Η σημερινή συνάντηση των αγροτών με τον πρωθυπουργό αναμένεται να κρίνει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον των φετινών αγροτικών κινητοποιήσεων. Κάθε πρόβλεψη για την έκβαση των διαπραγματεύσεων είναι παρακινδυνευμένη, ωστόσο η εμπειρία των προηγούμενων ετών δείχνει πως, τελικά, κάτι θα δοθεί. Ακόμα και αν υπάρξει πρόσκαιρη κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, αυτές συνήθως ολοκληρώνονται χωρίς ουσιαστική ανατροπή των δεδομένων και το ραντεβού ανανεώνεται για την ίδια περίοδο του επόμενου έτους. Ο φετινός αγώνας των αγροτών ανέδειξε με σαφήνεια τα χρόνια προβλήματα του αγροτικού τομέα, αλλά και τη διαχρονική αδυναμία του πολιτικού συστήματος να δώσει ουσιαστικές και βιώσιμες λύσεις.
Ο αγροτικός τομέας της χώρας χρειάζεται βαθιές και ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να καταστεί βιώσιμος και ανταγωνιστικός σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Τα προβλήματα ξεκινούν από το μικρό και κατακερματισμένο μέγεθος του κλήρου και των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και φτάνουν μέχρι την κατάρτιση, την ηλικιακή σύνθεση και τη χαμηλή ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού. Απαιτείται ολοκληρωμένη ασφαλιστική κάλυψη των καλλιεργειών, καθώς και σαφής στρατηγική για κάθε προϊόν, με έμφαση στις συνεργασίες, τις συνέργειες και την οργάνωση σε όλα τα επίπεδα της παραγωγικής διαδικασίας. Ο κατακερματισμός οφείλει να δώσει τη θέση του σε συνεργατικά σχήματα με επιχειρηματική λογική, ενώ η αγροτική παραγωγή πρέπει να προσανατολιστεί στις πραγματικές ανάγκες του καταναλωτή, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες έντονου διεθνούς ανταγωνισμού. Πρόκειται για δύσκολες συζητήσεις, που συχνά αποφεύγονται, καθώς οι απλοϊκές θεωρίες εξακολουθούν να κυριαρχούν, παράγοντας τα γνωστά μηδενικά αποτελέσματα.
Η επιφανειακή και συχνά υποκριτική στήριξη του αγροτικού τομέα αποτελεί κυρίαρχη πρακτική εδώ και πολλά χρόνια. Το να χαϊδεύεις αυτιά χωρίς να προχωράς σε ουσιαστικές παρεμβάσεις, δυστυχώς, εξακολουθεί να αποδίδει εκλογικά. Ακόμα και σε θεσμούς όπως η αυτοδιοίκηση, η προτεραιότητα δίνεται στις αναπλάσεις και όχι στη δημιουργία ενός αξιόπιστου και λειτουργικού δικτύου αγροτικών δρόμων. Τα λόγια στήριξης και κατανόησης περισσεύουν, την ώρα που τα έργα κινούνται σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Όταν οι δήμοι, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, δεν επικεντρώνονται στην ουσιαστική στήριξη της αγροτικής παραγωγής, διασφαλίζοντας βασικές υποδομές όπως η βατότητα των αγροτικών δρόμων, γίνεται αντιληπτό το πραγματικό μέγεθος της εγκατάλειψης. Όλα δείχνουν πως απαιτείται μια συνολική αλλαγή προσέγγισης, ωστόσο απουσιάζουν οι δυνάμεις που θα κινητοποιήσουν μια πραγματική μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Με αποσπασματικά μέτρα και μικροδιευθετήσεις, η χώρα πορεύεται εδώ και χρόνια, μέχρι να αποχωρήσουν και οι τελευταίοι πραγματικοί αγρότες από την παραγωγή. Οι αλλαγές, αργά ή γρήγορα, θα έρθουν, όμως θα έχουν ήδη χαθεί πολύτιμος χρόνος, σημαντικές ευκαιρίες και ολόκληρες γενιές.
panagopg@gmail.com
