Μετά τη βάναυση κατάλυση της δημοκρατίας και την άνοδο της «κυβέρνησης των συνταγματαρχών» στην Ελλάδα, μετά τον αρχικό αιφνιδιασμό, άρχισε να προετοιμάζεται ένα κίνημα για την ανατροπή της δικτατορίας, κυρίως από αξιωματικούς και υπαξιωματικούς του τότε βασιλικού Ναυτικού.
Από την πρώτη στιγμή το Ναυτικό δεν είχε καμία ανάμειξη στο πραξικόπημα και ταυτόχρονα ο αρχηγός του Κωνσταντίνος Εγκολφόπουλος παραιτήθηκε. Ακόμα, το αποτυχημένο κίνημα του βασιλιά είχε στηριχτεί από το Ναυτικό, που είχε στοχοποιηθεί από τους πραξικοπηματίες ως αντίθετο με τις επιδιώξεις τους.
Συνωμοτικά από το 1969, κάποιοι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί του ναυτικού άρχισαν να σχεδιάζουν και να προσηλυτίζουν αξιωματικούς στο σχεδιαζόμενο κίνημα για να ανατρέψουν τους πραξικοπηματίες και να καλέσουν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να σχηματίσει κυβέρνηση.
Μέχρι το 1973, στο κίνημα είχαν μυηθεί πολλά στελέχη του Ναυτικού αλλά και αξιωματικοί του στρατού ξηράς και της αεροπορίας. Ως ημερομηνία του κινήματος είχαν ορίσει την 22η Μαΐου 1973. Είχε προηγηθεί τον Φεβρουάριο η εξέγερση στη Νομική. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι κινηματίες θα απέκλειαν με πλοία τον Πειραιά αλλά και άλλα μεγάλα λιμάνια και θα καταλάμβαναν τη Σύρο, την οποία θα χρησιμοποιούσαν ως έδρα τους. Όταν το κίνημα θα επικρατούσε θα σχηματιζόταν κυβέρνηση εθνικής ενότητας.
Ως ημερομηνία εκδήλωσης του κινήματος είχε οριστεί η 22η Μαίου 1973. Όμως την παραμονή αποφασίστηκε αναβολή, επειδή κατά πάσα πιθανότητα το σχέδιο είχε προδοθεί. Το βράδυ της 22ης Μαΐου, στρατιωτικές δυνάμεις περικύκλωσαν του Ναύσταθμο και ακολούθησαν συλλήψεις, ανακρίσεις και βασανισμοί. Ανάμεσα στους συλληφθέντες ήταν κι ο απόστρατος ταγματάρχης Σπύρος Μουστακλής. Η αντιδικτατορική δράση του επέφερε τον άγριο βασανισμό του
Αμέσως μετά τη μεταπολίτευση, στους «The Sunday Times» του Λονδίνου δημοσιεύεται η ακόλουθη ανταπόκριση του Βρετανού δημοσιογράφου και συγγραφέα William Shawcross για τον Σπύρο Μουστακλή από την Αθήνα. Η ανταπόκριση του Shawcross είχε αναδημοσιευτεί στην εφημερίδα «Το Βήμα» στις 3 Σεπτεμβρίου 1974:
… «Ο 48χρονος Σπύρος Μουστακλής κάθεται άβολα στην καρέκλα του. Αγωνίζεται να μιλήση. Τα βλέφαρά του ανεβοκατεβαίνουν και τα μάτια του βρίσκονται σε διαρκή κίνηση. Με δυσκολία αναγκάζει τη γλώσσα του να αρθρώσει μερικούς φθόγγους. «Τάγια, Τάγια, Τάγια», σαν να φαίνεται πως λέγει. (Τάγιο στη λαϊκή γλώσσα, στην αργκό, σημαίνει το βρωμόξυλο, το άγριο ξύλο).
«…Το δεξί του χέρι είναι πεσμένο ακίνητο πάνω στην αγκαλιά του. Το αριστερό του χέρι πιέζει ένα πακέτο τσιγάρα πάνω στον αριστερό του μηρό, καθώς βγάζει αργά, με τα δάκτυλα του ίδιου χεριού, ένα τσιγάρο για να το φέρη σιγά-σιγά και με αβεβαιότητα στα χείλη του.
Ο ταγματάρχης Μουστακλής είναι ένα από τα τραγικά θύματα της Ελλάδας των συνταγματαρχών. Φορτωμένος με παράσημα για τις υπηρεσίες του στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο και στον πόλεμο της Κορέας, κάτοχος μιας από τις ανώτερες στρατιωτικές διακρίσεις της Ελλάδας –του Χρυσού Αριστείου Ανδρείας– ο ταγματάρχης Μουστακλής διώχθηκε από τους συνταγματάρχες, για να συλληφθή τον Μάιο του 1969 από την στρατιωτική αστυνομία – την ΕΣΑ.
Επί ένα χρόνο κρατήθηκε με την υπόνοια ότι ήταν μέλος της οργανώσεως «Ελεύθεροι Έλληνες», ενός από τα σημαντικώτερα κινήματα αντιστάσεως κατά των συνταγματαρχών. Αργότερα αφέθηκε ελεύθερος, αλλά τον Μάιο του 1973 ένα τζιπ της στρατιωτικής αστυνομίας σταματούσε μπρος στο σπίτι του, για να τον πάρη και πάλι. Στις 50 μέρες που ακολούθησαν η γυναίκα του έκαμε το παν για να μάθη πού τον είχαν πάει. Αλλά δεν μπόρεσε να μάθη τίποτε. Μια μέρα ειδοποιήθηκε ξαφνικά να πάη στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο των Αθηνών.
Εκεί πια η γυναίκα του τον βρήκε, υπό αυστηρότατη φρουρά, να κείτεται κατασακατεμένος πάνω σε ένα βρώμικο κρεβάτι και με ρούχα γεμάτα αίματα. Στον δεξιό του ώμο είχε εγκαύματα από τσιγάρα. Ίδια εγκαύματα υπήρχαν πάνω στους βραχίονές του και τα γεννητικά του όργανα. Τα πέλματα των ποδιών του ήταν καταπληγιασμένα. Το κεφάλι του είχε γείρει πάνω στον δεξιό του ώμο. Ολόκληρη η δεξιά πλευρά του σώματός του ήταν παράλυτη. Και όταν η γυναίκα του τού μίλησε, ο ταγματάρχης Μουστακλής δεν μπόρεσε να αρθρώση ούτε μία λέξη»...
Στο αρχείο της ΕΡΤ υπάρχει η αναφορά για τον Σπύρο Μουστακλή:
Ο στρατιωτικός και αγωνιστής του αντιδικτατορικού αγώνα Σπύρος Μουστακλής έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 28 Απριλίου του 1986. Ο Σπύρος Μουστακλής γεννήθηκε το 1926 στο Μεσολόγγι και αποφοίτησε από την Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1948…
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής είχε πάρει μέρος στην Εθνική Αντίσταση, στον Ε.Δ.Ε.Σ. του Ναπολέοντα Ζέρβα. Φυσικά στη διάρκεια της στρατιωτικής του καριέρας πήρε μέρος και σε μάχες του Εμφυλίου πολέμου καθώς και στον πόλεμο της Κορέας.
Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών υπήρξε από τους λίγους αξιωματικούς του στρατού ξηράς που πήρε μέρος στο Κίνημα του Ναυτικού το 1973. Συνελήφθη λόγω της αντιδικτατορικής του δράσης και υπέστη τρομερά βασανιστήρια στα κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ. Ειδικότερα, τον βασάνιζαν με φριχτό τρόπο για 45 μέρες ενώ τα χτυπήματα που δέχτηκε στην καρωτίδα του προκάλεσαν εγκεφαλικό επεισόδιο. Υπέστη ολική παράλυση των δεξιών άνω και κάτω άκρων και είχε δυσκολία στην ομιλία του. Με τη Μεταπολίτευση, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο ΚΑΤ όπου υπεβλήθη σε εντατικές φυσιοθεραπείες. Έπειτα από πολλές προσπάθειες αποκατάστασης κατάφερε να περπατήσει ξανά, η ομιλία του όμως δεν επανήλθε ποτέ. Πέθανε σε ηλικία μόλις 60 ετών λόγω της βεβαρημένης υγείας του, αποτέλεσμα των φριχτών βασανιστηρίων του από τη Χούντα.
Ο Σπύρος Μουστακλής απεβίωσε στις 28 Απριλίου 1986. Μετά τον θάνατό του, του απονεμήθηκε τιμητικά ο βαθμός του αντιστράτηγου.
Μετά τον θάνατό του….
(Στη φωτογραφία: Σπύρος Μουστακλής και Αλέκος Παναγούλης στην Πολυκλινική Αθηνών - Σεπτέμβριος 1974)
