Εβδομηκοστά γενέθλια για τα «Παπαφλέσσεια» το Σάββατο, τη μεγάλη ετήσια γιορτή του στίβου. Πολλές συμμετοχές, αρκετά ρεκόρ (ατομικά και αγώνων), ενδιαφέρουσες επιδόσεις. Ενας ολόκληρος κόσμος εθελοντών γύρω από τη διοργάνωση, συμμετοχή παρά το λιοπύρι, παράγοντες του στίβου στις κερκίδες. Μια διοργάνωση η οποία πέρασε διάφορα στάδια μέχρι να κερδίσει τη διεθνή της ακτινοβολία. Ο (τρισαιώνιος) «Μεσσηνιακός» συνεχίζει το δρόμο που άνοιξε πριν ακριβώς 130 χρόνια, με την οργάνωση προκριματικών αγώνων στίβου ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896.
Τον 20ο αιώνα η πρώτη μεγάλη διοργάνωση στίβου από το «Μεσσηνιακό» έγινε το 1930: Τον Οκτώβριο εκείνου του χρόνου γιορτάστηκαν (καθυστερημένα για ευνόητους λόγους) τα 100 χρόνια από την επανάσταση. Και στο πλαίσιο των γιορτασμών ο «Μεσσηνιακός» οργάνωσε αγώνες στίβου που ονομάστηκαν «Ελευθέρια». Ονομα συμβολικό ασφαλώς και με αναφορά στην αρχαιότητα, καθώς έτσι ονομάστηκαν οι αγώνες μετά τη νίκη των Ελλήνων στη μάχη των Πλαταιών, αλλά στη συνέχεια σε άλλες περιοχές με ανάλογη αφορμή. Διοργάνωση που βρήκε τη συνέχειά του τα μεταπολεμικά χρόνια όταν ανασυγκροτήθηκε ο σύλλογος μετά την δραματική δεκαετία 1940-1950. Ηταν το 1956 όταν ο τότε Δήμαρχος Καλαμάτας Παναγιώτης Καίσαρης (που ήταν και πρόεδρος του «Μεσσηνιακού») υιοθέτησε την πρόταση που έγινε από τον Επιθεωρητή Σωματικής Αγωγής Λιακόπουλο και οργάνωσε τα πρώτα «Παπαφλέσσεια». Πραγματοποιήθηκαν στις 13 Μαΐου σε ανάμνηση της μάχης του Μανιακίου όπου έπεσε ηρωικά μαχόμενος ο Παπαφλέσσας. Στην τελετή έναρξης ο Παν. Καίσαρης έκανε τη σύνδεση των αγώνων με το όνομά τους: «Όπως οι αρχαίοι Ελληνες τιμούσαν με τα Ελευθέρια και με άλλους αθλητικούς αγώνες τους ήρωες των Πλαταιών και των Θερμοπυλών, με παρόμοια αθλήματα θα τιμήσουμε και εμείς σήμερα τον ήρωα των ηρώων, τον πρωταθλητή και πρωτομάρτυρα του 1821, τον Παπαφλέσσα». Επίκεντρο των γιορτασμών η πλατεία Αγίων Αποστόλων (τότε καθιερώθηκε ως «τόπος έναρξης» της επανάστασης) και από εκεί κατά τα αρχαιοπρεπή πρότυπα, η φλόγα των αγώνων μεταφέρθηκε στο στάδιο του «Μεσσηνιακού».
Στους πρώτους αγώνες συμμετείχαν ο «Μεσσηνιακός» που είχε καλλιεργήσει το στίβο ήδη από το 19ο αιώνα, αλλά και ποδοσφαιρικά σωματεία καθώς εκείνες τις εποχές οι ποδοσφαιριστές ήταν και «πολυαθλητές». Οι οποίοι εντάχθηκαν μέσω ενός συλλογικού λαϊκού αθλήματος όπως το ποδόσφαιρο σε άλλα σωματεία. Μακριά από τον ατομικό «ρομαντικό» χώρο του στίβου μέσα από τον οποίο εκφράζονταν τα αστικά στρώματα. Συμμετείχαν ακόμη και «περιοχές» με αθλητές χωρίς σωματεία που διέθεταν τα προσόντα για να διακριθούν. Στη συνέχεια βλέπουμε τους νικητές των πρώτων αγώνων, μπορούμε να διακρίνουμε πολλά γνωστά ονόματα στους έχοντες μια… ηλικία και να εντοπίσουμε το πρόσωπο του τιμήθηκε προχθές ως παλαιότερος αθλητής: Είναι ο Τάσος Μπέκος με τρεις πρωτιές (100 μέτρα, 200 μέτρα, σκυταλοδρομία) και μια Τρίτη (στο μήκος). Ο οποίος στη συνέχεια επέλεξε το ποδόσφαιρο για να συνεχίζει.
Αναλυτικά τα αποτελέσματα:
100 μέτρα: Μπέκος Αναστ. (Μεσσηνιακός), Κουμεντάκος Πετρ. (Μεσσηνιακός), Παναγιωτόπουλος Β. (Μεσσήνη).
Απλούν: Κουμεντάκος Πετρ. (Μεσσηνιακός), Σταθάκος Ευαγγ. (Πράσινα Πουλιά). Μπέκος Αναστ. (Μεσσηνιακός)
Σφαιροβολία: Μανιάτης Σπ. (Πράσινα Πουλιά), Οικονομίδης Μιχ. (Μεσσηνιακός), Αργυρόπουλος Χρ. Κοπανάκι).
1500 μέτρα: Πανουργιάς Π. (Μεσσηνιακός), Ηλιόπουλος Β. (Πράσινα Πουλιά), Κρίκας Ηλ. (Αμφεια).
Τριπλούν: Καπινάρης Παν. (Πύλος), Πατριαρχέας Δημ. (Ολυμπιακός), Βουδικλάρης Κυρ. (Απόλλωνας).
Λιθοβολία: Κωτσόβολος Π. (Φιλιατρά), Αργυρόπουλος Χρ. Κοπανάκι), Τουλούπας Γεωργ. (Γαργαλιάνοι)
200 μέτρα: Μπέκος Αναστ. (Μεσσηνιακός), Πατριαρχέας Δημ. (Ολυμπιακός), Καπινάρης Παν. (Πύλος).
Υψος: Πολυμενέας Γεώργιος (Μεσσηνιακός), Βουδικλάρης Κυρ. (Απόλλωνας).
Ακοντισμός: Τασόπουλος Αντ. (Κυπαρισσία), Κωνσταντόπουλος Π. (Διαβολίτσι), Οικονομίδης Μιχ. (Μεσσηνιακός).
400 μέτρα: Κοκορόγιαννης Θεοδ. (Μεσσηνιακός), Κρίκας Ηλ. (Αμφεια), Ηλιόπουλος Β. (Πράσινα Πουλιά).
Δισκοβολία: Δουραχαλής Κ. (Μεσσηνιακός), Στεφανούρης Διον. (Μεσσηνιακός), Γιαννακόπουλος Ανδρ. (Γαργαλιάνοι).
Επί κοντώ: Δουραχαλής, Σταθάκος, Κωνσταντακόπουλος ισοβάθμησαν με 2,90 μέτρα.
3.000 μέτρα: «την νίκην απέσπασε ο Χριστόπουλος (Οιχαλία».
Σκυραλοδρομία 4 Χ 100: Μεσσηνιακός, Πράσινα Πουλιά, Πύλος.
Παράλληλα με τους αγώνες στίβου γίνονται και αγώνες «ορθοστάδην πάλης» κατά τους οποίους ο Αργυρόπουλος νίκησε τον Καρτάλια και ο Κορκολιάκος το Φράγκο.
Ο «Μεσσηνιακός» συγκροτεί ολοκληρωμένα το τμήμα στίβου, ετοιμάζει τα δεύτερα «Παπαφλέσσεια» αλλά πριν τη διεξαγωγή τους πεθαίνει ο δήμαρχος και πρόεδρος του συλλόγου Παναγιώτης Καίσαρης. Οι αγώνες αναβάλλονται για λίγες ημέρες και ο σύλλογος παίρνει μέρος στους αγώνες που γίνονται στη Σπάρτη με τη συμμετοχή του Σπαρτιατικού, του Λεωνίδα Σπάρτης και της Φιλοδασικής Ενωσης Καστορίου. Οι αγώνες οργανώνονται από τον τότε Νομάρχη Λακωνίας και μετέπειτα Μεσσηνίας Κιτσίδη. Από το «Μεσσηνιακό» πρώτες νίκες κάνουν ο Κοκκορόγιαννης στα 100 μέτρα και η ομάδα 4 Χ 100 που αποτελούσαν οι Κουμεντάκος, Ταμπάκης, Κόντος και Κοκκορόγιαννης.
Δεύτεροι έρχονται στα 100 μέτρα ο Κόντος, στο τριπλούν ο Κουμεντάκος, στα 800 μέτρα ο Σταματόπουλος και στο επί κοντώ ο Νικητέας.
Στην τελική βαθμολογία ο Σπαρτιατικός συγκεντρώνει 24 βαθμούς, ο Μεσσηνιακός 22, ο Λεωνίδας 19 και το Καστόριο 13.
Ακολούθησε αγώνας μπάσκετ στον οποίο ο «Μεσσηνιακός» κατά τον ρεπόρτερ «ηδικήθη καταφόρως» γιατί ο διαιτητής δεν… έγραψε στα χαρτιά του ένα καλάθι και έχασε με 21 – 20.
Λόγω του θανάτου του Καίσαρη, τα δεύτερα «Παπαφλέσσεια» γίνονται στις 7 Ιουλίου στην Καλαμάτα. Εδώ έχουμε πλέον αλλαγές καθώς: Παίρνουν μέρος οι σύλλογοι «Μεσσηνιακός» (από τη Μεσσηνία), «Σπαρτιατικός» και «Λεωνίδας» (από τη Σπάρτη), 30 αθλητές από την Ηλεία και πολυπληθής ομάδα αθλητών από την Αρκαδία. Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η συμμετοχή των γυναικών για πρώτη φορά τα μεταπολεμικά χρόνια.
Στους αγώνες ξεχωρίζει ένας σπουδαίος αθλητής, ο Δημήτρης Φωτεινάκης. Είχε τερματίσει πρώτος στα 200 μέτρα στους αγώνες ενόπλων δυνάμεων το 1956. Πήρε μεταγραφή στον «Ολυμπιακό» όπου έκανε μεγάλη καριέρα στα 400 μέτρα.
Τα αποτελέσματα των αγώνων:
100 μέτρα: Φωτεινάκης Δημ. (Μεσσηνιακός) 11΄΄ 4, Μέρος (Σπαρτιατικός) 11΄΄ 8, Δασκαλάκης (Ηλεία) 12΄΄.
Απλούν γυναικών: Διαμαντοπούλου (Ηλεία) 4,36 μ., Μπελούση (Ηλεία), Ξυγκώρου Διαμάντω (Μεσσηνιακός).
Λιθοβολία: Μανωλόπουλος Ε. (Αρκαδία) 37,92 μ., Σμυρνιώτης (Σπαρτιατικός), Αναρσόπουλος (Λεωνίδας).
800 μέτρα: Κοκορόγιαννης Θ. (Μεσσηνιακός) 1’ 54’’. Μανιάτης (Αρκαδίας), Λαλούσης (Αρκαδίας).
Τριπλούν: Καλός (Ηλεία) 12, 95 μέτρα, Οικονομόπουλος (Ηλεία), Τζαβραγκός (Αρκαδία).
Σφαιροβολία: Κουρούσης (Λεωνίδας), Σμυρνιώτης (Σπαρτιατικός), Μανωλόπουλος (Αρκαδία).
Υψος γυναικών: Κακαλέτρη Πηνελόπη (Μεσσηνιακός) 1,28 μέτρα, Κολοκύρου (Ηλεία), Τσιρίκου (Ηλεία).
Ακοντισμός: Ζιάζιος Ευαγγ. (Αρκαδία) 49,46 μέτρα, Βεργολιάς (Αρκαδια), Πουλόπουλος (Ηλεία).
200 μέτρα: Φωτεινάκης Δημήτριος (Μεσσηνιακός) 23’’ 4, Μέρος (Σπαρτιατικός), Δέδες (Μεσσηνιακός).
80 μέτρα γυναικών: Διαμαντοπούλου Αγ. (Ηλεία) 11’’ 1, Κούση Μίνα (Ηλεία), Αγγούρη Ευσταθία (Ηλεία).
Υψος: Σταθάκος (Λεωνίδας) 1,73 μέτρα, Ντόλης (Αρκαδία), Πιπιλής (Ηλεία).
Δισκοβολία: Μανωλόπουλος (Αρκαδία) 36, 45 μέτρα, Σμυρνιώτης (Σπαρτιατικός), Κουμάνταρος (Λεωνίδας)
1.500 μέτρα: Κοκορόγιαννης (Μεσσηνιακός) 4’ 8’’, Μανιάτης (Αρκαδία), Λαλούσης (Αρκαδία).
Επί κοντώ: Σταθάκος (Σπαρτιατικός) 2,90 μέτρα, Δουραχαλής (Μεσσηνιακός), Νικητέας (Μεσσηνιακός).
4 Χ 80 γυναικών: Ηλεία, Μεσσηνιακός
400 μέτρα! Φωτεινάκης (Μεσσηνιακός) 51’’, Κοκκινάκης (Λεωνίδας), Γκινόπουλος (Ηλεία).
4 Χ 100 Μεσσηνιακός, Αρκαδία, Ηλεία (με το Μεσσηνιακό έτρεξαν οι Δέδες, Κόντος, Κοκορόγιαννης, Φωτεινάκης).
Τα «Παπαφλέσσεια» συνεχίστηκαν χωρίς διακοπή παρά τα όποια προβλήματα, μέχρι το 1969. Τότε το δικτατορικό καθεστώς καθιέρωσε τους «ΛαΪκούς Αγώνες» καταργώντας τη συλλογική έκφραση μέσα από τους συλλόγους (παρότι ο «Μεσσηνιακός» συνέχιζε να λειτουργεί και να «παράγει» σπουδαίους αθλητές). Ετρεχαν «άτομα» χωρίς συλλογική αναφορά, γίνονταν σε διάφορα στάδια (τοπικά, νομαρχιακά, περιφερειακά) και συμμετείχαν από μαθητές μέχρι… γυμναστές. Πέρασαν χρόνια και το 1984 τα «Παπαφλέσσεια» ξεκίνησαν πάλι σαν μια διοργάνωση με πανελλαδική εμβέλεια. Ανάσταση και άνοιξη για το στίβο σε άλλα «καλούπια» με την σημαντικούς αθλητές. Και το επόμενο μεγάλο βήμα έγινε το 1996, όταν τα «Παπαφλέσσεια» πήραν διεθνή χαρακτήρα και μέχρι το 2014 ήταν υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Στίβου. Από τους αγώνες πέρασαν μεγάλοι αθλητές, είτε ως συμμετέχοντες είτε ως παλιοί αθλητές, είτε ως εκπρόσωποι ομοσπονδιών.
Για πολλά χρόνια η Καλαμάτα μέσα από αυτή τη δραστηριότητα ήταν κέντρο προετοιμασίας για σπουδαίους αθλητές. Το Εθνικό Στάδιο δίπλα στη θάλασσα και με φόντο τον Ταϋγετο, σε μια πόλη με ήπιο καιρό, ήρεμη που ο χρόνος κύλαγε αργά προσφέροντας την απαιτούμενη ηρεμία, αποτελούσε πόλο έλξης. Θα μπορούσε να γίνει υπό προϋποθέσεις ένα μεγάλο αθλητικό κέντρο στίβου με παγκόσμια αναγνώριση. Αυτό απαιτεί διαρκή φροντίδα για την αναβάθμιση των υποδομών και τη χρήση του σταδίου ως «αναπτυξιακού εργαλείου». Αλλά το σχέδιο εξαντλείται στη χρηματοδότηση για να γίνει το στάδιο «έδρα» της «Μαύρης Θύελλας». Από εκεί οι άρχοντες μαζεύουν ψήφους, εκεί γίνονται τα πολιτικά παιχνίδια. Σεβαστή η αγωνία των φίλων του ποδοσφαίρου για να δουν την ομάδα τους και πολλές ακόμη που μπορεί να είναι πρώτες ή δεύτερες επιλογές. Η οποία υπόκειται όμως στο εφήμερο του «επιχειρηματικού» χαρακτήρα του ποδοσφαίρου και των σκοπιμοτήτων που το ακολουθούν. Ο αθλητισμός είναι κάτι πολύ παραπάνω, υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει ανεξάρτητα από επιχειρηματικούς σχεδιασμούς. Ο αθλητισμός είναι υποδομή, είναι «παραγωγή» ταλέντων, είναι πόλος έλξης αθλητών στην πόλη. Είναι τα παιδιά της πόλης και της περιοχής που θα πρέπει να έχουν ευκαιρίες μέσα από τις υποδομές και τη φροντίδα. Βάλτε σημάδι σε πόσα χρόνια θα ανακατασκευαστεί το ταρτάν που ζήτησε ο Δημήτρης Πουλόπουλος και να δημιουργηθούν οι άλλες εγκαταστάσεις που χρειάζονται για να αναδειχθεί η πόλη ως κέντρο προετοιμασίας αθλητών στίβου. Ετσι από... περιέργεια!
