Η πρόσφατη εξαγγελία του σχεδίου «Αριστοτέλης», για αλλαγές στον χωροταξικό χάρτη της αυτοδιοίκησης από τον π. πρωθυπουργό κ. Τσίπρα, μπορεί να έχει περισσότερο ψηφοθηρική στόχευση, αναφέρεται όμως σε σοβαρό αλλά και δισεπίλυτο ζήτημα με πολλές προεκτάσεις.
Με την ευκαιρία αυτή αναφέρομαι στα Νησιά της Ανατολικής Πελοποννήσου, τα οποία, ενώ γεωγραφικά αλλά και ιστορικά αποτελούν φυσική προέκτασή της, παραμένουν προσαρτημένα διοικητικά στην Περιφέρεια της Αττικής. Η προσάρτηση έγινε και παραμένει από τον 19ο αι., γιατί η θαλάσσια συγκοινωνία με τον Πειραιά ήταν τότε μονόδρομος.
Γεωγραφικά, αυτά τα Νησιά αγκαλιάζουν την Πελοπόννησο. Συγκεκριμένα, ο Πόρος απέχει 200 μέτρα και 3΄ από την Πελοπόννησο (Γαλατάς), οι Σπέτσες 2,4 χλμ. και 5΄ από την Κόστα Ερμιονίδας, η Ύδρα 7,4 χλμ. και 12 λ. από το Μετόχι Αργολίδας. Τέλος, τα Κύθηρα απέχουν 27 χλμ. και μία περίπου ώρα από την πλησιέστερη ακτή της Νεάπολης Λακωνίας.
Σήμερα, οι σύγχρονοι οδικοί άξονες έχουν υποκαταστήσει τη μοναδικότητα της θαλάσσιας συγκοινωνίας και έχουν δημιουργήσει σχεδόν απόλυτη εξάρτηση αυτών των Νησιών από την Πελοπόννησο. Υδρευση, ηλεκτρική ενέργεια, Πολιτική Προστασία, διαχείριση απορριμμάτων, υγεία, τροφοδοσία, εμπόριο, μεταφορές και ανάγκες της καθημερινότητας εξυπηρετούνται με ασφάλεια, ταχύτητα και επάρκεια από την πελοποννησιακή ακτή.
Πέρα όμως από τη γεωγραφική εγγύτητα και την εξάρτηση, υπάρχει και η άρρηκτη ιστορική σχέση Νησιωτών και Μωραϊτών, που συνδέεται με την Επανάσταση και τους εθνικούς αγώνες, αλλά και τη ναυτική δράση, όπως και την ταύτιση ανθρώπων, νοοτροπιών και παραδόσεων, για αιώνες.
Η μοναδικότητα λοιπόν της θαλάσσιας συγκοινωνίας κατά τον 19ο αι. έφερε την τεχνητή επιλογή της σύνδεσης με τον Πειραιά και την ένταξη των Πελοποννησιακών Νησιών στην Περιφέρεια της Αττικής. ΄Ομως, η κατάσταση έχει σήμερα άρδην αλλάξει. Επομένως, πρέπει να αρχίσει η συζήτηση για τη διοικητική ένταξη των Νησιών στην Πελοπόννησο, για λόγους γεωγραφικής εγγύτητας, παράδοσης και κοινής οικονομικής ανάπτυξης.
Καθόλου δεν ισχυρίζομαι πως η διοικητική ένταξη των Νησιών στην Πελοπόννησο είναι εύκολη και απλή υπόθεση, έστω και αν η κοινή λογική αυτό επιτάσσει. Το σύνθετο πλέγμα συμφερόντων, οι πολιτικές ισορροπίες, η άρνηση των πολιτικών και οικονομικών elite, η οικονομική και πολιτική δύναμη της Αθήνας, το brand της πρωτεύουσας, οι δυνατότητες προβολής, οι τοπικισμοί, το πολιτικό κόστος και πολλά άλλα απαιτούν συστηματικό αγώνα επιχειρημάτων και πολιτικό θάρρος. Κυρίως αυτό. Κάποιοι γνωρίζουν πως είχε ξεκινήσει προσπάθεια διοικητικής ένταξης των νησιών στην Πελοπόννησο, από την Τροιζηνία, με πρωτοβουλία φωτισμένων αυτοδιοικητικών αυτής της περιοχής, που ελπίζω να έχει συνέχεια, με την αναγκαία ενθάρρυνση.
Η διοικητική ένταξη των Νησιών στην Πελοπόννησο θα φέρει αμοιβαία οικονομική ωφέλεια και ανάπτυξη. Τα σοβαρά προβλήματα υποδομών στα Νησιά αποδεικνύουν την αδυναμία παρέμβασής τους στην κατανομή των πολλών και μεγάλων κονδυλίων της Αττικής.
Αντίθετα, στην Πελοπόννησο, με ενιαία τουριστική και εξωστρεφή πολιτική, όπου θα προβάλλονται συνδυαστικά ο μνημειακός πλούτος, η κοινή ιστορία και παράδοση, μαζί με τη νησιώτικη ταυτότητα και τον κοσμοπολιτισμό, θα φέρουν συνολική αναβάθμιση και ανάπτυξη. Προφανώς, στην ψηφιακή εποχή μας τα όποια διοικητικά προβλήματα εύκολα και ανώδυνα ξεπερνιούνται.
Επομένως, πρέπει να γίνει κατανοητό πως Κύθηρα, Αντικύθηρα, μαζί με Νεάπολη, Ελαφόνησο, Μονεμβασιά, Γύθειο και Μάνη αποτελούν ενιαίο τουριστικό και οικονομικό σύνολο. Το αντίστοιχο συμβαίνει με Σπέτσες, ΄Υδρα, μαζί με Πόρτο Χέλι, Κρανίδι και Ερμιονίδα. Ως σύνολο πρέπει να θεωρηθεί η περιοχή της Επιδαύρου και της Τροιζηνίας με τον Γαλατά και τον Πόρο. Και είναι παράλογο περιοχές, που ενοποιεί η ιστορία, η παράδοση, η οικονομία και κυρίως η ζωή, να διαχωρίζονται διοικητικά από τα όποια συμφέροντα και την έλλειψη μεταρρυθμιστικού πνεύματος αλλά και πολιτικού θάρρους.
Καταλήγοντας, ο εκσυγχρονισμός των κρατικών δομών και η περιφερειακή ανάπτυξη δε συνδέεται τόσο με την αύξηση του αριθμού Δήμων και Περιφερειών (είναι ήδη πολλοί), όσο με την ουσιαστική ενίσχυση -θεσμική και οικονομική- και με χωρική αναδιάταξη, στα πλαίσια ενός πραγματικά μεταρρυθμιστικού σχεδιασμού.
pan.e.nikas@gmail.com
