Μια διαδρομή που ξεκίνησε το 1926 από την Καλλιρρόη και περνά σήμερα στην τρίτη γενιά, με τον Καθηγητή Αγγειοχειρουργικής Κωνσταντίνο Ντονά να συνεχίζει όχι μόνο το επάγγελμα, αλλά και την ειδικότητα του πατέρα του.

Με πολυετή διεθνή παρουσία, ο Κωνσταντίνος Ντονάς είναι από το 2020 Διευθυντής του Αγγειακού Κέντρου Rhein-Main στη Γερμανία, ενώ έχει διατελέσει συνεργαζόμενος Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης και είναι επιστημονικός διευθυντής και ιδρυτής του διεθνούς συνεδρίου Advanced Vascular Conference στη Φρανκφούρτη. Η ακαδημαϊκή και επιστημονική του πορεία έχει επικεντρωθεί ιδιαίτερα στις σύγχρονες ενδαγγειακές και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, με τις οποίες μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν σύνθετες αγγειακές παθήσεις με μικρότερη επιβάρυνση για τον ασθενή.

Με αφορμή αυτή τη σημαντική επέτειο, επιστρέφει στον τόπο καταγωγής της οικογένειάς του ως κεντρικός ομιλητής στην ενημερωτική εκδήλωση «Κάπνισμα και αγγειακές παθήσεις – Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές», η οποία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 31 Ιουλίου, στις 8 το βράδυ, στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Κωνσταντίνος Ντονάς μιλά στην “Ε” για την πορεία που ξεκίνησε πριν από 100 χρόνια από την Καλλιρρόη, για τις αξίες που μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά, αλλά και για τη βαθιά προσωπική του σύνδεση με τη Μεσσηνία. Παράλληλα, εξηγεί τι προκαλεί το κάπνισμα στα αγγεία, ποιοι πρέπει να εξετάζονται προληπτικά και πώς οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές αλλάζουν την καθημερινότητα ακόμη και ασθενών μεγάλης ηλικίας ή αυξημένου χειρουργικού κινδύνου.

-Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια ιατρικής παράδοσης της οικογένειας Ντονά. Πώς ξεκίνησε αυτή η διαδρομή από την Καλλιρρόη Μεσσηνίας;

Το ταξίδι ξεκίνησε με τη γέννηση του παππού μου σε ένα μικρό χωριό στη Μεσσηνία, την Καλλιρόη ή Μπούγα όπως τo γνωρίζουν οι ντόπιοι και συνεχίστηκε όταν ο παππούς μου τελείωσε τις ιατρικές σπουδές του στην Αθήνα το 1926, πριν ακριβώς 100 χρόνια. Στη συνέχεια προσέφερε τις ιατρικές του γνώσεις, εστιάζοντας πρώτα στον άνθρωπο, στις ανάγκες, τους φόβους και τις προσδοκίες του και μετά στο ιατρικό πρόβλημα. Η δήλωσή του ότι μόνο ένας καλός άνθρωπος μπορεί να γίνει καλός γιατρός επαναλήφθηκε τόσες φορές από τον πατέρα μου, τον Περικλή Ντονά, που διαμόρφωσαν και τη δική μας ιατρική προσέγγιση και νοοτροπία. Ο πατέρας μου συνέχισε την ιατρική παράδοση και έκανε το μεγάλο άλμα για να μετακομίσει στη Βιέννη το 1955 και με μόνο 125 λέξεις γνώσης της γερμανικής γλώσσας να ολοκληρώσει με μεγάλη επιτυχία τις σπουδές στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης.

-Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά να συνεχίζετε μια οικογενειακή παράδοση ενός αιώνα στην Ιατρική;

Είναι μια ευλογία. Ακόμα και αν στην αρχή η συνέχεια αυτής της παράδοσης θα μπορούσε  να αντιμετωπιζόταν με σκεπτικισμό (θα έχω ανταγωνισμό με τους προκατόχους μου, πρέπει να το κάνω λόγω «πίεσης» ή πραγματικά μου αρέσει αυτό το επάγγελμα), η γοητεία να δίνεις ασφάλεια στον ασθενή ότι είσαι εκεί και ότι θα κάνεις το καλύτερο, με καθοδήγησαν και ενίσχυσαν τη βεβαιότητά μου να συνεχίσω την παράδοση. Θυμάμαι πολύ καλά μια φράση που είπα στον πατέρα μου λίγους μήνες πριν ξεκινήσω τις ιατρικές μου σπουδές στη Βιέννη: «Ακόμα κι αν δεν ήθελα να σπουδάσω ιατρική, για σένα θα το έκανα». Τα μάτια του απέκτησαν μια λάμψη και μια μεγάλη πεποίθηση μας περιέβαλε για το πόσο ευτυχισμένοι είμαστε και οι δύο με αυτή την απόφαση. Το ιδιαίτερο είναι επίσης ότι συνέχισα και την ειδικότητα του πατέρα μου και έγινα επίσης αγγειοχειρουργός όπως εκείνος. Ο αδερφός του πατέρα μου Γεώργιος και ο γιος της αδερφής του Σταύρος έχουν επίσης σπουδάσει ιατρική.

-Ποιες αξίες πιστεύετε ότι μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά και εξακολουθούν να καθοδηγούν το έργο σας;

Η αγάπη για τους συνανθρώπους μας, η ανακούφιση των ασθενών από την πίεση και τον πόνο, το πλατύ χαμόγελο κατά την έξοδο από το νοσοκομείο, η περαιτέρω σύσταση ότι είμαστε καλοί άνθρωποι και μετά καλοί γιατροί, είναι τα χαρακτηριστικά που καθοδηγούν το έργο μου. Όπως λέω πάντα στην ομάδα μου, από τη στιγμή που ανοίγουμε την πόρτα του δωματίου του ασθενούς, πρέπει να εκπέμπουμε αυτοπεποίθηση, ζεστασιά και χαρά. Τα προσωπικά μας προβλήματα πρέπει να μένουν έξω από το δωμάτιο. Για να το πετύχουμε πρέπει να εφοδιαστούμε με πολλή δύναμη και να έχουμε μια οικογένεια που μας καταλαβαίνει πλήρως και μας στηρίζει. Και εδώ θα ήθελα να εκμεταλλευτώ την ευκαιρία και να εκφράσω την μεγάλη μου ευγνωμοσύνη στη γυναίκα μου, στα παιδιά μου και αδερφή μου για τη συνεχή υποστήριξη και εμπιστοσύνη.

-Πόσο σημαντική είναι η σύνδεσή σας με τη Μεσσηνία, παρά τη διεθνή επιστημονική σας πορεία;

Η σύνδεσή μου με τη Μεσσηνία είναι περισσότερο από σημαντική. Στο νεκροταφείο του χωριού Καλλιρρόη βρίσκονται οι δύο γονείς μου, ο Περικλής και η Μαρία Ντονά, που τους έχασα πολύ νωρίς. Το να είμαι στη Μεσσηνία με κάνει να νιώθω εσωτερική ηρεμία και ισορροπία. Επιπλέον, σκέφτομαι πώς μπόρεσε ο πατέρας μου, με μόνο 125 λέξεις γνώσης της γερμανικής γλώσσας σε πολύ δύσκολους καιρούς χωρίς ίντερνετ/κινητά και καλές τηλεφωνικές επικοινωνίες, να είναι τόσο μακριά από την οικογένειά του να αντέξει την πίεση στη Βιέννη και να σημειώσει μια εξαιρετική καριέρα ως γιατρός και αγγειοχειρουργός. Αυτό με κάνει απίστευτα περήφανο που κατάγομαι από τη Μεσσηνία και το ωραίο είναι ότι αυτό το συναίσθημα το νιώθει όλη η οικογένειά μου και τα παιδιά μου που έχουν γεννηθεί στη Γερμανία.

-Το κάπνισμα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για τις αγγειακές παθήσεις. Τι ακριβώς συμβαίνει στα αγγεία ενός καπνιστή;

Το κάπνισμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση σοβαρών αγγειακών παθήσεων, καθώς επηρεάζει άμεσα την καλή λειτουργία των αγγείων και της κυκλοφορίας του αίματος. Μπορεί να προκαλέσει στένωση και φθορά των αρτηριών, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου, ανευρυσμάτων και προβλημάτων στην κυκλοφορία των κάτω άκρων. Το εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων αλλάζει και δημιουργείται μια υπερπλασία που οδηγεί σε στένωση και απόφραξη. Αυτή η κατάσταση επηρεάζει τη ροή αίματος με σοβαρές επιπλοκές μέχρι και ακρωτηριασμό. Επιπλέον, αρνητικά επηρεάζει το γεγονός ότι οι ασθενείς αναπτύσσουν εξάρτηση από τη νικοτίνη και η δράση επιδεινώνεται. Αυτή η εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει όλα τα αγγεία του σώματος, ακόμη και σε νεότερους ανθρώπους. Ένα παράδειγμα είναι ότι νεότεροι άντρες που καπνίζουν και αναπτύσσουν προβλήματα στύσης, μπορεί να έχουν στένωση ή απόφραξη της αρτηρίας που είναι υπεύθυνη για την αιμάτωση του πέους ως βασική αιτία και να μην το ξέρουν.

-Ποιοι είναι οι άνθρωποι που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο και θα πρέπει να εξετάζονται προληπτικά;

Εκτός από τους καπνιστές, οι άνθρωποι που θα πρέπει να εξετάζονται προληπτικά είναι οι διαβητικοί, οι υπερτασικοί και οι ασθενείς που έχουν υψηλά λιπίδια και χοληστερίνη.

-Πόσο σημαντικός είναι ο προληπτικός έλεγχος των καρωτίδων και ποιοι πρέπει να τον κάνουν;

Το υπερηχογράφημα των καρωτίδων είναι μια απλή και μη επεμβατική εξέταση των αγγείων του λαιμού, που διαρκεί μόνο λίγα λεπτά. Μπορεί να γίνει σε ξαπλωμένη ή καθιστή θέση του ασθενούς. Μας δίνεται μια πολύ καλή εικόνα για την παρουσία αθηροσκληρωτικών πλακών στη διακλάδωση της καρωτίδας που ενδέχεται να προκαλέσουν εγκεφαλικό. Όπως είπαμε νωρίτερα, αυτές οι εξετάσεις συστήνονται για ανθρώπους με αυξημένο αθηροσκληρωτικό αγγειακό προφίλ. Μία ώρα πριν την έναρξη τη εκδήλωσης στις 7 μ.μ., θα προσφερθεί αφιλοκερδώς υπερηχογράφημα καρωτίδων στους παρευρισκόμενους, στους χώρους του Πνευματικού Κέντρου.

-Ο τίτλος της ομιλίας αναφέρεται στις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη για έναν ασθενή;

Οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές εφαρμόζονται σήμερα για την αντιμετώπιση πολλών αγγειακών παθήσεων, προσφέροντας ταχύτερη αποκατάσταση και καλύτερη ποιότητα ζωής στους ασθενείς. Ιδιαίτερα οι ασθενείς με αγγειακά προβλήματα έχουν υψηλότερο προφίλ κινδύνου με πολλές συνοσηρότητες και επωφελούνται όταν η θεραπεία γίνεται χωρίς αναισθησία με μια λεπτή παρακέντηση του αγγείου. Έτσι, οι μεγαλύτεροι ασθενείς άνω των 80 ετών που δεν θα μπορούσαν να αντέξουν μια πολύωρη χειρουργική επέμβαση, μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία και την επόμενη μέρα να πάνε σπίτι.

-Πέρα από τη διακοπή του καπνίσματος, ποιες καθημερινές συνήθειες μπορούν να προστατεύσουν την αγγειακή μας υγεία;

Εκπαίδευση βάδισης, ρύθμιση των παραγόντων για την εμφάνιση αθηροσκληρωτικών πλακών, μεσογειακή διατροφή, λήψη φαρμάκων για τη μείωση των λιπιδίων, και επίσκεψη σε έναν ειδικό αγγείων είναι μερικές προτάσεις πέρα από τη διακοπή του καπνίσματος που μπορούν να προστατεύσουν την αγγειακή μας υγεία.

-Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να πάρουν μαζί τους οι πολίτες που θα παρακολουθήσουν την εκδήλωση;

Οτι πρέπει να σκέφτονται περισσότερο πώς να αγαπούν το σώμα και τα αγγεία τους…

Από αριστερά Περικλής Ντονάς - αγγειοχειρουργός (πατέρας), Κωνσταντίνος Ντονάς - παθολόγος (παππούς), Γιώργος Ντονάς - καρδιολόγος (θείος).