Η εκδήλωση εντάσσεται στις δράσεις του σχολείου για τη συστηματική ενημέρωση και υποστήριξη των μαθητών στον σχεδιασμό της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής τους πορείας. Στόχος είναι να προσφέρει ουσιαστικά ερεθίσματα και έγκυρη πληροφόρηση, αναδεικνύοντας τις σύγχρονες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας και τις διαθέσιμες εκπαιδευτικές επιλογές. Στην ημερίδα συμμετέχουν διακεκριμένοι επαγγελματίες και στελέχη από τον χώρο της εκπαίδευσης, της συμβουλευτικής και της αγοράς εργασίας, οι οποίοι θα αναπτύξουν τα εξής θέματα: Νίκος Φόρος (Talent Intelligence Manager, kariera.gr): «Self Branding & Networking: Πώς να ξεχωρίσεις πριν καν πάρεις πτυχίο», Βασίλης Χαλουλάκος (CEO, ICEYE Hellas): «Από τα χρηματοοικονομικά στο διάστημα: Πώς οι σπουδές σου δεν σε περιορίζουν», Νίκος Παυλάκος (CEO & CoFounder, ORIENTUM – Σύμβουλος Σταδιοδρομίας) και Σταυρούλα Αγγελοπούλου (Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού): «Σπουδές και σύγχρονες εξειδικεύσεις ανά επιστημονικό πεδίο», Dr. Hoge (Chief Academic Officer, Hudson Global Scholars, Λύκειο Columbia – USA): «Επαγγέλματα του μέλλοντος». Μέσα από τις εισηγήσεις της ημερίδας, οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν για τις επαγγελματικές διαδρομές, να κατανοήσουν τη σημασία της ανάπτυξης δεξιοτήτων και να προσεγγίσουν πιο συνειδητά τις αποφάσεις που αφορούν τις σπουδές και το μέλλον τους. Η εκδήλωση απευθύνεται σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, καθώς και σε κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να ενημερωθεί σχετικά.

Λίγο πριν την ημερίδα, ένας εκ των εισηγητών, ο Νίκος Παυλάκος, μίλησε στην “Ε” για τα συχνότερα λάθη που κάνουν οι μαθητές, για τις αλλαγές που έχουν επέλθει τα τελευταία χρόνια, αλλά και τις προοπτικές που διαμορφώνονται στην αγορά εργασίας, δίνοντας πολύτιμες κατευθύνσεις σε νέους και γονείς. Συνιδρυτής της Orientum από το 2004, με αφετηρία σπουδές στην Παιδαγωγική και εξειδίκευση στη Συμβουλευτική και τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό, έχει διαχρονικά συμβάλει στην καθοδήγηση χιλιάδων μαθητών και γονέων, τόσο μέσα από τη δράση της ομάδας του όσο και μέσω συγγραφικού και ερευνητικού έργου. Με βαθιά γνώση των αλλαγών στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, αναμένεται να φωτίσει -και από την πλευρά του- κρίσιμες πτυχές των σύγχρονων επιλογών σπουδών και επαγγελματικής πορείας.

-Ποια είναι τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουν σήμερα οι μαθητές όταν επιλέγουν σπουδές;

Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι ότι οι μαθητές επιλέγουν σπουδές με βάση το «κύρος» ενός επαγγέλματος ή τις προσδοκίες του οικογενειακού τους περιβάλλοντος, χωρίς να έχουν εξετάσει αν πραγματικά τους ταιριάζει. Για παράδειγμα, επικρατεί η αντίληψη ότι οι υψηλόβαθμες σχολές είναι πιο «καλές», ενώ οι χαμηλόβαθμες δεν έχουν προοπτικές, κάτι που δεν ισχύει απαραίτητα. Επίσης, συχνά βασίζονται σε ελλιπή ή ξεπερασμένη πληροφόρηση για την αγορά εργασίας, ενώ σήμερα το τοπίο είναι πολύ πιο σύνθετο από ό,τι παλιά, με πολλούς νέους ρόλους και συνεχώς μεταβαλλόμενες επιλογές. Ένα άλλο σημαντικό λάθος είναι ότι αγνοούν τις δεξιότητές τους και δεν επενδύουν στην αυτογνωσία. Η επιλογή σπουδών δεν είναι μόνο θέμα βαθμών, αλλά κυρίως θέμα ταυτότητας και προσανατολισμού. Τέλος, πολλοί βλέπουν τη σχολή ως τελικό στόχο και όχι ως αφετηρία. Στην πραγματικότητα, οι σπουδές είναι το πρώτο βήμα που ανοίγει διαφορετικούς δρόμους και δίνει τη βάση για εξέλιξη. Η επαγγελματική πορεία δεν είναι γραμμική και δεν καθορίζεται αποκλειστικά από μια σχολή, αλλά από τις επιλογές και τις δεξιότητες που θα αναπτύξει στην πορεία του.

-Πόσο σημαντικό είναι τελικά να «ακολουθείς το πάθος σου» σε σχέση με τις ανάγκες της αγοράς;

Το πάθος πρέπει να αποτελεί την αφετηρία κάθε επιλογής. Η αγορά εργασίας αλλάζει ραγδαία και διαρκώς, καθώς δημιουργούνται συνεχώς νέες θέσεις, νέα επαγγέλματα και νέοι ρόλοι. Όταν ένας μαθητής επιλέγει κάτι που τον εκφράζει πραγματικά, έχει περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθεί, να αποκτήσει ουσιαστικές δεξιότητες και να βρει τον δρόμο του. Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοούμε την αγορά. Είναι σημαντικό οι νέοι να γνωρίζουν τα σύγχρονα επαγγέλματα και τις νέες τάσεις, ώστε να μπορούν να προσαρμόσουν και να εξελίξουν τις επιλογές τους με ρεαλισμό.  Αν, λοιπόν, βοηθήσουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν τη μοναδικότητά τους, να βρουν το «πάθος» τους και ταυτόχρονα τα ενημερώσουμε σωστά για τις εξελίξεις, τότε το αποτέλεσμα δεν θα είναι απλώς επαγγελματική αποκατάσταση, αλλά επαγγελματικά ευτυχισμένοι άνθρωποι.

-Τι έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια στον επαγγελματικό προσανατολισμό;

Τα τελευταία χρόνια ο επαγγελματικός προσανατολισμός έχει γίνει πιο δυναμικός και πολυδιάστατος. Παλαιότερα, υπήρχαν πιο «προβλέψιμες» επαγγελματικές διαδρομές, όπου οι σπουδές οδηγούσαν σχεδόν αυτόματα σε ένα συγκεκριμένο επάγγελμα. Σήμερα, η αγορά εργασίας μεταβάλλεται συνεχώς λόγω τεχνολογίας και των νέων μορφών απασχόλησης.  Για παράδειγμα, ένας απόφοιτος Μαθηματικού μπορεί να εργαστεί ως αναλυτής δεδομένων, ενώ κάποιος από τις ανθρωπιστικές σπουδές μπορεί να δραστηριοποιηθεί στο digital marketing ή στη διαχείριση περιεχομένου.

Αυτό σημαίνει ότι οι μαθητές καλούνται να αναπτύξουν όχι μόνο γνώσεις, αλλά και δεξιότητες όπως προσαρμοστικότητα, κριτική σκέψη και διάθεση για δια βίου μάθηση. Παράλληλα, η πληθώρα πληροφοριών καθιστά ακόμη πιο αναγκαία τη σωστή και έγκυρη καθοδήγηση. Ο ρόλος του συμβούλου δεν είναι πλέον να «δείξει έναν δρόμο», αλλά να βοηθήσει τον μαθητή να κατανοήσει τον εαυτό του και να διαχειριστεί τις πολλαπλές επιλογές που έχει μπροστά του.

-Ποια επαγγέλματα βλέπετε να έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση τα επόμενα 5-10 χρόνια; Υπάρχουν κλάδοι που οι μαθητές αποφεύγουν άδικα;

Τα επόμενα χρόνια θα συνεχίσουν να έχουν υψηλή ζήτηση επαγγέλματα που σχετίζονται με την τεχνολογία, όπως η πληροφορική, η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάλυση δεδομένων. Παράλληλα, αυξάνεται η ανάγκη για επαγγέλματα υγείας, ψυχικής υποστήριξης και εκπαίδευσης, ενώ σημαντική ανάπτυξη παρουσιάζουν και τομείς όπως η πράσινη ενέργεια και η βιωσιμότητα. Ωστόσο, υπάρχουν και κλάδοι που αποφεύγονται άδικα. Η επαγγελματική εκπαίδευση και τα τεχνικά επαγγέλματα, που συχνά προσφέρουν άμεση απορρόφηση και πολύ καλές αποδοχές, δεν βρίσκονται ψηλά στις επιλογές των μαθητών. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με μεγάλη έρευνα της Orientum για τα επαγγελματικά ενδιαφέροντα των Ελλήνων μαθητών και μαθητριών Λυκείου την περίοδο 2012–2024, τόσο οι τεχνικές εργασίες όσο και βασικοί πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, όπως ο τουρισμός, η γεωργία και τα logistics, εμφανίζονται χαμηλά στις προτιμήσεις τους.

-Πώς μπορεί ένας μαθητής να καταλάβει τι του ταιριάζει πραγματικά;

Το κλειδί βρίσκεται στον συνδυασμό αυτογνωσίας και ουσιαστικής πληροφόρησης. Από τη μία πλευρά, ο μαθητής χρειάζεται να ανακαλύψει τα ενδιαφέροντά του, τις αξίες και τις δεξιότητές του. Από την άλλη, είναι σημαντικό να έχει μια ξεκάθαρη εικόνα για τις σπουδές και τα επαγγέλματα, ώστε να μπορεί να συνδέσει τον εαυτό του με πραγματικές επιλογές. Στην πράξη, αυτό μπορεί να γίνει με απλά αλλά ουσιαστικά βήματα: να μιλήσει με επαγγελματίες, να αναζητήσει πληροφορίες για σπουδές και επαγγέλματα, ενώ παράλληλα, είναι σημαντικό να παρατηρεί τον εαυτό του, να αναγνωρίζει σε ποιες δραστηριότητες νιώθει άνετα, τι τον κουράζει και τι τον κινητοποιεί. Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης εργαλεία, όπως τα ψυχομετρικά τεστ, που προσφέρουν μια πιο δομημένη εικόνα, αλλά και οι βιωματικές εμπειρίες και οι δραστηριότητες στις οποίες συμμετέχουν τα παιδιά, μέσα από τις οποίες ανακαλύπτουν τι τους ταιριάζει. Η διαδικασία αυτή δεν είναι στιγμιαία. Μέσα από διερεύνηση, σκέψη και ανατροφοδότηση, ο μαθητής αρχίζει να ξεκαθαρίζει τι του ταιριάζει και οδηγείται σε πιο συνειδητές επιλογές.

-Τι θα συμβουλεύατε έναν μαθητή που δεν έχει ξεκάθαρη κατεύθυνση;

Να μην αγχώνεται. Είναι απόλυτα φυσιολογικό να μην έχει κάποιος ξεκάθαρη κατεύθυνση σε αυτή την ηλικία. Το σημαντικό είναι να ξεκινήσει να ψάχνεται: να ενημερωθεί για τις επιλογές  του και να δει τι του ταιριάζει και τι όχι. Ακόμη και το να αποκλείσει κάποιες κατευθύνσεις είναι πρόοδος. Άλλωστε, στα 17 δεν επιλέγει επάγγελμα, αλλά σπουδές. Δεν χρειάζεται να έχει όλες τις απαντήσεις τώρα. Αρκεί να κάνει ένα πρώτο συνειδητό βήμα, με βάση όσα γνωρίζει σήμερα, και να θυμάται ότι οι επιλογές του μπορούν να αλλάξουν και να επαναπροσδιοριστούν στην πορεία.

-Ως προς την Ημερίδα επαγγελματικού προσανατολισμού στην Καλαμάτα, πόσο αναγκαίες είναι σήμερα τέτοιες πρωτοβουλίες;

Τέτοιες πρωτοβουλίες είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Σε μια εποχή με πολλές επιλογές και έντονη αβεβαιότητα, δράσεις που αφορούν τον επαγγελματικό προσανατολισμό είναι πιο αναγκαίες από ποτέ, ώστε οι μαθητές να μπορέσουν να πάρουν συνειδητές αποφάσεις και να αποκτήσουν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για τις σπουδές και τα επαγγέλματα. Τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά για πολλά χρόνια καλύπτουν ένα μεγάλο κενό της πολιτείας, με εκδηλώσεις όπως αυτή του ερχόμενου Σαββάτου. Για τον λόγο αυτό, και εμείς στην Orientum έχουμε, πλέον, γραφείο στην πόλη της Καλαμάτας, στoυς χώρους του PHAOS, όπου πραγματοποιούμε συναντήσεις με μαθητές και γονείς, προσπαθώντας να βοηθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους νέους να γίνουν επαγγελματικά ευτυχισμένοι.