Για τον Αθανάσιο Πράτανο, όλα άρχισαν πριν από οκτώ χρόνια, μέσα από αυτοσχέδια τηλεκατευθυνόμενα αεροπλάνα που κατασκεύαζε μαζί με τον μικρό του γιο. Οι πειραματισμοί στα χωράφια, η μελέτη της αεροδυναμικής και η χαρά της δημιουργίας μετέτρεψαν σταδιακά ένα χόμπι σε πάθος και, στη συνέχεια, σε μια σύγχρονη επαγγελματική δραστηριότητα.
Έχοντας σπουδάσει διοίκηση και οικονομία στην Καλαμάτα και συνεχίζοντας με μεταπτυχιακές σπουδές στα Τεχνοοικονομικά Συστήματα Διοίκησης, βρήκε στον χώρο των drones το σημείο όπου συναντώνται η τεχνολογία, η επιχειρηματικότητα και η δημιουργικότητα. Με έδρα την Αμμόλακα και με ισχυρούς δεσμούς με τη Μεσσηνία, δημιούργησε τη Nasios Drone Services, φιλοδοξώντας να φέρει στον τόπο του σύγχρονες εναέριες υπηρεσίες και λύσεις που ξεπερνούν τα καθιερωμένα. Από τη συμμετοχή του στις εναέριες λήψεις της τηλεοπτικής σειράς «Η Γη της Ελιάς» και τη δημιουργία ενός έργου εικονικής πραγματικότητας για την προβολή του Δήμου Δυτικής Μάνης στο Ντουμπάι, μέχρι τις εφαρμογές γεωργίας ακριβείας και τη συνδρομή του σε επιχειρήσεις έρευνας και εντοπισμού μαζί με το Λιμεναρχείο Καλαμάτας, η δραστηριότητά του δείχνει πόσο διαφορετικά και ουσιαστικά μπορεί να αξιοποιηθεί ένα drone.
Μιλώντας στην «Ε», ο Αθανάσιος Πράτανος μάς προσκαλεί να κοιτάξουμε τη Μεσσηνία από μια άλλη οπτική, επανασυστήνοντας την έννοια της εναέριας λήψης μέσα από εικόνες που καθηλώνουν, αλλά και τεχνολογικές εφαρμογές που μπορούν να προσφέρουν πραγματικές λύσεις.
-Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με τα drones και πότε καταλάβατε ότι μπορεί να εξελιχθεί σε επαγγελματική δραστηριότητα;
Η ενασχόλησή μου με τα τηλεκατευθυνόμενα ξεκίνησε πριν από οκτώ χρόνια, από την τροποποίηση παιχνιδιών, μαζί με τον τρίχρονο τότε γιο μου.
Φτιάχναμε αυτοσχέδια αεροπλάνα που τα κυνηγούσαμε στα χωράφια, επειδή συχνά πετούσαν ανεξέλεγκτα. Μέσα από συνεχείς πειραματισμούς διαπίστωσα ότι, για να καταλάβω γιατί κάποιες φορές δεν πετούσαν καλά, έπρεπε να μελετήσω αεροδυναμική σε πανεπιστημιακές εργασίες. Αυτό εξελίχθηκε σε χόμπι και μας οδήγησε στη Μοντελιστική Ένωση στην Τρίοδο. Σταδιακά μετουσιώθηκε σε πάθος. Το 2022 άρχισα να ασχολούμαι με πιο απαιτητικά συστήματα πτήσης, όπως τα FPV drones και οι σύγχρονοι ελεγκτές πτήσης.Καθώς εμβάθυνα στο πώς πετάνε και αποκτούσα διπλώματα, διερευνούσα παράλληλα την πρακτική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Έβλεπα ήδη, έστω και θολά, την προοπτική μιας επιχείρησης και πώς αυτές οι τεχνολογίες θα μπορούσαν να δώσουν λύσεις σε πραγματικές ανάγκες.
-Πώς δημιουργήθηκε η Nasios Drone Services και ποιο ήταν το όραμά σας από την πρώτη ημέρα;
Η δημιουργία της Nasios Drone Services προέκυψε ως φυσική εξέλιξη, όταν πλέον υπήρχαν αρκετές ενδείξεις ότι μπορούσα να κάνω αυτό το βήμα. Αρχικά ήταν η θετική ανταπόκριση από φιλικά ζευγάρια, στα οποία δημιούργησα ερασιτεχνικά βίντεο γάμου, αλλά και από επαγγελματίες βιντεογράφους που άρχισαν να μου ζητούν συνεργασία για εναέριες λήψεις. Παράλληλα, τα βίντεό μου άρχισαν να έχουν απήχηση στα social media. Μια ακόμη σημαντική επιβεβαίωση ήρθε όταν, σύμφωνα με την ετήσια αναφορά της DJI το 2023, βρισκόμουν πάνω από το 96,6% των πιλότων παγκοσμίως. Έχοντας πλέον την απαραίτητη εμπειρία και όλες τις νόμιμες πιστοποιήσεις, ένιωσα έτοιμος να κάνω το επόμενο βήμα. Το όραμα αποτυπώθηκε στο ακρωνύμιο NASIOΣ: Neoteric Aerial Services & Innovation Oriented Solutions. Στόχος μου ήταν να φέρω νεωτερικές εναέριες υπηρεσίες και καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις στη Μεσσηνία.
-Πόσο σας βοήθησαν οι σπουδές σας στη διοίκηση και την τεχνολογία στην ανάπτυξη της επιχείρησής σας;
Οι σπουδές μου επηρέασαν καθοριστικά τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την τεχνολογία, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Η πραγματική ώθηση ήρθε από τη διπλωματική μου στις νεοφυείς επιχειρήσεις. Εκεί ήρθα σε επαφή με τις ιδέες του Schumpeter, σύμφωνα με τις οποίες ο επιχειρηματίας μετατρέπει τη γνώση και τις εφευρέσεις σε καινοτόμα αγαθά και υπηρεσίες, δημιουργώντας αξία για την οικονομία και την κοινωνία. Θεωρώ ότι τότε μόνο η τεχνολογία αποκτά πραγματική αξία, όταν γίνεται χρήσιμη και προσβάσιμη στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Αυτό ακριβώς αποτελεί την αποστολή της Nasios Drone Services: να μετατρέπει σύγχρονες τεχνολογίες και εφαρμογές drone σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες, ώστε ιδιώτες, επιχειρήσεις και οργανισμοί να μπορούν να τις αξιοποιούν, χωρίς να χρειάζεται να επενδύσουν χρόνο και πόρους για να αποκτήσουν την απαραίτητη τεχνογνωσία, τον εξοπλισμό και τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις.
-Επιλέξατε να αναπτύξετε μια εξειδικευμένη δραστηριότητα στη Μεσσηνία. Πιστεύετε ότι η περιοχή μπορεί να εξελιχθεί σε κέντρο καινοτομίας στον χώρο των νέων τεχνολογιών;
Ζούμε στην περίοδο που γεννιέται ένας νέος κόσμος, όπου η ρομποτική, η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες παραγωγής αλλάζουν ριζικά τον τρόπο που εργαζόμαστε, παράγουμε και δημιουργούμε αξία. Όπως σε κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση, έτσι και σήμερα η μετάβαση είναι αναγκαία. Για να εξελιχθεί η Μεσσηνία σε εξειδικευμένο κέντρο καινοτομίας, πρέπει να αναπτύξει ένα ισχυρό οικοσύστημα, που απαιτεί κεντρικό στρατηγικό συντονισμό και συνεργασία της πολιτείας, της έρευνας, της επιχειρηματικότητας και της παραγωγής. Η περίοδος αυτή δίνει στη Μεσσηνία την ευκαιρία να αναπτύξει, πέρα από την πρωτογενή παραγωγή και τον τουρισμό, έναν ακόμη στρατηγικό πυλώνα ανάπτυξης, αξιοποιώντας τομείς όπως το AgriTech, όπου διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα. Σε αυτή τη μετάβαση, η Nasios Drone Services, με έδρα τη Μεσσηνία, έχει ήδη ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση της τεχνολογίας των drones, καθώς εισήγαγε πρώτη στην περιοχή υπηρεσίες διαφυλλικής θρέψης με drone, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για την αγροτική παραγωγή.
-Συμμετείχατε στην κινηματογράφηση της σειράς «Η Γη της Ελιάς». Τι απαιτεί μια τηλεοπτική παραγωγή από έναν χειριστή drone;
Η συμμετοχή μου στη «Γη της Ελιάς» ξεκίνησε στον 4ο κύκλο με προκαθορισμένα μεταβατικά πλάνα. Παραδίδοντας με συνέπεια ακριβώς αυτό που ζητούσε η παραγωγή, μου ανατέθηκαν σταδιακά πιο απαιτητικές σκηνές.
Σε μια τηλεοπτική παραγωγή δεν αρκεί μόνο η άρτια τεχνική κατάρτιση. Απαιτείται σωστή προετοιμασία, γρήγορες αποφάσεις και απόλυτη συνεργασία με όλη την ομάδα, καθώς κάθε καθυστέρηση μπορεί να επηρεάσει το πρόγραμμα και το κόστος της παραγωγής. Ο χειριστής πρέπει να αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο λεπτό. Υπήρχαν φορές που, όσο το συνεργείο κινηματογραφούσε μια σκηνή, πραγματοποιούσα μεταβατικά πλάνα σε άλλη τοποθεσία και στη συνέχεια επανενώνομουν στην ομάδα για τις επόμενες λήψεις. Η συνέχιση της συνεργασίας και στον 5ο κύκλο αποτέλεσε για μένα μια σημαντική επιβεβαίωση εμπιστοσύνης. Αποφάσισα έτσι να επενδύσω ακόμη περισσότερο σε κορυφαίο drone, υψηλών προδιαγραφών, ώστε να μπορώ να ανταποκρίνομαι πλήρως στις απαιτήσεις κινηματογραφικών παραγωγών.
-Πείτε μας λίγα λόγια για το project με το Λιμεναρχείο Καλαμάτας και το ειδικά σχεδιασμένο fixed-wing αεροσκάφος…
Έχω εκπαιδευτεί ειδικά στη χρήση drones για έρευνα, αναγνώριση και εντοπισμό αγνοουμένων, ενώ έχω συνδράμει σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης την ΟΠΚΕ και το Λιμενικό. Ύστερα από τη συμμετοχή μου σε επιχείρηση του Λιμεναρχείου, ο Κεντρικός Λιμενάρχης Καλαμάτας, Δημήτρης Νέζης, με ενέταξε στον τοπικό επιχειρησιακό σχεδιασμό για την αξιοποίηση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας διαμόρφωσα, σε πρώτο στάδιο, ένα ειδικά προσαρμοσμένο τηλεκατευθυνόμενο αεροσκάφος σταθερής πτέρυγας, ενσωματώνοντας κατάλληλο εξοπλισμό για τις συγκεκριμένες επιχειρησιακές ανάγκες. Επειδή ο πατέρας μου είχε υπηρετήσει στο Λιμενικό Σώμα, το ονόμασα Ganganias, από το παρατσούκλι του, προς τιμήν της καταγωγής και του ευρηματικού του πνεύματος. Στόχος είναι να προσφέρει μεγαλύτερη αυτονομία, καλύτερη απόδοση σε ισχυρούς ανέμους και αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες. Η ανάπτυξή του συνεχίζεται, ώστε να εξελιχθεί σε ακόμη πιο αποτελεσματικό επιχειρησιακό εργαλείο.
-Το VR έργο για τον Δήμο Δυτικής Μάνης έφτασε μέχρι το Ντουμπάι. Πώς γεννήθηκε αυτή η συνεργασία;
Η συνεργασία ξεκίνησε όταν η Γενική Γραμματέας του Δήμου Δυτικής Μάνης Χριστίνα Φαίδρα Νηφάκου, γνωρίζοντας την ενασχόλησή μου με τα drones, με πρότεινε στον δήμαρχο Δυτικής Μάνης, κ. Χιουρέα. Στόχος ήταν να παρουσιαστεί η περιοχή στη διεθνή έκθεση του Ντουμπάι μέσα από μια καθηλωτική εμπειρία βίντεο 360° με γυαλιά VR. Το χρονοδιάγραμμα ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς έπρεπε να ολοκληρωθεί μέσα σε μόλις επτά ημέρες. Εκείνη την περίοδο δεν υπήρχαν ακόμη στην αγορά εξειδικευμένα drones για λήψεις 360°, οπότε χρειάστηκε να διαμορφώσω μια δική μου τεχνική λύση ώστε να υλοποιηθεί το έργο. Το αποτέλεσμα δικαίωσε την προσπάθεια και απέσπασε ιδιαίτερα θετικά σχόλια, με την τότε υφυπουργό Πολιτισμού να εκφράζει την έκπληξή της για το πώς ένας τόσο μικρός δήμος αξιοποίησε τόσο σύγχρονες τεχνολογίες προβολής. Ήταν μια απαιτητική πρόκληση που ολοκληρώθηκε με επιτυχία.
@nasios_drone Μάνη εναέριο βίντεο 180+ μοίρες. #nasios_drone #Mani ♬ πρωτότυπος ήχος - Nasios_drone
-Πολλοί βλέπουν τα drones ως εργαλεία για εντυπωσιακά βίντεο. Ποιες είναι οι πραγματικές δυνατότητές τους σήμερα;
Τα drones έχουν ταυτιστεί με τις «ιπτάμενες κάμερες», όμως οι δυνατότητές τους είναι πολύ ευρύτερες και συνεχώς εξελίσσονται. Πιστεύω μάλιστα ότι αρκετές εφαρμογές τους δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί. Κάθε φορά που εμφανίζεται μια νέα ανάγκη, μπορεί να γεννηθεί και μια νέα εφαρμογή. Σήμερα αξιοποιούνται φυσικά στην οπτικοακουστική παραγωγή, αλλά και στη βιομηχανία και τις κατασκευές, στη γεωργία ακριβείας και την προστασία του περιβάλλοντος, σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης και στις επιθεωρήσεις υποδομών. Αρκετές από αυτές τις εφαρμογές αποτελούν ήδη μέρος της δραστηριότητας της επιχείρησής μου. Ωστόσο, η ευρηματικότητα και η φαντασία των πελατών μου συχνά με εκπλήσσουν, οδηγώντας σε εφαρμογές που δεν είχα σκεφτεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν όταν μια ομάδα τοπικού πρωταθλήματος μου ζήτησε να καταγράψω ολόκληρο ποδοσφαιρικό αγώνα από ψηλά με drone υψηλής ευκρίνειας, ώστε να λειτουργήσει ως ένα άτυπο VAR για την επίλυση αμφισβητούμενων φάσεων.
-Πόσο σημαντικές είναι οι πιστοποιήσεις και η νόμιμη λειτουργία στον χώρο των ΣμηΕΑ;
Χαίρομαι που κάνετε αυτή την ερώτηση, γιατί αναδεικνύει τον ρόλο του επαγγελματία και τη διαφορά από κάποιον που πετά χωρίς να αντιλαμβάνεται τους κινδύνους.
Κάποιοι, δυστυχώς, χειρίζονται ακόμη και πολύ μεγάλα drones, αγνοώντας τους κανονισμούς της ΑΠΑ και του EASA και χωρίς αξιολόγηση κινδύνων. Είναι σαν να οδηγεί κάποιος φορτηγό χωρίς να γνωρίζει τον ΚΟΚ και χωρίς δίπλωμα.
Στην περιοχή έχουν καταγραφεί χαρακτηριστικά περιστατικά. Τέσσερα drones πάνω από το κέντρο μεγάλης συγκέντρωσης. Διαφήμιση με πτήση drones έως 150 κιλά δίπλα σε κεντρικό άξονα εντός αστικού ιστού και υπαλληλος δημόσιας υπηρεσίας χωρις διπλωμα πετούσε σε ύψος 500 μέτρων. 2 Πιστοποίηση, λοιπόν, σημαίνει ασφάλεια. Αξιολόγηση κινδύνων, διαχείριση ρίσκου και γνώση του πότε, πού και με ποιες διαδικασίες μπορεί να γίνει μια πτήση. Αυτός είναι και ο ρόλος της επιχείρησής μου, να παρέχει υπηρεσίες drone με τις απαραίτητες πιστοποιήσεις και τις προβλεπόμενες διαδικασίες, διασφαλίζοντας ότι κάθε πτήση πραγματοποιείται με ασφάλεια και νομιμότητα.
-Ποιες είναι οι μεγαλύτερες τεχνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας επαγγελματίας χειριστής drone; Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η τεχνολογία των drones τα επόμενα πέντε χρόνια;
Τα ΣμηΕΑ χαρακτηρίζονται από πολυπλοκότητα, υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και συνεχώς διευρυνόμενα πεδία εφαρμογών. Το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, προκειμένου να εναρμονίζεται με τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, αναθεωρείται συνήθως κάθε τρία έως πέντε χρόνια. Αυτό απαιτεί διαρκή επανεκπαίδευση και προσαρμογή. Στην επόμενη πενταετία, ο ουρανός μας θα γίνει πιο «έξυπνος» χάρη στη διασύνδεση. Το U-space έρχεται να ανοίξει τον δρόμο, επιτρέποντας με ασφάλεια, μεγαλύτερη κίνηση drones και ευκολότερη πρόσβαση σε περιοχές που σήμερα έχουν αυστηρούς περιορισμούς, όπως πάνω από την πόλη μας, την Καλαμάτα. Στην πράξη, κάθε χειριστής θα μπορεί να γνωρίζει τι συμβαίνει γύρω του, ενώ και το δικό του drone θα είναι ορατό στα επανδρωμένα αεροσκάφη. Με την υποχρεωτική ταυτοποίηση χειριστή και drone, θα γνωρίζουμε ανά πάσα στιγμή ποιος πετάει και πού, δημιουργώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης και επιτρέποντας στα drones να μοιράζονται τον εναέριο χώρο αρμονικά με τα επανδρωμένα αεροσκάφη.
-Τα βίντεό σας από την Καλαμάτα συγκεντρώνουν μεγάλο ενδιαφέρον στα social media. Ποιο πιστεύετε ότι είναι το «μυστικό» της επιτυχίας τους και ποιες περιοχές είναι ιδανικές για λήψεις;
«Πράγματι, κάποια βίντεό μου από την Καλαμάτα είχαν απήχηση, φτάνοντας έως τις 80.000 προβολές. Η Καλαμάτα και η Μεσσηνία προσφέρουν αμέτρητες όμορφες τοποθεσίες. Όμως πιστεύω ότι ένα καλό βίντεο δεν το κάνει μόνο το τοπίο και ότι δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο «μυστικό». Η πραγματική αξία ενός βίντεο δεν μετριέται από τις προβολές. Σήμερα οι πλατφόρμες ευνοούν όσους δημοσιεύουν συχνά και προωθούν περισσότερο το περιεχόμενό τους.
Αντί να παράγω συνεχώς περιεχόμενο για τον αλγόριθμο, προτιμώ να επενδύω τον χρόνο μου στην προσωπική ζωή μου, στην ανάπτυξη της επιχείρησής μου και στη συνεχή εξέλιξή μου ως επαγγελματίας.
Ένα εναέριο βίντεο από έναν γάμο μπορεί να έχει μόλις 3.000 προβολές, όμως για το ζευγάρι και τους ανθρώπους του έχει ανεκτίμητη αξία.
Δεν κυνηγάω τις προβολές, με οδηγεί το πάθος να αναδεικνύω την ομορφιά, τις στιγμές και τις ιστορίες που αξίζουν.
-Ποιες υπηρεσίες ζητούν περισσότερο σήμερα οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί της Μεσσηνίας;
Η μεγαλύτερη ζήτηση εξακολουθεί να αφορά την οπτικοακουστική παραγωγή για επιχειρήσεις, τον τουρισμό, τις εκδηλώσεις και τις αθλητικές διοργανώσεις. Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον για πιο σύνθετες εφαρμογές σε διαφορετικούς τομείς, καθώς αυτές γίνονται σταδιακά ευρύτερα γνωστές. Στις νέες τεχνολογικές υπηρεσίες, πολλές φορές η προσφορά προηγείται της ζήτησης. Πρέπει πρώτα μια λύση να γίνει διαθέσιμη, ώστε οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί να αντιληφθούν πώς μπορεί να εξυπηρετήσει τις ανάγκες τους. Έτσι, η επιχείρηση μου λειτουργεί διατομεακά ως εξειδικευμένος τεχνολογικός συνεργάτης. Αναλύει τις ανάγκες και προτείνει τις κατάλληλες εφαρμογές. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί δεν χρειάζεται να δημιουργήσουν δικό τους τμήμα drones, να επενδύσουν σε εξοπλισμό, να αποκτήσουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις ή να αναπτύξουν εξειδικευμένη τεχνογνωσία και εμπειρία.
Η φιλοσοφία μου είναι απλή: «Κάντε αυτό που γνωρίζετε καλύτερα και εγώ σας υποστηρίζω», είτε αξιοποιώντας λύσεις που ήδη υπάρχουν είτε δημιουργώντας μια προσαρμοσμένη λύση.
-Υπάρχει κάποιο έργο ή τεχνολογία που ονειρεύεστε να υλοποιήσετε στη Μεσσηνία;
Αν με ρωτούσατε πριν από δέκα χρόνια «ποιο είναι το όνειρό σου;», αποκλείεται να σας έλεγα ότι θα δημιουργούσα μια πρωτοποριακή επιχείρηση. Δεν θα μπορούσα καν να φανταστώ την πορεία, τους σταθμούς και την εξέλιξη αυτού του ταξιδιού. Όνειρό μου σήμερα είναι η Nasios Drone Services να εδραιωθεί ως ένας εξειδικευμένος τεχνολογικός συνεργάτης στη Μεσσηνία και την ευρύτερη περιοχή. Να παρέχει εναέριες υπηρεσίες και τεχνολογικές λύσεις σε ιδιώτες, επιχειρήσεις και οργανισμούς, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών. Για το άμεσο μέλλον αναπτύσσω νέες υπηρεσίες, όπως την τρισδιάστατη ψηφιακή αποτύπωση αγρών, ώστε να παρέχω ολοκληρωμένες υπηρεσίες γεωργίας ακριβείας. Στο απώτερο μέλλον ονειρεύομαι εναέριες μεταφορές μικρών φορτίων σε μεγάλες αποστάσεις και ήδη πειραματίζομαι προς αυτή την κατεύθυνση. Οραματίζομαι τη NASIOΣ να συνεχίσει να εξελίσσεται και να επεκτείνεται σε νέους τομείς, αναζητώντας την αρμονία ανάμεσα στο όνειρο και το εφικτό.
