Κυριακή, 30 Νοεμβρίου 2025 12:01

Νέο εργαλείο μειώνει την πολιτική εχθρότητα και τη βία στο X

Γράφτηκε από

Νέο εργαλείο μειώνει την πολιτική εχθρότητα και τη βία στο X

Με απλή αναδιάταξη των αναρτήσεων – Μείωση βίας και εξτρεμισμού στον χρήστη – Προοπτική για μελλοντικό έλεγχο των αλγορίθμων από τους ίδιους τους χρήστες.

Του Φίλιππου Ζάχαρη (zachfil64@gmail.com)

Είναι εδώ και αρκετό καιρό γνωστό ότι στην διαδικτυακή πλατφόρμα X εμφανίζονται πολύ σκληρές σκηνές βίας, κηρύγματα μίσους, μισαλλοδοξία και αναρτήσεις με ρατσιστικά χαρακτηριστικά.

Μεσολάβησε δε κάποιο χρονικό διάστημα με απεγγραφή αρκετών χρηστών από το εν λόγω μέσο και για τον προκλητικό νεοναζιστικό χαιρετισμό του Έλον Μάσκ , μεταξύ άλλων και για την προώθηση θεωριών συνομωσιών αλλά και αντι-εμβολιαστικές εκστρατείες που προκαλούσαν φόβο και προβληματισμό στους χρήστες.

Τώρα λαμβάνονται πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην μείωση αυτών των αναρτήσεων, που υποδηλώνουν βία και και εχθρότητα. Στόχος είναι όσο το δυνατόν το μέσο αυτό να εκδημοκρατιστεί αλλά και να μην προκαλεί αυτά τα τόσο δυσάρεστα συναισθήματα στους χρήστες.

Πράγματι λοιπόν, ερευνητές του Πανεπιστημίου Στάνφορντ ανέπτυξαν ένα εργαλείο που μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά την πολιτική εχθρότητα στο κοινωνικό δίκτυο X, χωρίς να μπλοκάρει αναρτήσεις.

Αντίθετα, το εργαλείο αναδιατάσσει το feed (την ροή των αναρτήσεων) του χρήστη, μετακινώντας περιεχόμενο που εκφράζει αντιδημοκρατικές στάσεις, κομματική επιθετικότητα ή ρητορική υπέρ της βίας σε χαμηλότερες θέσεις. Τα στοιχεία αυτά δημοσιεύθηκαν στη επιστημονική επιθεώρηση «Science».

Σύμφωνα με τη μελέτη, στο μέλλον θα μπορούσε να καταστεί εφικτό οι χρήστες να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο των δικών τους αλγορίθμων, ανεξάρτητα από την πλατφόρμα που χρησιμοποιούν.

Μετά την εξαγορά του τότε Twitter από τον Έλον Μασκ το 2022, πολλοί περιορισμοί που είχαν στόχο την προστασία από ρητορική μίσους και παραπληροφόρηση καταργήθηκαν. Παράλληλα, σύμφωνα με επικριτές, ενισχύθηκαν φωνές που ευθυγραμμίζονταν με τις πολιτικές θέσεις του Μασκ.

Η λύση των ερευνητών: Νέα ταξινόμηση σε πραγματικό χρόνο

Η ομάδα του Στάνφορντ, χωρίς καμία συνεργασία με το X, δημιούργησε μια επέκταση προγράμματος περιήγησης που αναλύει τον προσωπικό feed του χρήστη σε πραγματικό χρόνο μέσω τεχνητής νοημοσύνης και τον αναδιατάσσει.
Σε αντίθεση με τους κλασικούς ad-blockers, δεν μπλοκάρεται ή διαγράφεται κανένα περιεχόμενο· απλώς αλλάζει η σειρά εμφάνισης.

Αναρτήσεις που: υποστηρίζουν βία, ζητούν τη φυλάκιση πολιτικών αντιπάλων, ή ενθαρρύνουν επιθετικές κομματικές στάσεις τοποθετούνται χαμηλότερα στον feed.

Το πείραμα πριν τις εκλογές του 2024

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε λίγο πριν τις προεδρικές εκλογές του 2024 στις ΗΠΑ, με 1.256 συμμετέχοντες. Οι χρήστες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες για μία εβδομάδα:

Η μία είδε πολωτικό περιεχόμενο πιο ψηλά στον feed. Η άλλη το είδε πιο χαμηλά, χάρη στην επέμβαση του εργαλείου.

Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο:

Οι χρήστες των οποίων οι «αντιδημοκρατικές» αναρτήσεις υποβαθμίστηκαν, εμφάνισαν πιο θετική στάση απέναντι στην αντίπαλη πολιτική παράταξη. Το φαινόμενο παρατηρήθηκε και σε φιλελεύθερους και σε συντηρητικούς.

«Σπάει το μονοπώλιο των πλατφορμών στους αλγορίθμους»

«Οι αλγόριθμοι των social media επηρεάζουν άμεσα τη ζωή μας, αλλά μέχρι τώρα μόνο οι ίδιες οι πλατφόρμες μπορούσαν να τους κατανοήσουν και να τους διαμορφώσουν», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης, Μάικλ Μπέρνσταϊν, καθηγητής πληροφορικής στο Στάνφορντ.

«Παρουσιάζουμε έναν τρόπο ώστε ερευνητές αλλά και τελικοί χρήστες να αποκτήσουν πρόσβαση και έλεγχο.»
Το εργαλείο, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να αποτελέσει βάση και για άλλα μέτρα που ενισχύουν την κοινωνική εμπιστοσύνη και τον δημοκρατικό διάλογο πέρα από κομματικές γραμμές.

«Μικρές αλλαγές, μεγάλες επιπτώσεις»

Η Τζόζεφινε Σμιτ από το CAIS στο Μπόχουμ σχολίασε ότι τα αποτελέσματα δείχνουν «σαφή και ισχυρά» σημάδια μείωσης συναισθηματικής πόλωσης.

«Η μελέτη καταδεικνύει ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στους αλγορίθμους μπορούν να μεταβάλουν μετρήσιμα τα συναισθήματα απέναντι στην πολιτική αντίπαλη ομάδα. Η ταξινόμηση του feed δεν είναι ουδέτερη – επηρεάζει συναισθήματα και πόλωση.»

Ο Φίλιπ Λόρεντς-Σπριν από το Ινστιτούτο Max Planck προειδοποίησε πως τα ευρήματα δεν μεταφέρονται εύκολα στη γερμανική πραγματικότητα:

Η Γερμανία δεν έχει δικομματικό σύστημα και η έννοια της «άλλης πολιτικής ομάδας» είναι δυσκολότερο να οριστεί, ενώ το X έχει σαφώς μικρότερη επιρροή στην καθημερινή ενημέρωση.

Οι δύο Γερμανοί ειδικοί δεν συμμετείχαν στη μελέτη.