Όταν η αποτροπή εμπνέει επικήδειους τότε οι ζωές είναι χαμένες και οι πολιτικές είναι εγκληματικές, γιατί τότε έχουμε σιωπές στο Αιγαίο και κραυγές στα πάνελ, γιατί τότε οι νεκροί δεν έχουν πατρίδα αλλά οι ευθύνες έχουν σημαία.

Δεκαπέντε μετανάστες, δεκαπέντε ζωές, δεκαπέντε ονόματα που δεν θα γίνουν ποτέ πρώτη είδηση, παρά μόνο υποσημείωση στην εθνική μας αυτάρκεια. Το Αιγαίο δεν πνίγει ούτε σκοτώνει, λένε, απλώς εφαρμόζει «πατριωτικές» πολιτικές.

Κι η πολιτική αυτή έχει βάθος και όχι ανθρωπιά, όσο είναι το βάθος των Οινουσσών, στην Πύλο, που στις 14 του Ιούνη, το 2023 κατάπιε πεντακόσιους  ανθρώπους. Ή μήπως εξακόσιους; Ή ακόμα περισσότερους; Ποιός ξέρει; Άλλωστε για ένα νούμερο πρόκειται κι αυτό συγκεχυμένο, κατ’ εκτίμηση, αφού τα δουλεμπορικά δεν έχουν κατάσταση επιβαινόντων, ενώ οι εντεταλμένοι της έρευνας και διάσωσης -με πρόσχημα την αποτροπή- σαβανώνουν την αλήθεια.

Ας μην μιλάμε για «τραγωδία». Η τραγωδία προϋποθέτει μοίρα. Εδώ έχουμε σχέδιο. Έχουμε σύνορα που σκληραίνουν σαν πέτρα και καρδιές που εκπαιδεύονται να μην ραγίζουν.

Έχουμε μια Ευρώπη φρούριο, με τάφρο υγρή και τείχη από κανονισμούς για τους ανθρώπους που «περισσεύουν».

Η Χίος μετατράπηκε από γέφυρα πολιτισμών σε ένα υγρό πεδίο βολής .

Δεκαπέντε άνθρωποι πέθαναν γιατί η ζωή τους κρίθηκε παράτυπη. Γιατί το διαβατήριό τους δεν είχε το σωστό χρώμα και τη σωστή σφραγίδα, γιατί η θάλασσα έγινε ληξιαρχείο θανάτων και το κράτος περιορίστηκε στον ρόλο του μάρτυρα, που είδε αλλά δεν άκουσε. Άκουσε όμως το χειροκρότημα όσων ζητούν «ασφάλεια», λέξη ελαστική που τεντώνεται μέχρι να κοπεί η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Οι κυβερνήσεις μιλούν για ροές, σαν να πρόκειται για υδραυλικό πρόβλημα. Μα εδώ δεν έχουμε διαρροή, έχουμε αιμορραγία.

Κάθε πτώμα είναι μια ρωγμή στο αφήγημα της κανονικότητας.

Κάθε βουβή σορός είναι μια ερώτηση που δεν θέλουν να απαντήσουν.

Ποιος φυλά τα σύνορα της συνείδησης;

Ποιος μετρά το κόστος της απανθρωπιάς;

Πρέπει να ξελαρυγγιαστούμε: δεν ήταν ατύχημα, ήταν πολιτική επιλογή.

Επιλογή να επενδύσεις στην αποτροπή αντί στη διάσωση, στον φόβο αντί στην αλληλεγγύη.

Επιλογή να μετατρέψεις το Λιμενικό σε τείχος και το διεθνές δίκαιο σε ευχολόγιο. Επιλογή να γίνει η ζωή «παράπλευρη απώλεια» και η απώλεια κεντρική πολιτική αποτροπής.

Στη Χίο, οι νεκροί δεν έχουν μνήμα, έχουν σύνορο. Κι αυτό το σύνορο γράφει επάνω του «μη περνάτε». Το γράφει με κύματα και με σιωπές. Το γράφει με δελτία τύπου που στάζουν ουδετερότητα. Ο θάνατος γίνεται εργαλείο πολιτικής κι ένα μακάβριο λογοπαίγνιο: λιγότεροι ζωντανοί, περισσότερη αποτροπή.

Αλλά η ιστορία δεν ξεχνά. Θυμάται τις βάρκες των προσφύγων, τα στρατόπεδα των προσφύγων, τα κλειστά λιμάνια για τους πρόσφυγες.

Θυμάται ποιοι έλεγαν «δεν ξέραμε» και ποιοι ήξεραν και σώπαιναν, γιατί η ασφάλεια χωρίς δικαιώματα είναι απλώς βία με γραβάτα, γιατί όταν τα σύνορα σκοτώνουν και δεν προστατεύουν, τότε οι προστάτες του «πατριωτισμού» είναι κοινοί εγκληματίες.

Δεκαπέντε μετανάστες στη Χίο δεν είναι αριθμός. Είναι καθρέφτης. Κι αν δεν μας αρέσει αυτό που δείχνει, δεν φταίει το γυαλί. Φταίει το πρόσωπο που αρνείται να αλλάξει.

Εμείς (οι -κατά Δρυμιώτη- μη «πατριώτες») δεν ζητάμε λύπηση, ζητάμε ανεξάρτητη έρευνα και λογοδοσία των ενόχων.

Ζητάμε ασφαλείς οδούς, ανθρώπινη υποδοχή, ισομερή ευθύνη στην Ευρώπη, όχι νησιά αποθήκες ψυχών.

Ζητάμε να μετριούνται οι ζωές ως αξίες και όχι ως απειλές.

Ζητάμε να πάψει η πολιτική του «αποτρέπω άρα υπάρχω» και να αντικατασταθεί από το «διασώζω άρα συνυπάρχουμε», γιατί η μετανάστευση δεν είναι εισβολή, είναι αποτέλεσμα πολέμων, ανισοτήτων, κλιματικής κατάρρευσης, συχνά με ευρωπαϊκή σφραγίδα.

Όσοι μιλούν για νόμο και τάξη ας κοιτάξουν πρώτα τον νόμο της θάλασσας που είναι: σώζεις τον ναυαγό.

Όσοι υψώνουν τη σημαία της κυριαρχίας ας θυμηθούν ότι η κυριαρχία χωρίς ανθρωπιά είναι απλώς εξουσία χωρίς ηθική.

Όσοι επενδύουν στον φόβο ας γνωρίζουν ότι ο φόβος επιστρέφει, πάντα σαν κόντρα κύμα, που τσακίζεσαι πάνω του.

Η Χίος μπορεί και θα γίνει ξανά σταυροδρόμι ζωής, όχι με στρατιωτικοποίηση, αλλά με πολιτικές ένταξης, με διαφάνεια, με σεβασμό. Οι δεκαπέντε δεν γυρίζουν πίσω. Μπορούν όμως να γίνουν γραμμή εκκίνησης. Να σταματήσει το μακάβριο παιχνίδι λέξεων που βαφτίζει τον θάνατο «αποτροπή». Να ξαναβρούμε τις λέξεις που χάσαμε: Αλληλεγγύη, Ισότητα, Άνθρωπος.

Γιατί κάθε φορά που σωπαίνουμε, η θάλασσα μιλά πιο δυνατά. Κάθε φορά που συνηθίζουμε, η βαρβαρότητα γίνεται κανονικότητα.

Η Αριστερά επιμένει να ενοχλεί, να θυμίζει, να διεκδικεί. Όχι από ηθικό πλεονέκτημα, αλλά από στοιχειώδη ανθρωπιά.

Στη Χίο, το χρέος είναι απλό και δύσκολο: ποτέ ξανά.

Μέχρι τότε, να μετράμε τους νεκρούς ως κατηγορητήριο, όχι ως στατιστική, για να αλλάξει επιτέλους η πολιτική κατεύθυνση του Πλεύρη και των ομοίων του.

Εδώ και τώρα, με ευθύνη, θάρρος και μνήμη.

Στο κάτω κάτω της γραφής

“Ένας επώνυμος θάνατος αποτελεί μία πολύ σπουδαία υπόθεση, εκατοντάδες ή και χιλιάδες ανώνυμοι θάνατοι είναι ένα απλό νούμερο”.

Χένρυ Κίσσιγκερ , Αμερικανός διπλωμάτης και πολιτικός