Στα 40 χρόνια από τους σεισμούς έγιναν μια σειρά εκδηλώσεις που «πέρασαν στα ψιλά» από την άποψη της συμμετοχής και του ενδιαφέροντος. Για να αποδειχθεί ότι η «μνήμη» και η συγκίνηση που θα μπορούσε να προκαλεί στην κοινωνία, δεν είναι δεδομένα στοιχεία και συγκλονιστικά στοιχεία για τη ζωή της πόλης χάνονται. Αλλά και στις εκδηλώσεις που έγιναν «χάθηκαν» γεγονότα που έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στην ανασυγκρότηση. Αφαιρουμένων αυτών των στοιχείων η λέξη αποκτά έναν «ουδέτερο» χαρακτήρα και περιορίζεται στην «τεχνική διαχείριση» των ζητημάτων που γέννησε το χτύπημα της φύσης. Και στο ρόλο προσώπων που ταυτίστηκαν με την περίοδο αυτή. Πέρα από τα πρόσωπα όμως υπήρξαν και οι άνθρωποι που «κίνησαν την ιστορία» διεκδικώντας μέτρα για τη ζωή τους. Ως εκ τούτου έκρινα ότι χρειάζεται μια επαναφορά γεγονότων και η επανεγγραφή τους στην κοινωνική συνείδηση.
Μετά το πρώτο σοκ του σεισμού και τις κυβερνητικές εξαγγελίες, ο χρόνος άρχισε να τρέχει και να αποκαλύπτει το μέγεθος και το βάθος των προβλημάτων. Οι ανάγκες που δημιουργήθηκαν οδήγησαν αρχικά στη συγκρότηση του Συντονιστικού Οργάνου Παραγωγικών Τάξεων (ΣΟΠΤ) από τους φορείς επαγγελματιών, βιοτεχνών και εμπόρων και στη συνέχεια της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα (ΣΕΑ) από όλους τους φορείς της πόλης. Με την είσοδο του 1987 ξεκίνησαν οι κινητοποιήσεις και εκ των πραγμάτων προέκυψε η ανάγκη συντονισμού φορέων και δήμου στις διεκδικήσεις. Αυτό αποτυπώνεται σε μια παράγραφο ρεπορτάζ της «Ελευθερίας» στο οποίο αναφέρεται ότι: «Την πλήρη συμπαράστασή τους στην αυριανή κινητοποίηση των παραγωγικών τάξεων της Καλαμάτας, εκφράσανε χθες όλες οι πτέρυγες του δημοτικού συμβουλίου που συμφώνησαν να εκπροσωπηθεί ο Δήμος στη συγκέντρωση και να απευθύνει χαιρετισμό ο δήμαρχος, αλλά δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε κοινό ψήφισμα. Υπήρξε όμως μια ομόφωνη απάντηση πιο σημαντική: Να πραγματοποιηθεί ανοιχτή συνεδρίαση του σώματος με συμμετοχή εκπροσώπων όλων των φορέων της Καλαμάτας για να βρεθεί ένα διεκδικητικό πλαίσιο αιτημάτων που ν’ αφορά όλο το φάσμα των προβλημάτων από τους σεισμούς. Την πρόταση αυτή για την σύσκεψη έκανε κατ΄αρχήν ο κ. Ηλ. Μπιτσάνης και στη συνέχεια ο κ. Γ. Κυριακόπουλος που διάβασε συγκεκριμένη θέση του ΚΚΕ εσωτ.» («Ελευθερία» 21/1/1987).
Η απεργία πραγματοποιείται και η συμμετοχή είναι καθολική, κλείνουν όλα στην Καλαμάτα, ενώ πραγματοποιείται μεγάλη συγκέντρωση στην «Ηλέκτρα» και πορεία στη Νομαρχία: “Να γίνουν πράξη οι εξαγγελίες που έκανε ο Πρωθυπουργός για την ανασυγκρότηση της πόλης ζητάει σήμερα όλη η Καλαμάτα, συμμετέχοντας άμεσα ή έμμεσα στη γενική απεργία που κήρυξαν οι παραγωγικές τάξεις με απόφαση του συντονιστικού τους οργάνου, αφού εξαντλήθηκαν τα περιθώρια αναμονής των απαντήσεων από τους αρμόδιους υπουργούς.
Η σημερινή απεργία που από τα πρώτα πρωινά στοιχεία φαίνεται να σημειώνει καθολική επιτυχία, συμπαρίσταται ο Δήμος Καλαμάτας, το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο καθώς και τα πολιτικά κόμματα.
Στις 10 το πρωί πραγματοποιείται απεργιακή συγκέντρωση στον κινηματογράφο “Ηλέκτρα” για ν’ ακουστούν για μια ακόμη φορά τα αιτήματα των συντελεστών της οικονομικής ζωής της Καλαμάτας με κύριο σύνθημα “Να υλοποιηθούν οι πρωθυπουργικές εξαγγελίες για να ξαναζήσει η Καλαμάτα”.
Στη συγκέντρωση θα μιλήσουν εκπρόσωποι του Συντονιστικού Οργάνου Παραγωγικών Τάξεων και χαιρετισμούς συμπαράστασης θα κάνουν ο δήμαρχος κ. Μπένος, ο πρόεδρος του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου κ. Τσαπραλής και εκπρόσωποι άλλων φορέων της πόλης» («Ελευθερία» 22/1/1987).
Αρχές Απριλίου πραγματοποιείται η πρώτη μεγάλη κινητοποίηση του «δεύτερου κύκλου» καθώς δεν υπάρχουν ουσιαστικές απαντήσεις στα προβλήματα και η «Ελευθερία» με τίτλο «Νεκρώνει αύριο η Καλαμάτα για την ανάστασή της», γράφει: «Με γενική απεργία απαντάει η Καλαμάτα αύριο στην κυβερνητική στάση απέναντι στα προβλήματα που δημιούργησαν οι μεγάλοι σεισμοί του περασμένου Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για το πρώτο βήμα του δεύτερου κύκλου κινητοποιήσεων που αποφάσισε η συντονιστική επιτροπή αγώνα, αφού όχι μόνον έμειναν αναπάντητα τα αιτήματα που έχουν υποβληθεί στους αρμόδιους κυβερνητικούς φορείς, αλλά τον τελευταίο καιρό γίνονται δια στόματος του υπουργού κ. Φιλιππόπουλου δηλώσεις, που καλούν το λαό να προσαρμοστεί στις οικονομικές δυνατότητες του κράτους, συνδυάζοντας μάλιστα την τύχη της Καλαμάτας με τις καταστροφές από την κακοκαιρία και την εθνική κρίση στο Αιγαίο.
Οι κινητοποιήσεις στις οποίες αποφάσισαν να προχωρήσουν οι καλαματιανοί, είναι αποτέλεσμα σειράς επαφών των τοπικών φορέων και σύνθεση απόψεων πάνω στα προβλήματα που υπάρχουν. Μαζί τους στην κινητοποίηση είναι και ο δήμος Καλαμάτας μετά από ομόφωνο ψήφισμα του δημοτικού συμβουλίου.
Ετσι αύριο και για 24 ώρες θα νεκρώσει η αγορά καθώς μαγαζιά, επιχειρήσεις και κάθε είδους δραστηριότητα σταματούν και οι καλαματιανοί θα συγκεντρωθούν στις 11 το πρωί στην κεντρική πλατεία γι ανα διατρανώσουν την απόφασή τους ν’ αγωνιστούν με όλες τους τις δυνάμεις για να ανασυγκροτηθεί η Καλαμάτα σε σωστές βάσεις κακι με πλήρη υλική και ηθική συμπαράσταση από την κυβέρνηση.
Στην απεργιακή συγκέντρωση θα μιλήσουν εκπρόσωποι του Συντονιστικού Οργάνου Παραγωγικών Τάξεων, του Εργατικού Κέντρου Καλαμάτας, των δημοσίων υπαλλήλων που συμμετέχουν με στάση εργασίας (1103) ενώ χαιρετισμό θ’ απευθύνουν και εκπρόσωποι πολλών φορέων. Μετά τη συγκέντρωση θα γίνει πορεία προς τη Νομαρχία όπου θα επιδοθεί στο Νομάρχη κ. Πετροπουλάκη το ψήφισμα της συγκέντρωσης με τα αιτήματα» («Ελευθερία» 6/4/1987).
Όπως φαίνεται από το κείμενο, ήδη υπάρχει μια σύγκλιση δήμου και φορέων σχετικά με τα αιτήματα, η οποία προέκυψε μετά από ανοιχτή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου και τη συγκρότηση επιτροπής από παρατάξεις και φορείς. Η οποία έκανε αλλεπάλληλες συναντήσεις προκειμένου με υποχωρήσεις και συμβιβασμούς να βρεθεί «κοινός τόπος».
Και το αποτέλεσμα: «Νεκρή πόλη ήταν χθες η Καλαμάτα από την 24ωρη γενική απεργία που παρέλυσε την ήδη προβληματική οικονομική και κοινωνική ζωή της. Το κλείσιμο των καταστημάτων, επιχειρήσεων και γραφείων ήταν καθολικό, ενώ σημαντική ήταν και η συμμετοχή του λαού στην απεργιακή συγκέντρωση που έγινε στις 11 η ώρα στην κεντρική πλατεία για να διατρανωθούν η ανάγκη να επιλυθούν τα προβλήματα που δημιούργησαν οι σεισμοί στην Καλαμάτα […] Διάχυτη ήταν η εντύπωση ότι όλοι οι καλαματιανοί – αν δεν επιλυθούν τα προβλήματά τους, θα πάρουν μέρος και στην 48ωρη απεργία και πορεία στην Αθήνα που έχει εξαγγελθεί για το τέλος του Απριλίου» («Ελευθερία» 8/4/1987).
Οι κινητοποιήσεις παίρνουν πρωτοφανή έκταση στις αρχές Μαΐου όταν οργανώνεται 48ωρη απεργιακή κινητοποίηση. Την πρώτη ημέρα: «Νέκρωσε κυριολεκτικά η πόλη μετά την 48ωρη απεργιακή κινητοποίηση που άρχισε την Πέμπτη το πρωί με ογκώδη συγκέντρωση και μαχητική πορεία στη Νομαρχία, χωρίς όμως να επιδοθεί το ψήφισμα στο Νομάρχη, όπως αποφάσισε η ΣΕΑ κρίνοντας ότι ήταν ανούσια πράξη μια και ο Νομάρχης θα επαναλάμβανε απλά την υπόσχεση ότι θα διαβιβάσει το ψήφισμα.
Στις 10 το πρωί πραγματοποιήθηκε μπροστά στο μισογκρεμισμένο ναό των Αγίων Αποστόλων μεγάλη συγκέντρωση που σε αριθμό έφτασε τις 7.000 άτομα. Στους συγκεντρωμένους μίλησαν ο δήμαρχος της πόλης Σταύρο Μπένος, ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Πέτρος Τσαπραλής, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Κώστας Ασημακόπουλος, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επαγγελματοβιοτεχνών Θ. Μπαζίγος και εκ μέτους των δημοσίων υπαλλήλων ο κ. Γκόνης […] Ολοι οι ομιλητές αναφέρθηκαν στο δίκιο του αγώνα, αναγνωρίζοντας ότι έγιναν σημαντικά πράγματα τον πρώτο καιρό αλλά στη συνέχεια ακολουθείται παρελκυστική τακτική απραγματοποίητων υποσχέσεων» («Ελευθερία» 9/5/1987).*
Την επόμενη ημέρα «Καλαματιανά ρίχτερ χτύπησαν την Αθήνα» σύμφωνα με τον τίτλο της «Ελευθερίας» που γράφει: «Η Καλαμάτα “μετακόμισε” χθες στην Αθήνα και μαζί με τους Μεσσήνιους της πρωτεύουσας διαδήλωσε την πίστη της ν’ αγωνιστεί με συνέχεια, συνέπεια και δυναμισμό για να πείσει την κυβέρνηση ότι η ανασυγκρότηση της χτυπημένης από το σεισμό πολύς και της ευρύτερης περιοχής είναι πραγματικά “εθνικού χαρακτήρα” όπως είχε ο κ. Πρωθυπουργός δηλώσει.
Η πορεία στην οποία σύμφωνα με τους μετριότερους υπολογισμούς πήραν μέρος 10.000 άτομα και η συγκέντρωση στο Σύνταγμα, ήταν για την Αθήνα ένας “Καλαματιανός σεισμός” που σίγουρα προβλημάτισε τους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες. Χαρακτηριστικά αλλαγμένη μάλιστα φάνηκε η στάση του κ. Τσοβόλα απέναντι στη Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα, σε σύγκριση με τις προηγούμενες επισκέψεις.
Από τις 12 το μεσημέρι η πλατεία Καραισκάκη στο Μεταξουργείο ήταν σχεδόν γεμάτη από κόσμο και μόλις έφθασαν τα λεωφορεία από την Καλαμάτα δημιουργήθηκε ένα πραγματικά ηρωικό κλίμα, από τον ενθουσιασμό όλων που έβλεπαν ότι το κάλεσμα στον αγώνα της πόλης μας είχε εκπληκτικά αποτελέσματα.
Στις 12.50 ξεκίνησε η πορεία με επικεφαλής όλα τα μέλη της ΣΕΑ, το δήμαρχο κ. Μπένο και τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου κ. Νταγιόπουλο, ενώ ακολουθούσαν βουλευτές, εκπρόσωποι διαφόρων φορέων και ο λαός, Μέσω της οδού Αγίου Κωνσταντίνου, της Ομόνοιας και της οδού Σταδίου, οι καλαματιανοί φωνάζοντας συνθήματα όπως “Παλεύουμε ενωμένοι για ανασυγκρότηση”, “Τα δάνεια δεν φθάνουν για σπίτια και μαγαζιά”, “Πάρτε μέτρα αναπτυξιακά” και “Η Καλαμάτα παλεύει για ανασυγκρότηση”, έφθασαν στο Σύνταγμα όπου έγιναν οι ομιλίες» («Ελευθερία» 9/5/1987).
Μια ακόμη μεγάλη συγκέντρωση γίνεται την ημέρα της επετείου από τους σεισμούς, οργανωμένη από τη ΣΕΑ: «Το πρόβλημα της Καλαμάτας θα κρατηθεί ψηλά από όλους τους κατοίκους της. Η εκτίμηση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι η επιτυχία της συγκέντρωσης της ΣΕΑ ξεπέρασε και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις, Οι χιλιάδες κόσμου που συγκεντρώθηκαν αποτελούν ήδη τον μαχητικό πυρήνα για τις κινητοποιήσεις που ετοιμάζονται και θα πάρουν πιο δυναμικές μορφές» («Ελευθερία» 15/9/1987).
Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν με διάφορες μορφές, το θέμα των μέτρων κρατήθηκε ψηλά τόσο με αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου, όσο και με πιέσεις των φορέων της Καλαμάτας. Και ξεδιπλώθηκε η μεγάλη προσπάθεια φορέων και κοινωνίας που «μάζεψε» την καταστροφή και «έχτισε» τη νέα πόλη. Ένα τεράστιο έργο που η απόσταση ίσως δυσκολεύει να αντιληφθούμε και το μέγεθός του…
