Η κλιματική αλλαγή περιορίζει το χρονικό περιθώριο για τον τρύγο των οινοποιήσιμων σταφυλιών, αναγκάζοντας τους οινοπαραγωγούς να λαμβάνουν γρήγορες αποφάσεις, όταν ακόμη και λίγες ημέρες μπορούν να κάνουν τη διαφορά μεταξύ μιας καλής και μιας κακής σοδειάς.

«Αυτές είναι ευαίσθητες, αγωνιώδεις στιγμές, και όλα πρέπει να λειτουργήσουν τέλεια», δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος της Berlucchi, Αρτούρο Τζιλιάνι, ο πατέρας του οποίου, Φράνκο, και ο ιδιοκτήτης του κτήματος, Γκουίντο Μπερλούκι, έγιναν οι πρώτοι οινοποιοί στην περιοχή της Φραντσιακόρτα, στη βόρεια Ιταλία, οι οποίοι παρήγαγαν αφρώδες κρασί χρησιμοποιώντας την «κλασική» μέθοδο, γνωστή από τους παραγωγούς σαμπάνιας της Γαλλίας.

«Δεν περιμέναμε τόσο πρόωρο τρύγο ούτε τέτοια επιτάχυνση της ωρίμανσης», λέει ο Τζιλιάνι.

Εβδομάδες με θερμοκρασίες που έφταναν σε μέγιστα μεταξύ 37 και 38 βαθμών Κελσίου, σε συνδυασμό με βροχοπτώσεις κάτω του μέσου όρου, ώθησαν ορισμένους οινοπαραγωγούς στη Φραντσιακόρτα να καταγράψουν την πιο πρόωρη έναρξη τρύγου που έχει καταγραφεί ποτέ – 10 ημέρες νωρίτερα από πέρυσι και περίπου ένα μήνα νωρίτερα από ό,τι πριν από τρεις δεκαετίες.

Η Berlucchi, ο παλαιότερος παραγωγός της Φραντσιακόρτα, η οποία παράγεται με την παραδοσιακή μέθοδο της δευτερογενούς ζύμωσης στη φιάλη, ξεκίνησε τον τρύγο στις 2 Αυγούστου, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας ολόκληρου του κλάδου να διατηρηθεί η ποιότητα των σταφυλιών ενόψει των ολοένα και πιο ακραίων καιρικών φαινομένων.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι διάφοροι παράγοντες συνέβαλαν στο να ξεκινήσει τόσο νωρίς ο τρύγος στη Φραντσιακόρτα φέτος. Ο σχετικά ήπιος χειμώνας είχε ως αποτέλεσμα τα αμπέλια να βγάλουν μπουμπούκια νωρίτερα, ενώ οι χαλαζοθύελλες προκάλεσαν ζημιές σε μέρος της παραγωγής, ελαφρύνοντας τους καρπούς και επιταχύνοντας την ωρίμανσή τους.

Ακόμη και στα τέλη Ιουλίου, η Berlucchi είχε θέσει ως στόχο την 10η Αυγούστου ως ημερομηνία συγκομιδής, αλλά γρήγορα κατέστη σαφές ότι το Pinot Nero που χρησιμοποιείται για αφρώδη χαρμάνια και ροζέ ήταν έτοιμο για συγκομιδή, όπως έδειχνε η ραγδαία αύξηση των επιπέδων σακχάρου.

Η μεσημεριανή ζέστη ήταν τόσο έντονη που οι εργάτες υποχρεώνονται, σύμφωνα με τους τοπικούς κανονισμούς εργασίας, να διακόψουν τη δουλειά τους μεταξύ 12:30 μ.μ. και 4 μ.μ., αλλά οι οινοποιοί αναφέρουν ότι η ζέστη ήταν υπερβολική για την απογευματινή βάρδια.

Για να κερδίσει χρόνο και να μεταφέρει τα σταφύλια στα πιεστήρια πριν υπερθερμανθούν, η Berlucchi ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα τον τρύγο στις 4 π.μ., με τους εργάτες να τρυγούν κάτω από το έντονο φως των προβολέων.

«Τα σταφύλια είναι απόλυτα υγιή», τονίζει ο Φερντινάντο Ντελ’ακουίλα, οινολόγος και τεχνικός διευθυντής της Berlucchi.

«Απλά πρέπει να εργαστούμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα, να τα τρυγήσουμε και να διατηρήσουμε την οξύτητά τους».

Δεν είναι όμως μόνο η Φραντσιακόρτα που ξεκινά νωρίς. Η Σικελία ξεκίνησε τον τρύγο για τα μη αφρώδη κρασιά στα τέλη Ιουλίου.

Μικρές περιοχές της Τοσκάνης ξεκίνησαν επίσης τη συγκομιδή, όπως και οι περισσότερες περιοχές παραγωγής αφρωδών οίνων.

Ο υπολογισμός είναι ιδιαίτερα περίπλοκος για τους παραγωγούς αφρωδών οίνων τύπου Σαμπάνιας, οι οποίοι απαιτούν μια λεπτή ισορροπία μεταξύ πολύ υψηλότερης σταθερής οξύτητας, πολύ χαμηλότερου pH και χαμηλότερης περιεκτικότητας σε σάκχαρα σε σύγκριση με τα μη αφρώδη κόκκινα και λευκά κρασιά.

«Οι πρώιμες ποικιλίες, όπως το Chardonnay, απαιτούν μεγάλη προσοχή, διότι μια καθυστέρηση μόλις δύο ημερών μπορεί να οδηγήσει σε σταφύλια ακατάλληλα για την παραγωγή αφρώδους οίνου. Η περιεκτικότητα σε σάκχαρα αυξάνεται πολύ γρήγορα και η οξύτητα μειώνεται πολύ γρήγορα», σημειώνει ο Ατίλιο Σιέντζα, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μιλάνου.

Οι υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίες απαιτούν την ψύξη των σταφυλιών πριν από την απαλή πίεση σε μηχανές από ανοξείδωτο χάλυβα, προκειμένου να εξαχθεί ο χυμός πρώτης πίεσης υψηλής ποιότητας, ένα κρίσιμο στάδιο στην παραγωγή αφρωδών οίνων που δεν μπορεί να γίνει βιαστικά.

Η Berlucchi λειτουργεί έως και 24 πρέσες την ημέρα, συχνά μέχρι αργά το βράδυ, για να επεξεργαστεί τον ασυνήθιστα πρώιμο τρύγο.

Η Berlucchi παραμένει ο μεγαλύτερος παραγωγός της Φραντσιακόρτα, παράγοντας περίπου 4 εκατομμύρια φιάλες ετησίως, σχεδόν το 20% της συνολικής παραγωγής του συνεταιρισμού Franciacorta, η οποία ανέρχεται σε περίπου 20 εκατομμύρια φιάλες.

Σχεδόν το 90% πωλείται στην Ιταλία, ενώ το υπόλοιπο εξάγεται σε αγορές όπως η Γερμανία, η Ελβετία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία.

«Η κλιματική αλλαγή και τα αφρικανικά καιρικά συστήματα που εγκαθίστανται πάνω από την Ευρώπη φέρνουν ασυνήθιστες θερμοκρασίες και αναγκάζουν σε πρόωρο τρύγο, όχι μόνο στην Ιταλία, αλλά και στη Γαλλία και τη Γερμανία», επισημαίνει ο Πάολο Καστελέτι, γενικός γραμματέας της «Ιταλικής Ένωσης Οίνου».

Καθώς οι πρόωροι τρύγοι γίνονται τάση, οι οινοποιοί αναφέρουν ότι θα πρέπει να αρχίσουν να παρακολουθούν τα αμπέλια ακόμη νωρίτερα, για να διασφαλίσουν ότι δεν θα χάσουν την ιδανική στιγμή για τον τρύγο.

«Ένας καλός οινολόγος μπορεί να διαχειριστεί καταστάσεις όπως αυτή. Μπορώ να πω με σιγουριά ότι η ποιότητα του κρασιού δεν επηρεάζεται. Απλώς απαιτείται μια διαφορετική οργάνωση της εργασίας σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια», δηλώνει ο Καστελέτι.

Πηγή: ertnews.gr