Στη νοτιοανατολική Γαλλία, στην επαρχία της Προβηγκίας, μιλιέται μέχρι και σήμερα μια μεσαιωνική γλώσσα που έχει τις ρίζες της στη νεολατινική. Είναι τα οξιτανικά. Τον 19ο αιώνα, στην προσπάθεια της διάσωσης της προβηγκιανής οξιτανικής γλώσσας και λογοτεχνίας, ηγήθηκε ο ποιητής, συγγραφέας και λεξικογράφος Φρεντερίκ Μιστράλ (Frédéric Mistral, 1830 – 1914), κορυφαίος εκπρόσωπος της προβηγκιανής αναγέννησης.
Ο Μιστράλ στο έργο του, παρουσιάζει την Ελλάδα ως σύμβολο ελευθερίας και πολιτισμού. Ενώ διαρκούσε η κρητική επανάσταση, ο Μιστράλ, θέλοντας να τονίσει και τις σχέσεις της Ελλάδας με την Προβηγκία, συνέθεσε στα οξιτανικά τον «Ύμνο για την Ελλάδα» (Imne per Grècia) τον οποίο δημοσίευσε στην εφημερίδα «Eòlis» στις 27 Φεβρουαρίου 1897. Εκεί ο ποιητής θρηνεί την εγκατάλειψη της Ελλάδας από τους χριστιανικούς λαούς της Ευρώπης. Ο ύμνος μεταφράστηκε από τον Κωστή Παλαμά και λίγες ημέρες αργότερα δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εστία:
Ὁ ἑλληνικὸς ὕμνος
Μὲ τὴν αὐγὴ καὶ ἡ θάλασσα μενεξεδένια
λάμπει, καὶ μὲ τὸ φῶς τὰ πάντα ξανανιώνουν.
Νὰ ἡ ἄνοιξη γυρίζει, νὰ τὸ χελιδόνι
στὸν Παρθενώνα ξαναχτίζει τὴ φωλιά του!
Πανίερη Ἀθηνᾶ, τίναξε τὸ πουλί σου
στ᾿ ἀμπέλια μας ἀπάνω τὰ σαρακωμένα.
Κι ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Ἀγάλια ἀγάλια ἀποχρυσώνεται τὸ κύμα,
νὰ ἡ ἄνοιξη γυρίζει, μέσ᾿ στὰ κορφοβούνια
τοῦ Προμηθέα τὰ σπλάχνα σκίζοντας ἕνα ὄρνιο
μεγάλο, ἀσάλευτο ξανοίγεται μακριάθε
γιὰ νὰ διώξεις τὸ μαῦρο γύπα ποὺ σὲ τρώει,
ἁρμάτωσέ μας, νέε νησιώτη, τὸ καράβι.
Κι ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Τ᾿ ἀνάκρασμα τ᾿ ἀκοῦτε τῆς ἀρχαίας Πυθείας;
«Νίκη στῶν ἡμιθέων τ᾿ ἀγγόνια!» Ἀπὸ τὴν Ἴδη
ὡς τῆς Νικαίας τ᾿ ἀκρογιάλια ξανανθίζουν
αἰώνιες οἱ ἐλιές. Μὲ τ᾿ ἄρματα στὰ χέρια
ἐμπρός! Τὰ ὕψη τῶν βουνῶν ἂς τ᾿ ἀνεβοῦμε,
τοὺς Σαλαμίνικους ἀντίλαλους ξυπνώντας!
Ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Κ᾿ ἔλα, ἑτοιμάστε τὰ λευκὰ φορέματά σας,
ἀρραβωνιαστικές, γιὰ νὰ στεφανωθῆτε
στὸ γυρισμὸ τοὺς ἀκριβούς σας μέσ᾿ στὸ λόγγο
γι᾿ αὐτοὺς ποὺ σᾶς γλυτώσανε κόφτε τὴ δάφνη.
Ἀγνάντια στὴ σκυφτὴ καὶ ντροπιασμένη Εὐρώπη,
ἂς πιοῦμε ξέχειλη τὴ δόξα παλληκάρια.
Κι ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Ὅ,τι ἔγινε μπορεῖ νὰ ξαναγίνει, ἀδέρφια!
Στῶν πυρωμένων τούτων βράχων τὴν λαμπάδα
μὲ σάρκα θεία μπόρεσ᾿ ὁ ἄνθρωπος νὰ νοιώσῃ
τὸ φωτερώτερο κι ἀπ᾿ ὅλα τὰ ὄνειρά του.
Κι ἡ χριστιανὴ ψυχὴ βωβὴ ἐκεῖ πέρα θὰ εἶναι;
Κ᾿ ἐμεῖς ἑνὸς κορμιοῦ ξερόκλαδα ἐκεῖ πέρα;
Κι ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Τὸ Μαραθώνιο πεζοδρόμο ἀκολουθώντας
κι ἂν πέσουμε, τὸ χρέος μας ἔχουμε κάμει!
Καὶ μὲ τὸ αἷμα τοῦ προγόνου μας Λεωνίδα
τὸ αἷμα μας, θριάμβων αἷμα, ταιριασμένο,
θὰ πορφυρώσει τὸν καρπὸ τὸν κοραλλένιο
καὶ τὸ σταφύλι τὸ κρεμάμενο στὸ κλῆμα.
Κι ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Τῆς ἱστορίας μας φέγγουν τρεῖς χιλιάδες χρόνια,
Ὀρθοί! Καὶ πρόβαλε ἀπὸ τώρα τὸ παλάτι
στὸν τόπο ἐκεῖ ποὺ λύθηκαν τὰ κακὰ μάγια,
κι ὁ φοίνικας ξαναγεννιέται ἀπὸ τὴ στάχτη.
Στὶς ἀμμουδιὲς τῆς Μέκκας διῶξέ το ἥλιε,
τὸ μισοφέγγαρο μακριὰ ἀπ᾿ τὸν οὐρανό μας...
Ἂν πρέπει νὰ πεθάνουμε γιὰ τὴν Ἑλλάδα,
θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορὰ κανεὶς πεθαίνει.
Το 1904, για τη συμβολή του στη λογοτεχνία και τη φιλολογία, ο Φρεντερίκ Μιστράλ μοιράστηκε με τον Ισπανό José Echegaray y Eizaguirre το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας. Σε αναγνώριση του φιλελληνικού έργου του, την 1η Δεκεμβρίου 1957, στην συμπλήρωση εξήντα ετών από τη συγγραφή του «ελληνικού ύμνου», στήθηκε μια προτομή του ποιητή στην πλατεία Κύπρου στην Καλλιθέα. Αργότερα, η προτομή «μετακόμισε» στην Αγία Ελεούσα, λόγω της άγνοιας αλλά και της ξενοφοβίας των «συνταγματαρχών της χούντας».
Την περίοδο της Κατοχής, η Π.Ε.Α.Ν. (Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων) ήταν, μια ολιγομελής αλλά δυναμική αντιστασιακή οργάνωση. Αρχηγός της ήταν ο απόστρατος αξιωματικός της Αεροπορίας, Κώστας Περρίκος. Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 1942, η ΠΕΑΝ με δέκα οκάδες δυναμίτη, ανατίναξε τα γραφεία της φιλοναζιστικής ΕΣΠΟ ("Εθνικοσοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις") στο κέντρο της Αθήνας, στη συμβολή της Πατησίων με τη Γλάδστωνος. Το χτύπημα ήταν καίριο. Η ΕΣΠΟ διαλύθηκε αφού μαζί με 20 Γερμανούς, χάθηκε και η ηγετική ομάδα της προδοτικής οργάνωσης. Όμως, στις 11 Νοεμβρίου 1942, ένας χωροφύλακας κατέδωσε τα μέλη της Π.Ε.Α.Ν. Ο Κώστας Περρίκος, η Ιουλία Μπίμπαση και άλλα μέλη της οργάνωσης συνελήφθησαν από τους Γερμανούς και καταδικάστηκαν σε θάνατο. Η προδοσία οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα και τον Κώστα Περρίκο. Σε έναν σύντομο αποχαιρετισμό στη σύζυγό του, τα ξημερώματα της 4ης Φεβρουαρίου 1943, ο υποσμηναγός Κώστας Περρίκος αναφέρεται και στους στίχους του Μιστράλ:
«Μαρία μου:
Μου μένουν ακόμη λίγα λεπτά ζωής.
Και στις τελευταίες μου στιγμές θα σ’ αγαπώ και θα σε θυμάμαι.
Φίλησέ μου τ’ αγγελούδια μας. Οι φίλοι μου ας κάμουν το χρέος τους.
Πεθαίνω για την Ελλάδα και θυμάμαι την τελευταία στροφή του ύμνου του Μιστράλ:
«Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα, θεία εἶν᾿ ἡ δάφνη! Μία φορά κανείς πεθαίνει».
Εγκαταλείπω τον κόσμο χωρίς μίση και κακίες.
Αγωνίστηκα για την πατρίδα μου.
Για την δική τους πατρίδα αγωνίζονται κι’ εκείνοι οι οποίοι με καταδίκασαν.
Θα ήθελα το αίμα μου να μην μας χωρίση αλλά να μας ενώση στο μέλλον με τους σημερινούς αντιπάλους.»
Φυλακαί Αβέρωφ, κελί 12,
4 Φεβρουαρίου 1943, ώρα 5.20΄ π.μ.
(Στη φωτογραφία: Κώστας Περρίκος - Φρεντερίκα Μιστράλ)
