράξεις μένουν στη μνήμη μας»

Η γνωριμία σας με τη σκηνοθέτιδα Αζίμα Λιάνα Χαβρέ οδήγησε στη δημιουργία ενός βιογραφικού ντοκιμαντέρ για τη ζωή σας. Πόσο εύκολο ήταν να εμπιστευτείτε έναν δημιουργό και να επιτρέψετε στην κάμερα να καταγράψει τόσο προσωπικές πλευρές της διαδρομής σας; Υπήρχαν στιγμές που διστάσατε;

Με την Λιάνα ήμασταν την ίδια χρονιά στο θεατρικό εργαστήρι του Βασίλη Διαμαντόπουλου, όμως σε διαφορετικά τμήματα και δεν κάναμε παρέα. Η δική μου παρέα ήταν ο Δημήτρης Χαβρές που από εκείνα τα χρόνια μας συνδέει μια στενή φιλία. Κάποια εποχή χαθήκαμε και όταν ξαναβρεθήκαμε, ο Δημήτρης ήταν ήδη ζευγάρι με τη Λιάνα. Τότε άρχισα να την γνωρίζω και είδα ένα κορίτσι όλο χαμόγελο και γεμάτο ζεστασιά, που μου άρεσε πολύ. Εκτοτε επικοινωνούσαμε και συναντιόμασταν κάποιες φορές μέχρι πριν πέντε περίπου χρόνια που η Λιάνα μου έκανε την πρόταση για την ταινία.

Ενθουσιάστηκα και πέταξα από τη χαρά μου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, είναι φανερό πως όλοι η διαδικασία δημιουργίας της ταινίας έγινε μέσα σε ένα κλίμα απόλυτα φιλικό και παρεΐστικο. Δεν τέθηκε ποτέ θέμα εμπιστοσύνης, δεν ένιωσα ποτέ το μάτι της κάμερας παρά μόνο την υποστηρικτική και δημιουργική ματιά των φίλων μου. Οχι, δεν υπήρξε κανένας δισταγμός.

Συχνά μιλάμε για τη συμπερίληψη ως δικαίωμα, όμως στην καθημερινότητα τα άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να συναντούν αποκλεισμούς. Ειδικά στον χώρο του πολιτισμού, τι θεωρείτε ότι δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να αλλάξουμε; Υπάρχει κάτι που σας έχει ενοχλήσει ιδιαίτερα ως καλλιτέχνιδα;

Είμαι από εκείνους που έτυχε να ζήσουν και τις δύο πλευρές αυτού του νομίσματος. Κάποια στιγμή έπρεπε εγώ η ίδια να “συμπεριλάβω” τον καινούργιο μου εαυτό, ως άνθρωπος, ως πολίτης αυτής της χώρας, ως καλλιτέχνιδα. Σε αυτή την αρκετά περίεργη και πολύπλοκη συνθήκη, σιγά-σιγά σταμάτησα να μιλάω για αφηρημένες έννοιες και για γενικότητες. Για εμένα, δεν είναι ο χώρος του πολιτισμού, δεν είναι ο τάδε ή ο δείνα που αναλαμβάνουν ένα έργο, δεν είναι το κράτος, είναι πολίτες με ονοματεπώνυμο.

Αν είχατε απέναντί σας μια νέα κοπέλα που αγαπά το θέατρο ή το τραγούδι, αλλά μια ανατροπή στη ζωή της την κάνει να πιστεύει ότι πρέπει να εγκαταλείψει τα όνειρά της, τι θα της λέγατε; Θα της μιλούσατε για τη δική σας εμπειρία ή θα επιλέγατε να της πείτε κάτι διαφορετικό;

Αυτή είναι η ζωή μου, η εμπειρία μου και δεν θα μπορούσα να πω κάτι άλλο σε περίπτωση που μου ζητηθεί. Αλλωστε, πιστεύω πως τα λόγια σπάνια επαρκούν.  Ο τρόπος, οι πράξεις είναι αυτά που βλέπουμε στους άλλους και μένουν στη μνήμη μας.