Στον απόηχο των εορτασμών για την απελευθέρωση της συμπρωτεύουσας από την οθωμανική κυριαρχία, η Λέσχη Ανάγνωσης της Ένωσης Μεσσήνιων Συγγραφέων επέλεξε να τιμήσει τη σύγχρονη Ιστορία της πόλης διαβάζοντας και παρουσιάζοντας το μνημειακό μυθιστόρημα του συγγραφέα που έζησε και δημιούργησε δημοσιογραφικά, λογοτεχνικά και καλλιτεχνικά σε αυτήν, του Νίκου Μπακόλα.
Στον πολυχώρο «Ρεγγίνα» του Πνευματικού Κέντρου Καλαμάτας, τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, ώρα 7 μ.μ., τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης της Ε.Μ.Σ. θα φιλοξενήσουν τον γιο του συγγραφέα Χριστόφορο Μπακόλα και θα συζητήσουν μαζί του για τη «Μεγάλη πλατεία». Τις βασικές τοποθετήσεις για το βιβλίο αναφορικά με το περιεχόμενό του θα κάνει η πρόεδρος της Ε.Μ.Σ., συγγραφέας Νικολίνα Λέκκα, ενώ τα ιδιαίτερα υφολογικά στοιχεία του θα παρουσιάσει η φιλόλογος και συγγραφέας Αντωνία Παυλάκου.
Ο Θεσσαλονικιός σκηνοθέτης Κώστας Χαλκιάς θα σκιαγραφήσει σκηνοθετικά τον κοινωνικό ιστό της μεγάλης πλατείας, αφού το έργο διασκευάστηκε θεατρικά από τον Άκη Δήμου και ανέβηκε στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος τον χειμώνα 2019-2020 σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου. Κατά την προσέλευση στην εκδήλωση θα προβάλλονται αποσπάσματα από την παραπάνω παράσταση.
Στο μυθιστόρημά του «Η Μεγάλη Πλατεία», ο Νίκος Μπακόλας δημιουργεί ένα τεράστιο σκηνικό που απλώνεται από το Βαρδάρη ως τις αλλοτινές εξοχές (σημερινή ανατολική Θεσσαλονίκη) και μέσα σε αυτό εγκιβωτίζει τη μεσοπολεμική Ιστορία της πόλης από το 1917 και λίγο πριν μέχρι το δραματικό τέλος του Εμφυλίου και τον ταραγμένο ακόμη δρόμο προς την «αποκατάσταση» και τη μετεμφυλιακή «ηρεμία».
Πρωτοπόρος του μοντερνιστικού ρεύματος στην Ελλάδα, ο Μπακόλας, συνεχιστής του Τζόις και προπάντων του Φώκνερ, υπηρετεί ταυτόχρονα τη λογοτεχνία του χώρου. Στο βιβλίο πρωταγωνιστεί η πόλη, ενώ οι ήρωες, απλοί άνθρωποι του μόχθου, του κατατρεγμού, της προσφυγιάς και των χαμένων ονείρων ορίζουν την πολυπολιτισμικότητά της και ο καθένας με τον χαρακτήρα και τις ευκαιρίες που αδράχνει οραματίζεται και διεκδικεί το καλύτερο αύριο. Ο φακός του
Μπακόλα εστιάζει με σαφήνεια στα ηττημένα όνειρα του Χρίστου και της Αλκμήνης και του Άγγελου, στην ακλόνητη μητρική φιγούρα της Μυρσίνης, στον ερωτισμό της Αγγέλας, περιστρεφόμενος με φωτογραφικά zoom στη Μικρασιατική Καταστροφή, στο κίνημα του Αβραάμ Μπεναρόγια, στο πογκρόμ στην εβραϊκή συνοικία Κάμπελ, στον συνταγματάρχη Ευριπίδη Μπακιρτζή και στα γεγονότα που όρισαν την ήττα του λαϊκού κινήματος στην πόλη.
Με θαυμαστό τρόπο και με υπαινικτικές αναφορές στα 9 ενδιάμεσα κεφάλαια με τίτλο «Μέσοι Χρόνοι», η νεότερη ήττα των λαϊκών στρωμάτων συνδέεται με το αντίστοιχο κίνημα των Ζηλωτών στη βυζαντινή Θεσσαλονίκη (1342-1349) και την ποικίλη δυναμική των προσώπων που αναδύονται μέσα από τη σύνδεση του σύγχρονου με το παλαιότερο τραύμα στην Ιστορία της πόλης.
Ο Ν. Μπακόλας, με όχημα τη γοητεία του μοντερνισμού στην πολυεπίπεδη τοιχογραφία της Θεσσαλονίκης, ανατέμνει τη σύγχρονη Ιστορία της αποδίνοντας πολύ σκληρά γεγονότα με εικόνες γεμάτες λυρισμό και ποιητικότητα. Με την πρωτοπορία στο ύφος, που είναι το μεγάλο ατού του βιβλίου, μέσω θραυσμάτων του χρόνου και συνεχή λόγο, ροή της συνείδησης και συνειρμούς, διαλόγους χωρίς εισαγωγικά, εσωτερικούς μονολόγους, τριτοπρόσωπη αφήγηση με ηχηρή υπαινικτικότητα και δομή άψογα δουλεμένη, ο μεγάλος τεχνίτης της γραφής προσκαλεί τον αναγνώστη σε ένα απολαυστικό ρεαλιστικό ποιητικό υπεραφήγημα.
