Η πρόσφατη αγροτική κινητοποίηση με την αγωνιστικότητα, τη μαζικότητα, την προβολή και τη συμπαράσταση της κοινωνίας, δημιούργησε προσδοκίες για θετικά αποτελέσματα στον χειμαζόμενο για δεκαετίες πρωτογενή τομέα της οικονομίας μας. Την πολυήμερη, φετινή κινητοποίηση ενίσχυσαν η πρωτοφανής διαφθορά στον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις επιδοτήσεις, η διάλυση πολλών κτηνοτροφικών επιχειρήσεων λόγω “ευλογιάς” και η καθυστέρηση ανταπόκρισης του κράτους για την αποκατάσταση των μεγάλων καταστροφών στη Θεσσαλία από το Daniel.
Όμως, παρά τις προϋποθέσεις επιτυχίας, ενδεχομένως η ευκαιρία να χάθηκε και η ελπίδα να αποδείχθηκε μάταιη εξαιτίας του κομματικού ανταγωνισμού, κυρίως αυτό, αλλά και της έλλειψης στρατηγικής και συντονισμού σε πρακτικές και αιτήματα. Αυτό βέβαια δεν αναιρεί τη σοβαρότητα των προβλημάτων στον πρωτογενή τομέα, που συνεχώς οξύνονται, με διαχρονική την ευθύνη όλων των πολιτικών σχημάτων εξουσίας και προφανώς της σημερινής κυβέρνησης.
Όλοι σήμερα συμφωνούν πως για μισό αιώνα το πολιτικό μας σύστημα πορευόταν χωρίς στόχους για τον πρωτογενή τομέα, απόφευγε τις ‘’δύσκολες αλήθειες’’ για την αναγκαιότητα της οργάνωσης, την παραγωγικότητα, τη καινοτομία και τον γενικότερο εκσυγχρονισμό. Το κύριο ενδιαφέρον είχε ως στόχο την ψηφοθηρία, το ‘’πολιτικό κόστος’’ και την πρόσκαιρη ευημερία, που πρόσφεραν οι επιδοτήσεις και τα “πανωγραψίματα”.
Έτσι, φθάσαμε στην απαξίωση του πρωτογενούς τομέα και στην απουσία στρατηγικής διατροφικής επάρκειας, δηλαδή στη δημιουργία πολυδιάστατου εθνικού προβλήματος. Με στοιχεία του 2024, εισάγουμε το μισό γάλα που καταναλώνουμε, το 80% βοδινού κρέατος, το 70% μαλακού σιταριού για το ψωμί μας, το 50% των οσπρίων, το 80% των λιπασμάτων, μεγάλο μέρος των ζωοτροφών και πολλά άλλα, ανάλογα, δυστυχώς. Δηλαδή, βρισκόμαστε στη διατροφική ανασφάλεια και την εξάρτηση.
‘Όμως, πάνω από 180 δις ευρώ έχουν διαμοιρασθεί από επιδοτήσεις στον πρωτογενή τομέα, που αποδεδειγμένα δεν διατέθηκαν για τον εκσυγχρονισμό του, αλλά χρησιμοποιήθηκαν ως εισόδημα, κατασπαταλήθηκαν ή και κλάπηκαν από επιτήδειους αγρότες, κτηνοτρόφους, συνεταιριστές, γραφειοκράτες, με την ανοχή, βέβαια, της εκάστοτε πολιτικής εξουσίας.
Αναφέρθηκα στις διαχρονικές ευθύνες όλων των πολιτικών σχημάτων εξουσίας και πρώτιστα της κυβέρνησης, που, στον έβδομο χρόνο της, έχει αλλάξει πέντε διοικητές ΟΠΕΚΕΠΕ και πέντε υπουργούς στο κατ’ όνομα Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με την κατάσταση συνεχώς να επιδεινώνεται. Για τούτο αποτελεί πρωταρχική εθνική υπόθεση ο ανασχεδιασμός και η ανάταξη του πρωτογενούς τομέα, με στόχο τη διατροφική επάρκεια, την ανταγωνιστικότητα, την ποιότητα και την κάλυψη του κόστους στην παραγωγή.
Ο εκσυγχρονισμός των υποδομών, οι υγιείς συνεταιρισμοί, οι ουσιαστικοί έλεγχοι, οι αναδασμοί, η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών, η ενεργειακή ανεξαρτησία, η ολοκλήρωση των φραγμάτων άρδευσης, η οργάνωση των εξαγωγών, η μείωση του κόστους παραγωγής και πολλά άλλα, αποτελούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση και τη σωτηρία του πρωτογενούς τομέα.
Οι αγρότες μας, ενδεχομένως με τις υπερβολές τους, την έλλειψη συντονισμού και την λανθασμένη ιεράρχηση των αιτημάτων τους, έχουν το δίκιο του απελπισμένου από τις ανεπάρκειες του κρατικού μηχανισμού, τα αδιέξοδα του υψηλού κόστους στην παραγωγή και τη συνειδητοποίηση του σκοτεινού μέλλοντός τους. Η ευθύνη για ουσιαστική ανταπόκριση και δομικές αλλαγές στη γεωργία και την κτηνοτροφία ανήκει αποκλειστικά στην κυβέρνηση. Η αγροτική κινητοποίηση αποτέλεσε ευκαιρία αφύπνισης. Ας αξιοποιηθούν τουλάχιστον οι προβληματισμοί και οι εμπειρίες της.
pan.e.nikas@gmail.com
