Η ισχυρή αύξηση της τιμής του ελαιολάδου το 2023 αποτυπώνεται καθαρά στα μεγέθη της οικονομίας της Μεσσηνίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ΑΕΠ της Μεσσηνίας σε τρέχουσες τιμές το 2023 ανήλθε σε 2,603 δισ. ευρώ, από 2,281 δισ. ευρώ το 2022. Η αύξηση φθάνει το 14,1%, δηλαδή 322,4 εκατ. ευρώ μέσα σε ένα έτος. Την ίδια περίοδο το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 5,2% στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και κατά 8,5% σε επίπεδο Ελλάδας.
Στους υπόλοιπους νομούς της Περιφέρειας, από το 2022 στο 2023, καταγράφεται αύξηση στην Αργολίδα κατά 5,2%, στην Κορινθία κατά 2,0% και στη Λακωνία κατά 12,2%, ενώ η Αρκαδία εμφανίζει μείωση κατά 7,5%.
Η εκτόξευση των τιμών ενίσχυσε το αγροτικό εισόδημα και τροφοδότησε το συνολικό ΑΕΠ του νομού σε επίπεδα υψηλότερα από τον μέσο όρο της Περιφέρειας και της χώρας. Πρόκειται όμως για εξέλιξη με έντονα συγκυριακά χαρακτηριστικά. Ήδη οι προσδοκίες για τα επόμενα χρόνια κάνουν λόγο για αποκλιμάκωση των τιμών, άρα και για περιορισμό της συγκεκριμένης ώθησης στο ΑΕΠ.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία φθάνουν στη δημόσια συζήτηση με καθυστέρηση δύο ετών. Έτσι, ακόμη και όταν τα μεγέθη κινούνται θετικά, το «καμπανάκι» ηχεί αργά, χωρίς να υπάρχει έγκαιρη ανάγνωση και προσαρμογή της οικονομικής πολιτικής σε τοπικό επίπεδο.
Σε βάθος δεκαετίας, από το 2013 έως το 2023, το ΑΕΠ της Μεσσηνίας αυξήθηκε κατά 34,2%. Ο ρυθμός αυτός είναι υψηλότερος από εκείνον της Περιφέρειας Πελοποννήσου (+25,1%) και της χώρας (+26,1%). Αν γυρίσουμε τον χρόνο στο 2000, η συνολική μεγέθυνση φτάνει το 73,26%, την ώρα που η χώρα περιορίζεται στο 65,01% και η Περιφέρεια στο 60,34%.
Το 2023 η Μεσσηνία παρήγαγε το 25,95% του συνολικού ΑΕΠ της Πελοποννήσου. Πρόκειται για το μεγαλύτερο μερίδιο μεταξύ των νομών της Περιφέρειας. Στο σύνολο της χώρας, η συμμετοχή της Μεσσηνίας στο εθνικό ΑΕΠ διαμορφώνεται στο 1,16%.
ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗ ΑΕΠ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ
Η εικόνα αλλάζει όταν εξετάζουμε το κατά κεφαλή ΑΕΠ, όπου η Μεσσηνία κατέχει την τέταρτη θέση στην Περιφέρεια. Κάθε κάτοικος αντιστοιχεί σε 16.791 ευρώ το 2023, ποσό που αυξάνεται κατά 14,47% μέσα σε ένα έτος. Παρά τη βελτίωση, ο νομός υπολείπεται της Αρκαδίας που φτάνει τα 20.170 ευρώ, της Αργολίδας με 19.020 ευρώ και της Κορινθίας με 17.682 ευρώ, ενώ ξεπερνά μόνο τη Λακωνία που βρίσκεται στα 16.605 ευρώ. Η τελευταία δεκαετία φέρνει μια βελτίωση 39,95% στο ατομικό εισόδημα των Μεσσήνιων, ρυθμός σαφώς υψηλότερος από το 31,14% της Ελλάδας.
Η σύγκριση με το 2000 δείχνει μια συνολική άνοδο 85,04% για τη Μεσσηνία, αφήνοντας πίσω το 69,05% της χώρας και το 67,31% της Περιφέρειας. Σε βάθος δεκαετίας, από το 2013 έως το 2023, το κατά κεφαλή ΑΕΠ στη Μεσσηνία αυξήθηκε κατά 40,0%. Σε σύγκριση με το 2000, η αύξηση φθάνει το 85,0%. Πρόκειται για μεταβολές σε τρέχουσες τιμές, που περιλαμβάνουν και την επίδραση του πληθωρισμού και δεν αποτυπώνουν πλήρως τη μεταβολή της πραγματικής αγοραστικής δύναμης.
Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2023 η Μεσσηνία ωφελήθηκε έντονα από έναν συγκεκριμένο παράγοντα. Την εκρηκτική άνοδο της τιμής του ελαιολάδου. Αυτό εξηγεί τόσο τη μεγάλη αύξηση του συνολικού ΑΕΠ όσο και τη βελτίωση στο κατά κεφαλή μέγεθος.
Την ίδια στιγμή, η σχετική θέση της Μεσσηνίας μέσα στην Περιφέρεια παραμένει μέτρια στο κατά κεφαλή εισόδημα, παρά το υψηλό μερίδιό της στο περιφερειακό ΑΕΠ. Η παραγωγή δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη μέση ευημερία.
Τα συμπεράσματα δείχνουν ότι η Μεσσηνία στηρίζεται υπερβολικά σε συγκεκριμένα αγροτικά προϊόντα, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη στις διακυμάνσεις των τιμών. Η άνοδος του 2023 οφείλεται στο «υγρό χρυσάφι», όμως η χαμηλή θέση στην κατάταξη του κατά κεφαλή ΑΕΠ αποδεικνύει δομικές αδυναμίες. Η οικονομική πολιτική απαιτεί σύγχρονα εργαλεία και όχι στοιχεία που θυμίζουν αρχαιολογική ανασκαφή. Αν η τοπική κοινωνία επιδιώκει πραγματική σύγκλιση με τους γειτονικούς νομούς, οφείλει να αναζητήσει σταθερές πηγές πλούτου πέρα από τις εποχιακές εξάρσεις των τιμών.
Το βασικό καμπανάκι αφορά τον χρόνο. Τα στοιχεία έρχονται αργά. Οι συγκυριακές ενισχύσεις καταγράφονται εκ των υστέρων. Και οι διορθωτικές παρεμβάσεις, όταν γίνονται, ακολουθούν την πραγματικότητα αντί να την προλαβαίνουν.
Περισσότερα στοιχεία παρουσιάζονται στους πίνακες
