Υπάρχει μια στιγμή σε κάθε εξουσία που αρχίζει να μυρίζει φόβο. Είναι η στιγμή που σταματά να μιλά για το παρόν και αρχίζει να ουρλιάζει για το παρελθόν. Τότε ξέρεις. Τελείωσε η πολιτική. Άρχισε η σκηνοθεσία.

Επτά χρόνια μετά, η Ελλάδα κυβερνάται από μια κυβέρνηση που δεν έχει πια αφήγημα. Έχει μόνο έναν εχθρό-φάντασμα. Έναν άνθρωπο που δεν κυβερνά, δεν νομοθετεί, δεν υπογράφει, αλλά φταίει για όλα. Για τον πληθωρισμό, για τους λογαριασμούς, για τα χρέη……..για τον καιρό.

Είναι το τέλειο άλλοθι: όταν δεν μπορείς να εξηγήσεις γιατί η χώρα σου είναι ακριβότερη από την υπόλοιπη Ευρώπη, εξηγείς γιατί ο προηγούμενος ήταν κακός. Αυτό δεν είναι καινούργιο. Είναι η παλαιότερη τέχνη της εξουσίας.

Στην αρχαία Ρώμη το έλεγαν panem et circenses. Άρτο και θεάματα. Όταν ο λαός πεινούσε, του έδιναν μονομάχους. Σήμερα δεν έχουμε αρένα. Έχουμε πάνελ. Δεν έχουμε λιοντάρια. Έχουμε «ειδικούς» στην λάσπη. Έχουμε ανεπιφύλακτα «κοπρολάγνους» και «ειδικούς» της πολιτικής λυματολάσπης.

Ο Μακιαβέλι το είχε γράψει ωμά: ο ηγεμόνας που δεν μπορεί να κυβερνήσει με έργα, κυβερνά με φόβο. Κράτα τον λαό απασχολημένο να μισεί κάποιον άλλον, για να μην προλάβει να σε ρωτήσει γιατί πεινάει. Και πεινάει.

Όταν ένα στα πέντε σπίτια σκέφτεται αν θα ανάψει καλοριφέρ τον χειμώνα, δεν μιλάμε για «δυσκολίες προσαρμογής». Μιλάμε για πολιτική επιλογή.

Όταν ο μισθός τελειώνει στις 15 του μήνα και ο λογαριασμός του ρεύματος έρχεται σαν εκβιαστικό σημείωμα, δεν μιλάμε για «διεθνή συγκυρία». Μιλάμε για ένα κράτος που αποφάσισε ποιον θα προστατεύσει: όχι τον πολίτη, αλλά τον πάροχο. Όχι τον κτηνοτρόφο, αλλά τον μεσάζοντα. Όχι τον δανειολήπτη, αλλά την τράπεζα και το fund.

Ο Όργουελ το είχε προβλέψει με τρομακτική ακρίβεια στο 1984: «Όποιος ελέγχει το παρελθόν, ελέγχει το μέλλον».

Γι’ αυτό ξαναγράφουν το 2019, ξαναγράφουν τους Κώδικες. Γιατί αν ελέγξεις τι θυμάται ο λαός, δεν χρειάζεται να του εξηγήσεις τι του κάνεις τώρα. Η μνήμη γίνεται όπλο μαζικής απόσπασης. Κάθε μέρα που συζητάμε για το τι έγινε πριν από επτά χρόνια, είναι μια μέρα που δεν συζητάμε για το τι γίνεται σήμερα: για τις απευθείας αναθέσεις, για τα σκάνδαλα που θάβονται, για τους οργανισμούς που «εξυγιαίνονται» από τους ίδιους ανθρώπους που τους μόλυναν.

Είναι η μέθοδος του ταχυδακτυλουργού. Σου δείχνει το αριστερό του χέρι να κουνιέται θεατρικά, ενώ το δεξί σου αδειάζει την τσέπη. Κοίτα τον Τσίπρα! Κοίτα τους κώδικες! Κοίτα τον Μαδούρο!

Και την ώρα που κοιτάς, κάποιος άλλος υπογράφει. Κάποιος άλλος πλουτίζει.

Η ειρωνεία είναι σχεδόν ποιητική. Αυτοί που μιλούν για «ηθική» είναι οι ίδιοι που έκαναν την ανηθικότητα σύστημα.

Αυτοί που μιλούν για «νόμο και τάξη» είναι οι ίδιοι που νομοθετούν την ατιμωρησία των δικών τους.

Αυτοί που μιλούν για «εκσυγχρονισμό» είναι οι ίδιοι που μας γύρισαν σε μια Ελλάδα των πλειστηριασμών, των funds, των «κολλητών» και των κλειστών θυρών.

Είναι αυτοί που στήνουν εταιρείες τη νύχτα και το πρωί παίρνουν εκατομμύρια απευθείας αναθέσεων, αυτοί που δηλώνουν ανύπαρκτα βοσκοτόπια που κερδίζουν Φεράρι, αυτοί που οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί στην Ελβετία έχουν καταθέσεις με αδιευκρίνιστα ποσά και ακόμα είναι αυτοί που πλουτίζουν από κληρονομιά που τους άφησε κάποια άγνωστη θεία από την Νιγηρία.

Θυμάστε τον Βολταίρο; «Όσοι μπορούν να σε κάνουν να πιστέψεις παραλογισμούς, μπορούν να σε κάνουν να διαπράξεις θηριωδίες». Σήμερα δεν χρειάζεται να πιστέψεις παραλογισμούς. Αρκεί να πιστέψεις ότι δεν υπάρχει εναλλακτική. Ότι όλοι ίδιοι είναι. Ότι η πολιτική είναι βούρκος. Αυτή είναι η μεγαλύτερη νίκη της διαφθοράς: όχι να σε πείσει ότι είναι τίμια, αλλά να σε πείσει ότι η τιμιότητα δεν υπάρχει.

Και όμως υπάρχει. Υπάρχει στο σπίτι που δεν ανάβει θέρμανση αλλά δεν ζητιανεύει. Υπάρχει στον αγρότη που χάνει το βιος του και μένει όρθιος. Υπάρχει στον νέο που δουλεύει 12 ώρες για 800 ευρώ και δεν έχει παραιτηθεί ακόμα από το να σκέφτεται.   Γι’ αυτό λασπώνουν. Γιατί φοβούνται. Φοβούνται τη στιγμή που ο λαός θα σταματήσει να κοιτά το δάχτυλο που του δείχνουν και θα κοιτάξει το φεγγάρι που του κρύβουν: το φεγγάρι της δικής του ζωής. Της δικής του τσέπης. Της δικής του αξιοπρέπειας.

Η ιστορία έχει έναν σκληρό νόμο: καμία αυτοκρατορία λάσπης δεν άντεξε. Η Ρώμη έπεσε. Η Βαϊμάρη έπεσε. Όλα τα καθεστώτα που κυβερνούσαν με προπαγάνδα και φόβο, έπεσαν. Όχι γιατί τους νίκησε κάποιος «ηγέτης-σωτήρας». Αλλά γιατί κάποια στιγμή ο λαός κουράστηκε να φοβάται και άρχισε να θυμάται. Να θυμάται ποιος είναι. Να θυμάται τι αξίζει. Να θυμάται ότι η εξουσία δεν είναι ιδιοκτησία. Είναι εντολή. Και η εντολή ανακαλείται. Είναι ποιος έμεινε όρθιος όταν όλοι οι άλλοι γονάτισαν για να λασπώσουν. Και η λάσπη όταν στεγνώσει γίνεται χώμα. Και πάνω στο χώμα, αν το σκάψεις σωστά, φυτρώνει κάτι καινούργιο.

Αυτό φοβούνται περισσότερο απ’ όλα.

Όχι τον Τσίπρα. Το αύριο.

Στο κάτω κάτω της γραφής

“Η συκοφαντία είναι η δύναμη των δειλών και η εκδίκηση των ανάνδρων”.

Ζερμέν ντε Σταλ, Γαλλίδα συγγραφέας