Πολύ περισσότερο όταν οι τρεις συλληφθέντες φέρονται να είχαν στο ενεργητικό τους συνολικά 78 προηγούμενες συλλήψεις. Σε μια ζωντανή κοινωνία, οι πολίτες θα κατέβαιναν στις πλατείες για να ανάψουν έστω ένα κερί στη μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν στον βωμό της ανομίας και της υπέρμετρης ανοχής στη μικροπαραβατικότητα. Η τραγωδία αναδεικνύει ένα βαθύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας και συνολικά της Δύσης. Την υπονόμευση του κοινωνικού συμβολαίου από πολίτες και κοινωνικές ομάδες που απαιτούν την εφαρμογή των νόμων για τους άλλους, διεκδικώντας για τον εαυτό τους διαρκώς εξαιρέσεις. Τις τελευταίες πέντε δεκαετίες περάσαμε από το υπερβολικά αυστηρό κράτος, που συχνά άγγιζε τα όρια του αυταρχισμού, στο αντίθετο άκρο.
Στην αντίληψη ότι η επιβολή κανόνων αποτελεί περιορισμό της ελευθερίας. Η ανοχή όμως στην παρανομία έχει συνέπειες που ενίοτε αποδεικνύονται τραγικές. Στη Μεσσηνία έχουμε γνωρίσει τέτοιες τραγωδίες. Στην Πιπερίτσα, μια απόπειρα διάρρηξης κατέληξε σε φονικό, όταν ο ιδιοκτήτης πυροβόλησε τους εισβολείς. Καθημερινά, άλλωστε, βλέπουμε τη δημόσια περιουσία να καταστρέφεται από ανεξέλεγκτους βανδαλισμούς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Πάρκο Σιδηροδρόμων της Καλαμάτας. Δύο ή τρεις νόμιμα τοποθετημένες κάμερες θα μπορούσαν να συμβάλουν στον εντοπισμό των δραστών. Για τους νεαρούς παραβάτες, η κοινωφελής εργασία θα μπορούσε να έχει ουσιαστικό παιδαγωγικό αποτέλεσμα. Να καθαρίζουν και να αποκαθιστούν όσα καταστρέφουν.
Τεράστια ευθύνη φέρουν και όσοι αντιμετωπίζουν κάθε συζήτηση για αστυνόμευση και κάμερες ως ευκαιρία να φορέσουν τον επαναστατικό τους μανδύα. Η ελευθερία προϋποθέτει κανόνες, δικαιώματα και υποχρεώσεις για όλους. Η προστασία των δικαιωμάτων και η αστυνόμευση οφείλουν να συνυπάρχουν. Η επίκληση της ελευθερίας ως δικαιολογία για την ατιμωρησία ακυρώνει την ίδια την έννοια της ελευθερίας. Το κοινωνικό συμβόλαιο προϋποθέτει κανόνες κοινούς για όλους, αποτελεσματικούς θεσμούς και πραγματική λογοδοσία. Χωρίς αυτά, η εμπιστοσύνη διαλύεται και η κοινωνική παρακμή βαθαίνει. Ας καταλάβουμε επιτέλους ότι τη μικροπαραβατικότητα, την ανομία και τη βία από την τραγωδία τις χωρίζει πολλές φορές μια εξαιρετικά λεπτή γραμμή.
