Με ένα πολυσύνθετο πρόγραμμα που περιλαμβάνει εργαστήρια, περιβαλλοντικές δράσεις, πολιτιστικά δρώμενα και ευκαιρίες δικτύωσης, το φεστιβάλ επιχειρεί να φέρει τη νεολαία στο προσκήνιο, όχι ως θεατή αλλά ως ενεργό συνδιαμορφωτή.

Όπως ανέφερε στην “Ε” η Σύμβουλος Νεολαίας του Δήμου Καλαμάτας, Αμέρισσα Γιαννούλη, πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα ενδυνάμωσης των ίδιων των μελών του Συμβουλίου Νεολαίας, που είχαν καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της διοργάνωσης.

Το Z-FEST δεν είναι απλώς ένα φεστιβάλ, αλλά μια προσπάθεια καλλιέργειας συμμετοχικής κουλτούρας και ενίσχυσης της φωνής των νέων στην τοπική κοινωνία, με τη διοργάνωση του να αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

-Τι σημαίνει για το Συμβούλιο Νεολαίας Καλαμάτας η διοργάνωση του Φεστιβάλ Νεολαίας 2026;

Θεωρώ ότι πρόκειται για ένα πάρα πολύ σημαντικό βήμα για την ενδυνάμωση των μελών του Συμβουλίου Νεολαίας, καθώς τα παιδιά έχουν εμπλακεί στον σχεδιασμό, την οργάνωση και την υλοποίησή του. Από εκεί που πραγματοποιούσαν μικρότερες δράσεις, προχωρούν πλέον σε κάτι εντυπωσιακά πιο πολύπλοκο. Φυσικά, υπάρχει επιπλέον στήριξη τόσο από τον Δήμο όσο και από άλλους φορείς, καθώς και από εμένα, όμως είναι κάτι που πρέπει να τους πιστωθεί. Αν δεν υπήρχαν αυτά τα παιδιά, δεν θα μπορούσαν να παρακινήσουν σε τέτοιο βαθμό τους υπόλοιπους συντελεστές να εμπλακούν. Επιπλέον, αποτελεί και ένα δείγμα του πολύπλευρου χαρακτήρα του Συμβουλίου. Δεν είναι απλώς μια ομάδα νέων που διατυπώνει ιδέες, αλλά μια ομάδα που επιδιώκει να τις μετατρέπει σε πράξεις.

-Ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι του φεστιβάλ στην πρώτη του πράξη;

Το φεστιβάλ επιδιώκει να αναδείξει και να δημιουργήσει περισσότερο χώρο έκφρασης για τη νεολαία στην πόλη της Καλαμάτας. Αυτό επιτυγχάνεται, αφενός, μέσα από δράσεις στις οποίες τα νέα παιδιά, είτε είναι μέλη του συμβουλίου είτε όχι, συμμετέχουν ενεργά, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας μέρος του προγράμματος. Αφετέρου, παρατηρείται ότι φορείς νεολαίας συνεργάζονται για να στηρίξουν το εγχείρημα, γεγονός που συμβάλλει ουσιαστικά και στη γενικότερη ενίσχυση της δικτύωσης.

-Από πόσα άτομα αποτελείται σήμερα το Συμβούλιο; Μέσω του Φεστιβάλ υπάρχει η προσδοκία πως μπορεί να μεγαλώσει περαιτέρω;

Το Συμβούλιο αποτελείται από 20–25 ενεργά μέλη και υπάρχει η προσδοκία να διευρυνθεί περαιτέρω. Σίγουρα το φεστιβάλ λειτουργεί και ως μέσο επικοινωνίας και προσέγγισης περισσότερων νέων. Παράλληλα, υπάρχουν σκέψεις για διεύρυνση του ηλικιακού ορίου, ώστε να αντιμετωπιστούν πρακτικές δυσκολίες που μπορεί να αποτρέπουν άτομα ηλικίας 15 έως 25 ετών από το να συμμετάσχουν. Τέτοιες δυσκολίες είναι ο φόρτος μελέτης για τις Πανελλήνιες εξετάσεις, οι εξεταστικές περίοδοι στο πανεπιστήμιο, αλλά και το γεγονός ότι αρκετοί φοιτητές ενδέχεται να μην ενδιαφέρονται να ενταχθούν σε κάτι τέτοιο, εφόσον σχεδιάζουν να φύγουν εκτός Καλαμάτας μετά τις σπουδές τους. Επιπλέον, είναι σημαντικό να βρεθεί ένας πιο αποτελεσματικός τρόπος ένταξης νέων που δεν κατοικούν εντός της Καλαμάτας, ώστε να διευκολύνεται η συμμετοχή τους και η μετακίνησή τους για τις συναντήσεις.

-Ποιες ιδέες ή δράσεις θεωρείτε πιο σημαντικές για να αναδειχθεί η φωνή των νέων;

Ως σύμβουλος νεολαίας, και μέσα από τη δική μου εμπειρία, διαπιστώνω ότι διαδικασίες συμμετοχικού σχεδιασμού, όταν εμπλέκουν ουσιαστικά τα νέα άτομα, μπορούν να τα ενδυναμώσουν. Είναι σημαντικό αυτές οι πρακτικές να εφαρμόζονται συστηματικά, ακόμη κι αν απαιτούν χρόνο, και να καταβάλλονται ουσιαστικές προσπάθειες για τη συμπερίληψη νέων που δεν μπορούν εύκολα να συμμετάσχουν, για διάφορους λόγους (όπως η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση ή άλλες μορφές κοινωνικής περιθωριοποίησης). Δεν πρόκειται απλώς για ζήτημα ιδεών ή μεμονωμένων δράσεων, αλλά για την καλλιέργεια μιας συμμετοχικής κουλτούρας και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τους νέους, μέσα από πρωτοβουλίες και πειραματισμούς, όπως το Συμβούλιο Νεολαίας Καλαμάτας. Απαιτείται σταθερή ενίσχυση αυτής της προσπάθειας, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο.

-Ποιες από τις θεματικές ενότητες θεωρείτε πιο επίκαιρες για τους νέους σήμερα;

Σίγουρα τα οικολογικά ζητήματα και η κοινωνική δικαιοσύνη αποτελούν θέματα που απασχολούν πολλούς νέους, ακόμα και αν μπορεί να μην χρησιμοποιούν αυτές ακριβώς τις λέξεις. Το ίδιο ισχύει και για τις ευκαιρίες για ποιοτική εκπαίδευση, την επαγγελματική απασχόληση, τις δυνατότητες κοινωνικοποίησης μέσω δημιουργικών δράσεων, διασκέδασης, και ελεύθερου χρόνου. Βέβαια είναι σημαντικό να μην αντιμετωπίζουμε τους νέους ως μια ομοιογενή ομάδα. Νέος είναι κανείς τόσο στα 14 όσο και στα 28, και οι διαφορές μεταξύ τους μπορεί να είναι σημαντικές, ακόμη και όταν μιλάμε για νέους που ζουν στο κέντρο της Καλαμάτας σε σύγκριση με όσους βρίσκονται πιο απομακρυσμένα ή εκτός της πόλης. Ανάλογα με τα διαφορετικά τους βιώματα κάποια ζητήματα είναι πιο σημαντικά από άλλα. 

-Μεγάλο μέρος των νέων πλέον εκφράζεται κυρίως μέσω των social. Υπάρχει η αισιοδοξία πως τέτοιου τύπου διοργανώσεις μπορούν να τους βγάλουν “εκτός οθόνης”;

Το φεστιβάλ αποτελεί έναν τρόπο να αναδειχθεί πως οι νέοι όχι μόνο ενδιαφέρονται, αλλά και μπορούν να συμμετέχουν ενεργά σε δραστηριότητες στον φυσικό χώρο: να συναντιούνται, να συζητούν, να οργανώνουν δράσεις, να παίζουν, να διασκεδάζουν και να αξιοποιούν ευκαιρίες, όπως αυτές που προσφέρονται μέσα από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βέβαια, τα social media από μόνα τους δεν είναι κάτι αρνητικό· αντίθετα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου έχουν συμβάλει ουσιαστικά σε κοινωνικές διεκδικήσεις, αλλά και στην ενημέρωση. Και μάλιστα, στο φεστιβάλ έχει ενταχθεί και μια δράση κατά την οποία τα μέλη του Συμβουλίου Νεολαίας θα πραγματοποιούν αυθόρμητες συνεντεύξεις στους χώρους του φεστιβάλ, προβάλλοντας ιδέες και εντυπώσεις των νέων μέσα από τα social media.

-Υπάρχουν συνεργασίες με άλλους φορείς ή οργανώσεις που θα στηρίξουν το φεστιβάλ;

Ναι, το φεστιβάλ αποτελεί ουσιαστικά μια σύνθεση ιδεών των νέων και φορέων. Και δεν εννοώ απλώς ότι διαφορετικοί φορείς θα παρουσιάσουν κάτι ξεχωριστά, αλλά ότι φορείς μαζί με νέα άτομα έχουν συνδημιουργήσει, ή θα συνδημιουργήσουν, δράσεις ειδικά για το φεστιβάλ. Στις αρχές Φεβρουαρίου πραγματοποιήσαμε μια συνάντηση με εκπροσώπους φορέων, όπως η ΚΑΝΕ, το ΚΕΠΕΑ, η Αριάδνη, το Phaos και άλλοι, όπου συμμετείχαν και μέλη του Συμβουλίου Νεολαίας, προκειμένου να συζητήσουμε από κοινού τον σχεδιασμό του προγράμματος. Αυτό είναι και το βασικό νόημα του εγχειρήματος: η ενεργή συμμετοχή των νέων. Και γενικά, η προώθηση μιας τέτοιας διαδικασίας διαμόρφωσης πολιτιστικών και μη δράσεων της πόλης. 

-Η ενεργοποίηση δημόσιων χώρων, όπως το Πάρκο του ΟΣΕ, μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω αναβάθμισή τους;

Ναι, όταν χρησιμοποιείς έναν χώρο, από τη μία περνάς το μήνυμα ότι σου είναι χρήσιμος και από την άλλη μπαίνεις στη λογική να τον φροντίσεις, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο μέλλον. Παράδειγμα επιτυχίας είναι ότι εδώ και τέσσερις μήνες το Συμβούλιο Νεολαίας χρησιμοποιεί το αναγνωστήριο στο Πνευματικό Κέντρο για τις δράσεις του, και πρόσφατα έλαβε έγκριση να γίνει ο επίσημος χώρος συνάντησής του, ένα τύπου Κέντρο Νέων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ξεκινούν διαδικασίες αναβάθμισης, όπου τα ίδια τα παιδιά του Συμβουλίου εμπλέκονται ενεργά: ξεσκαρτάρουν βιβλία, μετακινήσουν έπιπλα, βάφουν τοίχους κ.ά. Έτσι, τα παιδιά τον αισθάνονται δικό τους και θέλουν να τον προστατεύσουν. 

-Η Καλαμάτα έφτασε πολύ κοντά στο να αναδειχθεί Εθνική Πρωτεύουσα Νεολαίας, καταλαμβάνοντας τη 2η θέση. Υπάρχει σχεδιασμός ή στρατηγική για να διεκδικήσει ξανά η Καλαμάτα τον τίτλο στο μέλλον;

Ναι, σίγουρα θα αιτηθούμε ξανά! Η περσινή διεκδίκηση είχε μόνο θετικά αποτελέσματα. Φέτος, με περισσότερη εμπειρία, γνώση και δουλειά που ήδη έχει γίνει με το Συμβούλιο Νεολαίας και τους τοπικούς φορείς, αξίζει να το προσπαθήσουμε ξανά. Άλλωστε, η ίδια η διαδικασία της αίτησης μας βοηθάει να σχεδιάσουμε μια στρατηγική για το επόμενο έτος για τη νεολαία, κάτι που έτσι κι αλλιώς πρέπει να κάνουμε.

-Ποιες ευκαιρίες ανοίγονται για την πόλη και τους νέους σε περίπτωση που η Καλαμάτα αναλάβει τον τίτλο στο μέλλον;

Θα πρόκειται για μια σημαντική νίκη, χωρίς να σημαίνει ότι η μη ανάληψη θα ήταν ήττα, γιατί ξαφνικά αρχίζει να αναγνωρίζεται, ίσως πιο επίσημα, η δυναμική των νέων της πόλης, κάτι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για τη νέα γενιά. Επιπλέον, ενισχύεται η πολιτική δέσμευση για ενεργή συμμετοχή της νέας γενιάς. Στρατηγικά, αυτό μπορεί να βοηθήσει ώστε να ενδυναμωθεί περαιτέρω ο χώρος της νεολαίας με τρόπο που, μεσοπρόθεσμα, να βλέπεις νέο κόσμο να θέλει να παραμείνει στην πόλη, να δημιουργήσει, να συμμετέχει ενεργά και να ενδιαφέρεται για τη φροντίδα της, δεδομένου ότι νιώθει πραγματικό μέρος της κοινότητας.