Συμπληρώνονται φέτος 200 χρόνια (1827-2027) από τη ναυμαχία του Ναβαρίνου και τη συντριβή του Οθωμανικού στόλου από τη συμμαχική δύναμη της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας. Πρόκειται για γεγονός παγκόσμιας σημασίας, γιατί δεν συνδέεται μόνο με την Ελληνική Ανεξαρτησία, αλλά κυρίως με το «Ανατολικό ζήτημα» αλλά και την εκδίωξη των Οθωμανών από τον γεωπολιτικό έλεγχο της ανατολικής Μεσογείου.
Από την αρχή της ιστορίας είναι γνωστοί οι πόλεμοι και οι εναλλαγές της κυριαρχίας και του ελέγχου στη Μεσόγειο, που είναι –για πολλούς λόγους- η πλέον κρίσιμη περιοχή του κόσμου. Και στις μέρες μας, ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο, ιδιαίτερα της ανατολικής Μεσογείου, είναι σκληρός και συνεχής με σοβαρή πιθανότητα μάλιστα θερμών επεισοδίων και με ευθύνη προφανώς της αναθεωρητικής των συνθηκών Τουρκίας.
Εντελώς πρόσφατα ο πρόεδρος της Τουρκίας και θαυμαστής του Οθωμανικού μεγαλείου Ερντογάν, με χαρακτηριστική δήλωσή του, αναφέρθηκε στη ναυμαχία της Πρέβεζας (1538) και τη συντριβή των συνασπισμένων ευρωπαϊκών δυνάμεων από τον θρυλικό ναύαρχο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, που είχε ως αποτέλεσμα τη μετατροπή της Μεσογείου σε τουρκική λίμνη. Αυτό, το τελευταίο, τονίστηκε ιδιαίτερα.
Αποφεύγει όμως να θυμάται ο Τούρκος Πρόεδρος πως, μετά από 33 χρόνια, στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571), ο Οθωμανικός στόλος καταστράφηκε από τους Ευρωπαίους, με αποτέλεσμα να χάσουν οριστικά οι Οθωμανοί τον έλεγχο στη Μεσόγειο και να τεθεί για πρώτη φορά το «Ανατολικό ζήτημα», δηλαδή η διαχείριση της ορατής πλέον Οθωμανικής παρακμής.
Τον Οκτώβριο του 1827, στο Ναβαρίνο, κλείνει ο ιστορικός κύκλος με τη δεύτερη συντριβή του οθωμανικού στόλου από τις Ευρωπαϊκές δυνάμεις. Το συγκεκριμένο γεγονός έχει παγκόσμια ιστορική και γεωπολιτική σημασία, γιατί η Τουρκία εκδιώκεται από την Ανατολική Μεσόγειο, χάνει τον έλεγχο του Αιγαίου, σφραγίζεται η Ελληνική ανεξαρτησία και τίθεται με ιδιαίτερη ένταση το «Ανατολικό ζήτημα» ως ζήτημα διαμοιρασμού πλέον των εδαφών της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη ναυμαχία στο Ναβαρίνο, με σοβαρή πιθανότητα και πάλι οι εκδηλώσεις να είναι υποβαθμισμένες, με την απουσία της Ρωσίας, εξαιτίας της εισβολής της και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Επιβάλλεται όμως να τονιστεί με έμφαση πως άλλο «Ιστορία» και άλλο «Πολιτική». Η απαράδεκτη, πράγματι, εισβολή στην Ουκρανία δεν αίρει το σπουδαίο ρωσικό αποτύπωμα στο Ναβαρίνο, ούτε μπορεί να οδηγεί σε ιστορική αμνησία.
Η ναυμαχία στο Ναβαρίνο ήρθε ως το αποτέλεσμα από τη μια του ηρωϊσμού και των θυσιών των επαναστατημένων Ελλήνων και από την άλλη της φιλελληνικής κινητοποίησης των λαών της Ευρώπης. Για τη Ρωσία όμως το Ναβαρίνο υπήρξε η συνεπής υποστήριξη του απελευθερωτικού μας αγώνα, με την ίδρυση της φιλικής εταιρείας (1814) στα τότε εδάφη της, την ανάδειξη σε ηγετικές μορφές του Υψηλάντη και του Καποδίστρια, τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο με τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774), που βοήθησε στη συγκρότηση του εμπορικού/πολεμικού ναυτικού μας και πολλά άλλα.
Επομένως, η πρόσκληση και η παρουσία της Ρωσίας στην Πύλο, στον εορτασμό των 200 χρόνων από τη ναυμαχία του Ναβαρίνου είναι επιβεβλημένη από την ιστορική αλήθεια αλλά και από τη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα. Οι ορατοί κίνδυνοι από την αναθεωρητική πολιτική του προέδρου Ερντογάν, η προσπάθεια επανάκαμψης της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, που έχασε στο Ναβαρίνο, τα ρωσικά συμφέροντα στην περιοχή και η πιθανότητα γεωπολιτικών ανακατατάξεων, επιβάλλουν βέβαια ρεαλιστικές πολιτικές επιλογές, με σεβασμό όμως στην ιστορική αλήθεια.
Ο εορτασμός των 200 χρόνων από την ιστορική ναυμαχία των ενωμένων Ευρωπαϊκών δυνάμεων, της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, στο Ναβαρίνο, επιβάλλεται να είναι ενωτικός και λαμπρός, με την παρουσία, στο ανώτερο επίπεδο, και των τριών πρωταγωνιστών της. Αυτό επιτάσσει η ιστορική αλήθεια, το πνεύμα της ιστορικής ναυμαχίας και η πολιτική λογική. Είθε…
pan.e.nikas@gmail.com
