Από τη μία πλευρά, ο πρωτογενής τομέας προσφέρει νοσταλγικές συγκινήσεις σε χιλιάδες αστούς μικροκαλλιεργητές, που διατηρούν συναισθηματικούς δεσμούς με το χωριό τους. Από την άλλη, δεκάδες χιλιάδες παραγωγοί και εκατοντάδες μικρές επιχειρήσεις ελαιοτριβείων διεκδικούν, απολύτως θεμιτά, μεγαλύτερο εισόδημα και οικονομικές ενισχύσεις. Πίσω τους θα συνταχθούν πολιτικοί κάθε απόχρωσης, υψώνοντας τους τόνους των διεκδικήσεων και παραβλέποντας τη χαμηλή παραγωγικότητα του πρωτογενούς τομέα, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο. Έτσι, για μία ακόμη χρονιά, η δημόσια συζήτηση θα εξαντληθεί στις τιμές και στις επιδοτήσεις, αφήνοντας στο περιθώριο τις αναγκαίες αλλαγές για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
Το ελαιοπαραγωγικό μοντέλο των μικρών οικογενειακών εκμεταλλεύσεων, που άνθησε μεταπολεμικά στη Μεσσηνία, πνέει πλέον τα λοίσθια. Η γήρανση των καλλιεργητών, η μετακίνηση των ιδιοκτητών στα αστικά κέντρα, η έλλειψη φθηνών εργατικών χεριών, η καθυστέρηση εκμηχάνισης της συγκομιδής και η αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών, που περιορίζει την παραδοσιακή πώληση με τον τενεκέ, υπονομεύουν τη βιωσιμότητά του. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, όποιος προβλέπει με βεβαιότητα το μέλλον της ελαιοπαραγωγής απλώς παριστάνει τον προφήτη. Το βέβαιο είναι ότι οι ετήσιες διεκδικήσεις ενισχύσεων, ανάλογα με την τιμή του ελαιολάδου, στερούνται μακροχρόνιας στρατηγικής. Προσωπικά πιστεύω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ελληνικό κράτος οφείλουν να εξασφαλίσουν ένα σταθερό εισόδημα στους ιδιοκτήτες για τη διατήρηση των ελαιώνων σε καλή κατάσταση, αναγνωρίζοντας την οικολογική τους αξία και τη συμβολή τους στο μεσογειακό τοπίο.
Δυστυχώς, η ελληνική πολιτεία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εγκαταλελειμμένους αγρούς ως εκτάσεις που μπορούν να χαρακτηριστούν δασικές όταν αναπτυχθεί φυσική βλάστηση, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες στους ιδιοκτήτες. Χωρίς ριζική αλλαγή αντιλήψεων, η εγκατάλειψη των ελαιώνων θα επιταχυνθεί. Και τότε ίσως αντιληφθούμε ότι η διατήρησή τους αποτελεί δημόσιο αγαθό, ακόμη και όταν η παραγωγή ελαιολάδου παύει να είναι οικονομικά συμφέρουσα.
