Ο πρόεδρος του Συλλόγου Καταστημάτων Εστίασης και Αναψυχής Καλαμάτας, Νίκος Μαλαπέτσας, μίλησε στην “Ε” για τις προοπτικές της φετινής σεζόν, τα προβλήματα του κλάδου, την ανάγκη νέων μοντέλων εργασίας, αλλά και την έλλειψη ενιαίας στρατηγικής στην τουριστική προβολή της πόλης. “Παρά τα προβλήματα και τις παθογένειες, πιστεύω πραγματικά ότι η Καλαμάτα μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις πιο ιδιαίτερες πόλεις της Μεσογείου” σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η φετινή σεζόν μοιάζει με “ρωσική ρουλέτα”.

-Μπαίνοντας πλέον επίσημα στο καλοκαίρι, ποια είναι η εικόνα που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην εστίαση της Καλαμάτας; Υπάρχει αισιοδοξία για τη φετινή σεζόν;

Υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία. Αν δούμε τι συμβαίνει γενικότερα γύρω μας, προφανώς δεν μπορούμε να μιλάμε για σιγουριά. Παρ’ όλα αυτά, η Καλαμάτα τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται διαρκώς και συνεχίζει να μας εκπλήσσει θετικά.
Η πόλη διαθέτει σημαντικά στρατηγικά πλεονεκτήματα. Συνδυάζει βουνό και θάλασσα, εύκολες αποδράσεις, προσιτή διασκέδαση, πολιτισμό και υψηλό επίπεδο φιλοξενίας. Αυτά είναι στοιχεία που την καθιστούν ιδιαίτερα ανταγωνιστική και της δίνουν μεγάλες δυνατότητες εξέλιξης.

-Σε σχέση με πέρυσι, θεωρείτε ότι η τουριστική κίνηση θα κινηθεί ανοδικά, στα ίδια επίπεδα ή πιο συγκρατημένα;

Η φετινή σεζόν μοιάζει με «ρωσική ρουλέτα». Χρειάζεται προσοχή και πολύ καλή διαχείριση.
Πιστεύω ότι οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα. Παίζουν ρόλο πολλοί παράγοντες: οι διεθνείς εξελίξεις, η οικονομική αβεβαιότητα, οι γεωπολιτικές εντάσεις, ακόμη και οι καιρικές συνθήκες.
Ευελπιστούμε ότι δεν θα υπάρξουν απρόβλεπτα γεγονότα που θα επηρεάσουν αρνητικά τη σεζόν. Η Καλαμάτα έχει τη δυνατότητα να παραμείνει πρωταγωνίστρια στις ολιγοήμερες αποδράσεις και στα ταξίδια δύο ή τριών ημερών, κάτι που πλέον αποτελεί πολύ ισχυρή τάση στον τουρισμό.

-Ως προς την εύρεση προσωπικού πώς διαμορφώνεται η κατάσταση φέτος; Υπάρχουν ειδικότητες όπου το πρόβλημα είναι πιο έντονο;

Το πρόβλημα με την εύρεση προσωπικού δυστυχώς εντείνεται κάθε χρόνο. Είχα την αίσθηση ότι με τον χρόνο η κατάσταση θα εξομαλυνθεί, όμως πλέον θεωρώ ότι πρόκειται για μία νέα πραγματικότητα στην οποία όλοι θα πρέπει να προσαρμοστούμε.
Ήδη αρκετές επιχειρήσεις μειώνουν το ωράριο λειτουργίας τους ή κλείνουν μία έως και τρεις ημέρες την εβδομάδα. Παράλληλα αλλάζει συνολικά και ο τρόπος ζωής. Ο κόσμος περιορίζει την κατανάλωση, επιλέγει πιο ήπιες μορφές διασκέδασης και στρέφεται περισσότερο στην ευεξία και στην ποιότητα ζωής.
Η εστίαση δεν είναι πλέον για πολλούς νέους ένας χώρος κοινωνικοποίησης και εξέλιξης όπως ήταν παλαιότερα. Συχνά αντιμετωπίζεται ως μία προσωρινή επιλογή για εύκολο εισόδημα και όχι ως επαγγελματική προοπτική. Στην πράξη η έλλειψη είναι μεγαλύτερη σε εξειδικευμένες εργασίες όπως του μάγειρα, του μπαρίστα, των ζαχαροπλαστών, των αρτοποιών, αλλά και οι βοηθητικές θέσεις όπως η λάντζα έχουν γίνει και αυτές δυσεύρετες.

-Πιστεύετε ότι χρειάζονται παρεμβάσεις από την Πολιτεία ώστε να γίνει πιο ελκυστική η εργασία στην εστίαση;

Δεν πιστεύω ότι κάποια κυβέρνηση μπορεί από μόνη της να κάνει έναν κλάδο πιο ελκυστικό. Μπορεί όμως να δημιουργήσει ένα πιο λειτουργικό και δίκαιο πλαίσιο λειτουργίας.
Σήμερα η πολυνομία δημιουργεί ασφυξία στις επιχειρήσεις και πολλές φορές ο κλάδος αισθάνεται στοχοποιημένος. Η εστίαση χρειάζεται μεγαλύτερη ευελιξία στις μορφές απασχόλησης και πιο σύγχρονους κανόνες που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Η πραγματικότητα έχει αλλάξει, αλλά πολλές φορές η νομοθεσία και ο τρόπος που αντιμετωπίζεται ο κλάδος παραμένουν κολλημένα σε άλλες εποχές.

-Πρόσφατα τοποθετηθήκατε δημόσια για την 4ήμερη εργασία. Πιστεύετε ότι η εστίαση μπορεί να ακολουθήσει τα ίδια μοντέλα εργασίας με άλλους κλάδους ή απαιτείται ξεχωριστή προσέγγιση;

Η εστίαση δεν μπορεί να αντιγράφει μηχανικά μοντέλα εργασίας άλλων κλάδων. Άλλες ανάγκες έχει ένα γραφείο και άλλες ένα κατάστημα που δουλεύει βράδυ, Σαββατοκύριακο και εποχικά.
Εγώ δεν ήμουν ποτέ αρνητικός σε νέες μορφές απασχόλησης. Αντίθετα, πιστεύω ότι η εστίαση χρειάζεται περισσότερη ευελιξία και πιο σύγχρονες λύσεις.
Για παράδειγμα, ένα μοντέλο 6ήμερης εργασίας με 6ωρη απασχόληση θα μπορούσε να δώσει ουσιαστική ανάσα στο πρόβλημα προσωπικού. Αντίστοιχα, σε ένα πιθανό 4ήμερο μοντέλο, η επιχείρηση θα έπρεπε να έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί περισσότερο τον ίδιο εργαζόμενο στις ημέρες αιχμής.
Δυστυχώς, στην Ελλάδα πολλές φορές συζητάμε ιδεολογικά και όχι πρακτικά. Το ίδιο συνέβη και με τη νέα ΣΣΕ της εστίασης. Αντί να γίνει μία πραγματικά σύγχρονη διαπραγμάτευση για το πώς θα λειτουργεί ο κλάδος τα επόμενα χρόνια, περιοριστήκαμε ξανά μόνο στο ποσοστό αύξησης του μισθού.
Η εστίαση όμως χρειάζεται νέο μοντέλο λειτουργίας και όχι λύσεις του χθες.

-Ως μέλος της Επιτροπής Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής του Δήμου, θεωρείτε ότι μέχρι σήμερα υπάρχει επαρκής συντονισμός;

Όχι, δεν θεωρώ ότι υπάρχει ουσιαστικός συντονισμός.
Η πόλη λειτουργεί πολλές φορές αποσπασματικά, χωρίς ενιαία στρατηγική και χωρίς αξιολόγηση αποτελέσματος.
Έχουμε φτάσει στο σημείο ο καθένας να δημιουργεί έναν φορέα ή μία εκδήλωση, να κάνει έναν κύκλο δημοσίων σχέσεων, να εξασφαλίζει χρηματοδοτήσεις και μετά να ξεκινά από την αρχή την επόμενη χρονιά, χωρίς συνέχεια και χωρίς συνολικό όφελος για τον προορισμό.
Η Καλαμάτα κινδυνεύει να γίνει μία πόλη υπερκατανάλωσης εκδηλώσεων χωρίς ταυτότητα. Φεστιβάλ, συναυλίες και δράσεις γίνονται συνεχώς, αλλά το ερώτημα είναι αν υπηρετούν ένα κοινό αφήγημα για την πόλη ή αν λειτουργεί ο καθένας μόνος του.
Ο τουρισμός δεν είναι «αρπαχτή» δημοσιότητας ή επιδότησης. Θέλει σχέδιο, διάρκεια και σοβαρότητα.

-Αν μπορούσατε να αλλάξετε άμεσα τρία πράγματα στην τουριστική προβολή της Καλαμάτας, ποια θα ήταν αυτά;

Πρώτα απ’ όλα, η Καλαμάτα χρειάζεται ξεκάθαρη ταυτότητα και ενιαίο αφήγημα. Δεν μπορεί μία πόλη με τόσο μεγάλες δυνατότητες να συνεχίζει να λειτουργεί αποσπασματικά και χωρίς μακροπρόθεσμη στρατηγική.
Δεύτερον, θα έδινα απόλυτη προτεραιότητα στην αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου και του Ιστορικού Κέντρου. Η εικόνα μιας πόλης είναι η “υπογραφή” της. Χρειαζόμαστε αισθητική, κανόνες και τοπόσημα που θα κάνουν την Καλαμάτα αναγνωρίσιμη και σύγχρονη.
Και τρίτον, θα επένδυα σοβαρά στην επαγγελματική προβολή της πόλης. Η παρουσία μας στα social media, η ενιαία φωτογραφική εικόνα, οι ambassadors και οι συνεργασίες με επαγγελματίες του τουρισμού από το εξωτερικό πρέπει να γίνουν οργανωμένα και με συνέχεια, όχι αποσπασματικά.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κάποιες θετικές κινήσεις. Αυτό που λείπει όμως είναι η σταθερή στρατηγική και η κοινή κατεύθυνση. Η Καλαμάτα δεν πρέπει απλώς να κυνηγά περισσότερο κόσμο. Πρέπει να χτίσει ισχυρή ταυτότητα ως προορισμός.

-Υπάρχει φόβος ότι η αύξηση του λειτουργικού κόστους και η κατάσταση στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσει τις τιμές προς τον καταναλωτή το επόμενο διάστημα;

Οι αυξήσεις έχουν ήδη επηρεάσει σημαντικά το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Οι πρώτες ύλες, η ενέργεια και συνολικά τα λειτουργικά έξοδα έχουν επιβαρυνθεί αισθητά.
Παράλληλα όμως οι επιχειρηματίες γνωρίζουν ότι η αγοραστική δύναμη του καταναλωτή έχει μειωθεί και προσπαθούν να κρατήσουν ισορροπίες χωρίς μεγάλες επιβαρύνσεις στις τελικές τιμές.
Οποιαδήποτε νέα διεθνής κρίση ή αρνητική εξέλιξη προφανώς θα δημιουργήσει επιπλέον πιέσεις στην αγορά.
Κλείνοντας, παρά τα προβλήματα και τις παθογένειες, πιστεύω πραγματικά ότι η Καλαμάτα μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις πιο ιδιαίτερες πόλεις της Μεσογείου.
Έχει φυσική ομορφιά, αυθεντικότητα και ανθρώπους που ξέρουν να φιλοξενούν. Αυτό που λείπει δεν είναι οι δυνατότητες. Είναι η κοινή στρατηγική, η συνέχεια και η τόλμη να αποφασίσουμε τί πόλη θέλουμε να είμαστε τα επόμενα 20 χρόνια.

(Η φωτογραφία είναι του Δημήτρη Νεοφώτιστου)