Στο νέο του βιβλίο, ο συγγραφέας εξερευνά τις πολύπλοκες σχέσεις μέσα στην οικογένεια, θέτοντας ερωτήματα για τις αντοχές των δεσμών μεταξύ των μελών της και για το τι λέγεται και τι όχι. Όπως σημειώνει, μιλώντας στην «Ε» και στο diastixo.gr, «πάντα υπάρχει κάτι ανομολόγητο σε κάθε άνθρωπο». Σε ερώτηση για το αν το μυθιστόρημά του θα μπορούσε να μεταφερθεί στη σκηνή, ο Κοραής Δαμάτης απαντά ότι «ένα χοροθέατρο – με χορό, κίνηση, λόγο και μουσική – νομίζω ότι θα είχε πολύ ενδιαφέρον η ιστορία».

Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου

Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα που σας οδήγησε στη συγγραφή του νέου σας βιβλίου, «Καλοήθη παράσιτα»;

Η οικογένεια, τα ταμπού της και οι ελευθερίες της. Σε ποιο ποσοστό υπάρχει, υπήρχε, η «αγία οικογένεια»; Πόση αλήθεια αντέχουν μεταξύ τους τα μέλη μιας οικογένειας; Λέγονται άραγε όλα όσα πρέπει να ειπωθούν; Ποια κουκουλώνονται και γιατί; Ένα σωρό ερωτήματα με πολύπλοκες και, πολλές φορές, ασαφείς απαντήσεις.

Πιστεύετε ότι οι συμπεριφορές, οι αξίες και οι μνήμες λειτουργούν ως μια άτυπη «κληρονομιά» που μεταφέρεται μέσα στην οικογένεια ή υπάρχει πάντα χώρος για προσωπική αναδιαμόρφωση και ρήξη;

Μιλώντας για το μεγαλύτερο ποσοστό, πιστεύω ότι υπάρχει αυτό που ονομάσατε άτυπη «κληρονομιά». Βεβαίως, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. Υπάρχει και ένα ποσοστό ανθρώπων που τολμά τη ρήξη και το προχώρημα σε άγνωστους δρόμους, μακριά από οικογενειακά μεγαλώματα. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα κι αυτοί, κάπου βαθιά, εκεί κοντά στα χρόνια του απολογισμού, θα δουν με έκπληξη, και με κάποιο χαμόγελο ίσως, «οικογενειακές κληρονομιές» να επανέρχονται καλυμμένες προσεχτικά.

Στο μυθιστόρημά σας, κάθε μέλος της οικογένειας έχει πολύ προσωπικό μονόλογο. Πώς αποφασίσατε να δώσετε φωνή σε καθέναν με αυτόν τον τρόπο και τι σας ενδιαφέρει να αποκαλύψετε μέσα από αυτές τις εσωτερικές μαρτυρίες;

Τη διαφορετική ματιά, τη διαφορετική κρίση των τρίτων, το πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνονται το ίδιος γεγονός δυο, τρεις, τέσσερις άνθρωποι. Ο καθένας μας, δηλαδή, έχει τους λόγους του, τις δικαιολογίες ή τις ενοχές για τις πράξεις του ή τις μύχιες σκέψεις του, που ποτέ δεν γνωρίζει ο άλλος απέναντί μας, ακόμα κι αν είναι ο πιο δικός μας άνθρωπος. Πάντα, δηλαδή, υπάρχει κάτι ανομολόγητο σε κάθε άνθρωπο!

Γιατί επιλέξατε να τοποθετήσετε την ιστορία στο 1989 και τι σημαίνει αυτή η εποχή για τη λειτουργία της οικογένειας που περιγράφετε; Συγκρίνοντας εκείνη την περίοδο με το σήμερα, πιστεύετε ότι έχουμε πραγματικά προχωρήσει ως κοινωνία στο πώς αντιμετωπίζουμε τις οικογενειακές δυσκολίες ή απλώς έχουμε βρει νέους τρόπους να κρατάμε την οικογένεια ως ένα «ερμητικά κλειστό κουτί»;

Επειδή πιστεύω ότι αν θέλουμε να μιλήσουμε για τη σημερινή οικογένεια, πρέπει να αρχίσουμε από κάποιες αφετηρίες – αναλόγως τα θέματα, βέβαια. Μία από τις αφετηρίες για τη σημερινή μορφή της οικογένειας είναι πιστεύω εκεί, στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Σαφώς έχουμε προχωρήσει, με αμηχανία και αρκετές αποτυχίες, αλλά έχουμε προχωρήσει. Βέβαια, πρέπει να επισημάνουμε ότι η οικογένεια έχει αλλάξει, κατά πολύ, μορφή. Δεν είναι πια η ίδια. Τα πρόσωπα είναι άλλα… Δηλαδή τα ίδια, αλλά άλλα από τη δεκαετία του ’80 και ’90. Εννοώ η μητέρα, ο πατέρας, τα παιδιά, η γιαγιά, ο παππούς, οι θείοι… οι σχέσεις μεταξύ τους έχουν αλλάξει, τα πολλά διαζύγια διχοτομούν την οικογένεια, αποπροσανατολίζουν τα παιδιά, μπαίνουν στην οθόνη και οι ψυχολόγοι, φάρμακα και ουσίες, και γενικά ο θεσμός της οικογένειας δομείται σιγά σιγά σε κάτι εντελώς διαφορετικό από ό,τι το 1989. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα κρατάμε το κουτί της οικογένειας ερμητικά κλειστό.

Πώς επηρεάζει η θεατρική σας εμπειρία τη γραφή σας και, αν τα Καλοήθη παράσιτα μεταφέρονταν στη σκηνή, ποια μορφή θα μπορούσαν να πάρουν θεατρικά;

Επηρεάζει αρκετά τη γραφή μου η δουλειά μου στο θέατρο. Τώρα, αν μεταφερόταν στη σκηνή το μυθιστόρημά μου αυτό... ίσως θα μπορούσε να γεννήσει ένα θεατρικό έργο ή μια ταινία, δεν ξέρω… Αυτό που θα έβρισκα εγώ τρομερά ενδιαφέρον θα ήταν η ιστορία αυτή να χορογραφηθεί, ένα χοροθέατρο – με χορό, κίνηση, λόγο, μουσική… νομίζω ότι θα είχε πολύ ενδιαφέρον.

Πώς διαχειρίζεστε την απόσταση από το έργο μετά την έκδοσή του; Σας ανήκει ακόμη ή περνά αποκλειστικά στον αναγνώστη;

Ανήκει στο αναγνωστικό κοινό. Και είναι συγκλονιστικό το τι ακούς, το πόσο διαφορετικά πράγματα από άνθρωπο σε άνθρωπο, από ηλικία σε ηλικία, από άντρα ή γυναίκα… Που κάποια από αυτά δεν είχες καμία πρόθεση να τα δείξεις στο γραπτό σου, ούτε ως από κάτω κείμενο.

Τα «Καλοήθη παράσιτα» είναι τελικά άνθρωποι, ρόλοι ή συνθήκες;

Είναι άνθρωποι. Ανθρωποι που παίζουν ρόλους. Ανθρωποι κάτω από ειδικές συνθήκες.

Σας έχει πει κάποιος ότι «είδε» τη δική του οικογένεια στο βιβλίο;

Ναι, κάποια στοιχεία της οικογένειας, ναι… όλο και κάποιος μου το γράφει ή μου το λέει… Μία κοπέλα μού έγραψε στο Instagram τη φράση: Η ζωή μου όλη.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

"Ιούνιος 1989. Μια ελληνική οικογένεια. Δηλαδή, ένα κουτί ερμητικά κλειστό. Το ένα πρόσωπο καθρεφτίζεται στο άλλο. Ο πατέρας στη μάνα του, η κόρη στον πατέρα της, η μάνα στη δική της μάνα. Με τις μέρες, τους μήνες, τα χρόνια, αρχίζουν να μοιάζουν μεταξύ τους, στις εκφράσεις, στις κινήσεις, στις λέξεις. Και, προπαντός, στις βαθύτερες σκέψεις. Παίρνει ο ένας απ’ τον άλλον. Διαφορετικά τα δοχεία, αλλά συγκοινωνούντα. Άλλη μορφή, μα ίδιο το πολύπλοκο περιεχόμενο. Και δεν το παραδέχονται. Φωνάζουν πως είναι αλλιώτικοι. Συγκρούσεις, μεγάλες καταστροφές, συγκινητικές παρηγορίες, αναπάντεχα γκρεμίσματα, ονειρικοί έρωτες, διαψεύσεις, χαρούμενες συνευρέσεις και ετεροχρονισμένες μεταμέλειες. Κι όμως, ο καθρέφτης συνεχίζει να δείχνει πανομοιότυπα τα διαφορετικά. Ναι, η οικογένεια είναι ένα κουτί ερμητικά κλειστό. Κανείς δεν ξεφεύγει. Όσα χρόνια κι αν περάσουν".

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Κοραής Δαμάτης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Σπούδασε θέατρο και χόρεψε στην ομάδα «Χορικά» της Ζουζούς Νικολούδη και στο «Ελληνικό Χορόδραμα» της Ραλλούς Μάνου. Δημιούργησε τη θεατρική ομάδα «Έβδομο Θέατρο». Έχει σκηνοθετήσει έργα των: Ευριπίδη, Σοφοκλή, Σαίξπηρ, Βάις, Μπρεχτ, Μπέκετ, Ζενέ, Καμί, Μπομαρσέ, Αριστοφάνη, Γκομπρόβιτς, ΜακΝάλι, Σέρμαν, Ουίλιαμς, Ιονέσκο, Μολιέρου, Ζιροντού, Αρμπούζοφ, Ανούιγ, ΜακΝτόνα, Φρίελ, Σεβαστίκογλου, Μάρλοου, Μίντλετον, Αναγνωστάκη, Ίψεν κ.ά. για το Εθνικό Θέατρο, τα Δημοτικά Θέατρα, το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το ελεύθερο θέατρο και για το ραδιόφωνο. Διδάσκει επί 42 χρόνια σε σχολές θεάτρου. Έχει εκδώσει το μυθιστόρημα Το σπίτι μόνο (εκδ. Γαβριηλίδης, 2016, επανέκδοση εκδ. Βακχικόν, 2023), τη συλλογή ιστοριών Αφορμές, τον θεατρικό μονόλογο Χαρίκλεια Καβάφη, ενώ έχει μεταγράψει την τραγωδία του Σοφοκλή Αντιγόνη.