Στο παγκόσμια γνωστό θεατρικό έργο του Aρθουρ Μίλερ, με τον παραπάνω τίτλο (1949), γίνεται αναφορά σε έναν συγκεκριμένο έμπορο, που στο τέλος της ζωής του συνειδητοποιεί πως, παρά τις προσπάθειές του, οι πωλήσεις του μηδενίζονται και η καταστροφή του είναι δεδομένη, γιατί άλλαξαν οι όροι της αγοράς, οι διαδικασίες και η νοοτροπία των ανθρώπων.
Αυτό σκέφθηκα, ίσως « καθ’ υπερβολήν», διαβάζοντας δηλώσεις του προέδρου της συνομοσπονδίας εμπόρων και επαγγελματιών κ. Γ.Καββαθά, αλλά και διαπιστώσεις του ΟΟΣΑ, όπως και έγκριτων δημοσιογράφων, με τεκμηριωμένη άποψη για την κατάσταση στην αγορά, ιδιαίτερα στην πατρίδα μας.
Πράγματι, η εικόνα για την μικρομεσαία επιχείρηση σήμερα είναι πολύ δύσκολη. Το μερίδιο στο λιανεμπόριο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων έπεσε από το 85% στο 65% την τελευταία δεκαετία, με τάσεις ταχείας και συνεχούς μείωσης. Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις για τον έμπορο και γενικά τη ΜΜ επιχείρηση συσσωρεύονται και το συνεχώς αυξανόμενο λειτουργικό κόστος, που συνδέεται με τη φορολογία, την ακρίβεια, την ενέργεια, τις υποχρεώσεις προς τον ΕΦΚΑ και αρκετά άλλα, δημιουργεί αξεπέραστα αδιέξοδα.
‘Ολοι σας θα έχετε παρατηρήσει τη μείωση της κίνησης σε παραδοσιακούς «μαγαζότοπους», τη μετατροπή ισογείων σε διαμερίσματα προς ενοικίαση ή και σε χώρους στάθμευσης. Η σημερινή οικονομική κρίση στο εμπόριο και τη ΜΜ επιχείρηση, που συγκροτούν, σε μεγάλο βαθμό, την ιδιωτική μας οικονομία, μόνο δεινά προοιωνίζεται για τη γενικότερη οικονομική και κοινωνική μας πορεία.
Εδώ επισημαίνω τη σημασία του εμπορίου για τις πόλεις, ιδιαίτερα της Πελοποννήσου, όπου μέχρι και τον προηγούμενο αιώνα και κυρίως μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι έμποροι κυρίως συγκροτούσαν τη μεσαία τάξη. Οι έμποροι ήταν η κινητήρια δύναμη κάθε τοπικής οικονομίας. Οι έμποροι έκτισαν τα νεοκλασικά, που κοσμούν τις πόλεις μας και αυτοί δημιούργησαν επαφές με την Ευρώπη, στήριξαν την πνευματική ζωή, την παιδεία, την τέχνη, τον πολιτισμό, αξιοποιώντας τον πλούτο, στον τόπο τους.
Γιατί, λοιπόν, υπάρχουν τα μεγάλα αδιέξοδα σήμερα για τη ΜΜ επιχείρηση και το εμπόριο; Η απάντηση βρίσκεται στις σεισμικές αλλαγές που έφεραν τα πολυκαταστήματα, το ηλεκτρονικό εμπόριο, τα μνημόνια, τα χαμηλά εισοδήματα και η ακρίβεια. Μαζί με όλα αυτά, η μικρή στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης και η απουσία βούλησης για διευκόλυνση της τραπεζικής χρηματοδότησης, έχουν μεγιστοποιήσει το πρόβλημα.
Οι παγκυρίαρχες, λοιπόν, μεγάλες επιχειρήσεις και τα πολυκαταστήματα μεταφέρουν τον πλούτο που συσσωρεύουν από την περιφέρεια στην Αθήνα ή και το εξωτερικό, προσφέροντας μόνο κάποιες χαμηλόμισθες θέσεις εργασίας στην τοπική κοινωνία. Φυσικά ούτε λόγος να γίνεται για συμβολή τους σε θέματα τέχνης, πολιτισμού ή η συμβοήθειά τους στην αντιμετώπιση προβλημάτων στις κοινωνίες, από τις οποίες αντλούν και μεταφέρουν τον πλούτο τους.
Απαιτείται, λοιπόν, βούληση και στρατηγική στήριξης της ΜΜ επιχείρησης και του εμπορίου κατά τα ανάλογα σε χώρες της ΕΕ και κυρίως τη Γαλλία. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων, η μείωση του λειτουργικού κόστους, η προώθηση των συνεργασιών, ιδιαίτερα σε θέματα προμηθειών, η επιδίωξη της ποιότητας και κυρίως η ύπαρξη προγραμμάτων χρηματοδότησης, αποτελούν επείγουσα ανάγκη. Επιπλέον, επιβάλλεται ο περιορισμός της ασυδοσίας πολυκαταστημάτων και πολυεθνικών, αφού είναι διαπιστωμένο πια πως ο ανεξέλεγκτος «νόμος της αγοράς» δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που επιλύει, κυρίως σε βάρος των οικονομικά αδύνατων.
Ο επαγγελματίας, ο έμπορος, ο «εμποράκος», δεν πρέπει να αφήσουμε να καταστραφούν και να εκλείψουν, γιατί τότε οι κοινωνίες μας θα οδηγηθούν σε ανεξέλεγκτα, οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα. Η ουσιαστική βοήθεια προς τον εμπορικό και επαγγελματικό κόσμο αποτελεί ευθύνη και χρέος κάθε οργανωμένου και δίκαιου κράτους, με τη θεσμοθέτηση κατάλληλων νόμων και κανόνων. Όμως και ο καθένας μας έχει τη δική του καταναλωτική ευθύνη.
pan.e.nikas@gmail.com
