Σε πολλές περιπτώσεις, καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν κοινωνικές ομάδες που επιχείρησαν να διατηρήσουν την προνομιακή τους θέση στην παραγωγή και στη διανομή του εισοδήματος, αποκλείοντας τους νεοεισερχόμενους και εμποδίζοντας την υιοθέτηση καινοτόμων παραγωγικών μεθόδων.
Κάτι ανάλογο παρατηρείται σήμερα στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στη Μεσσηνία, όπου έχουμε φτάσει στο σημείο κάθε καινοτόμα προσπάθεια ή επένδυση που θα μπορούσε να ταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα της τοπικής οικονομίας να θεωρείται ανεπιθύμητη, καθώς απειλεί τις υφιστάμενες οικονομικές και κοινωνικές ισορροπίες. Η καινοτομία συχνά θεωρείται απειλή για τις υφιστάμενες οικονομικές ισορροπίες και όχι ευκαιρία δημιουργίας νέου πλούτου.
Βεβαίως, κάθε Μεσσήνιος και κάθε μεσσηνιακή οικογένεια επιδιώκει δικαιολογημένα να βελτιώσει την οικονομική και κοινωνική της θέση. Ταυτόχρονα, όμως, φοβάται μήπως μια μεγάλη αλλαγή ανατρέψει τις ισορροπίες και την οδηγήσει χαμηλότερα στην οικονομική και κοινωνική πυραμίδα. Έτσι, πολλές φορές αρνείται πεισματικά να ακολουθήσει τις εξελίξεις, προσπαθώντας να διατηρήσει ένα καθεστώς που εξασφαλίζει τα σημερινά της προνόμια.
Η συμπεριφορά αυτή, πάντως, παρουσιάζει ενδιαφέρουσες αντιφάσεις. Η ταχύτατη εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων μέσω Airbnb απέδειξε ότι οι ίδιοι άνθρωποι μπορούν να προσαρμοστούν εντυπωσιακά γρήγορα στις νέες συνθήκες, αρκεί να διακρίνουν άμεσα οικονομικά οφέλη. Η καινοτομία γίνεται ευπρόσδεκτη όταν ενισχύει την προσωπική περιουσία, αλλά αντιμετωπίζεται επιφυλακτικά όταν απειλεί καθιερωμένες δραστηριότητες και εισοδήματα. Αν προσθέσουμε στην εξίσωση το κράτος και τις πελατειακές σχέσεις που συντηρούν τις υφιστάμενες ισορροπίες, σχηματίζεται η εικόνα μιας κοινωνίας που δυσκολεύεται να αλλάξει.
Οι μεταρρυθμίσεις προσκρούουν στον φόβο απώλειας προνομίων, ενώ η προστασία των σημερινών εισοδημάτων αποκτά μεγαλύτερη σημασία από τη δημιουργία αυριανού πλούτου. Το παράδοξο είναι ότι αυτή ακριβώς η προσπάθεια διατήρησης της σημερινής θέσης μπορεί τελικά να οδηγήσει στη συλλογική υποβάθμιση. Γιατί μια οικονομία που φοβάται την αλλαγή κινδυνεύει να χάσει ακόμη και όσα προσπαθεί να προστατεύσει.
