Σε ακόμα ένα ρεκόρ κερδοφορίας βαδίζουν οι ελληνικές τράπεζες, καθώς το α΄ εξάμηνο του 2026 τα καθαρά κέρδη τους ξεπέρασαν τα 2,5 δισ. ευρώ, παρότι λειτούργησαν σε περιβάλλον μειωμένων επιτοκίων, ενώ στα αποτελέσματα του α’ τριμήνου είχαν ενσωματωθεί και εφάπαξ επιβαρύνσεις από τα κόστη προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου υπαλλήλων.
Με βάση τις επιδόσεις του α’ εξαμήνου και με την υπόθεση ότι αυτές θα επαναληφθούν το β’ εξάμηνο, οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες της χώρας (Eurobank, Εθνική, Πειραιώς και Alpha Bank) φαίνεται ότι μπορούν να ξεπεράσουν την ιστορικά υψηλή κερδοφορία των 4,65 δισ. ευρώ, που είχε καταγραφεί το 2025. Εξαιρετικά ήταν και τα κέρδη της αμέσως προηγούμενης χρονιάς (2024), που είχαν ανέλθει στα 4,6 δισ. ευρώ.
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν γίνει ιδιαίτερα αποδοτικές για τους μετόχους, εμφανίζοντας στο α’ εξάμηνο δείκτες απόδοσης κεφαλαίου ύψους 15%-16%. Δηλαδή, για κάθε 100 ευρώ κεφαλαίου δίνουν πίσω στους μετόχους 15-16 ευρώ, μια αποδοτικότητα που δεν θυμίζει σε τίποτα τις (όχι πολύ μακρινές) κακές εποχές, όταν τα «κόκκινα» δάνεια βύθιζαν τις τράπεζες σε ζημιές.
Τι κρύβει το «θαύμα» της κερδοφορίας
Πίσω από αυτές τις εντυπωσιακές επιδόσεις, που φέρνουν όλο και μεγαλύτερα μερίσματα στους μετόχους, βρίσκονται εξελίξεις των τελευταίων ετών που μετέβαλαν δραστικά την αποδοτικότητα των τραπεζών, αλλά μετέφεραν και βάρη στο Δημόσιο, στους καταθέτες και στο προσωπικό:
Η σημαντικότερη εξέλιξη, αναμφίβολα, ήταν η εκκαθάριση των προβληματικών χαρτοφυλακίων δανείων, μέσω των τιτλοποιήσεων με κρατικές εγγυήσεις (σχέδιο «Ηρακλής»). Τα αποτελέσματα των τραπεζών έχουν πάψει πλέον να επιβαρύνονται από τις ζημιές που συνδέονται με «κόκκινα» δάνεια. Βεβαίως, το βάρος από αυτά τα δάνεια δεν έχει εξαφανιστεί, αφού τα διαχειρίζονται οι servicers και στο μεγαλύτερο μέρος τους παραμένουν σε εκκρεμότητα, αν και βρίσκονται πλέον εκτός τραπεζικών ισολογισμών.
Οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν πολύ μεγάλα περιθώρια επιτοκίου (διαφορά επιτοκίων δανείων και καταθέσεων): το α’ τρίμηνο του 2026 είχαν το δεύτερο μεγαλύτερο περιθώριο στην ευρωζώνη (2,72%). Αυτό συμβαίνει παρότι τα επιτόκια δανείων έχουν συγκλίνει πλέον με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, καθώς οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν από τα χαμηλότερα στην ευρωζώνη επιτόκια καταθέσεων, τόσο στις προθεσμιακές όσο και στο απλό ταμιευτήριο. Ο Γ. Στουρνάρας αναγνώρισε το πρόβλημα σε πρόσφατη συνέντευξή του, εκτιμώντας ότι οι μικρότερες και οι συνεταιριστικές τράπεζες θα ασκήσουν πίεση για μεγαλύτερα επιτόκια καταθέσεων.
Ο τρίτος παράγοντας που συμβάλλει στην «απογείωση» της κερδοφορίας είναι η εντυπωσιακή συμπίεση του λειτουργικού κόστους, ύστερα από αρκετά χρόνια συρρίκνωσης των δικτύων και μείωσης του προσωπικού, με μεταφορά εργασιών στα συστήματα ηλεκτρονικής τραπεζικής. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο δείκτης κόστους προς έσοδα των ελληνικών τραπεζών ήταν το α’ τρίμηνο του 2026 μόλις 37%, ο χαμηλότερος στην ευρωζώνη.
Επιπλέον, οι τράπεζες εξακολουθούν να ωφελούνται από την «έκρηξη» του δανεισμού προς τον επιχειρηματικό τομέα, στην οποία συνέβαλαν καταλυτικά τα φτηνά δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και τα κρατικά και ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης του δανεισμού προς τις επιχειρήσεις.
Οι επιδόσεις των τραπεζών το α’ εξάμηνο
Eurobank: τα συνολικά καθαρά κέρδη της Eurobank ανήλθαν σε 738 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 6,8% ετησίως (τα προσαρμοσμένα έφτασαν τα 776 εκατ., με αύξηση 9,2%). Η τράπεζα διατηρεί σταθερή αναπτυξιακή τροχιά χάρη στην οργανική αύξηση χορηγήσεων (+2,7 δισ. ευρώ). Αξιοσημείωτη είναι η συμβολή των διεθνών της δραστηριοτήτων, οι οποίες συνεισέφεραν σχεδόν το ήμισυ (46,5%) της προσαρμοσμένης κερδοφορίας του Ομίλου.
Εθνική Τράπεζα: τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους διαμορφώθηκαν στα 661 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας οργανική αύξηση 3% σε ετήσια βάση (εξαιρώντας τα μη επαναλαμβανόμενα). Με εντυπωσιακή καθαρή πιστωτική επέκταση 2,1 δισ. ευρώ και απόδοση ιδίων κεφαλαίων 15,5%, η τράπεζα επιβεβαιώνει τη θετική της δυναμική. Ο υψηλός βασικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας (17,3%) προσφέρει στην τράπεζα ευελιξία για επεκτατικές κινήσεις.
Τράπεζα Πειραιώς: τα καθαρά κέρδη ανήλθαν στα 617 εκατ. ευρώ το α’ εξάμηνο 2026, σημειώνοντας σημαντική αύξηση περίπου 10% (από 559 εκατ. την αντίστοιχη περσινή περίοδο). Πρόκειται για ρεκόρ κερδοφορίας με απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων 16%. Η ισχυρή πιστωτική επέκταση και τα αυξημένα έσοδα οδήγησαν τη διοίκηση σε αναθεώρηση του ετήσιου στόχου για τα καθαρά έσοδα από τόκους στα 2 δισ. ευρώ.
Alpha Bank: τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους διαμορφώθηκαν στα 497,2 εκατ. ευρώ, με τα προσαρμοσμένα κέρδη στα 495,3 εκατ. ευρώ (άνοδος 6,5% σε σχέση με το περσινό α’ εξάμηνο). Ο Ομιλος σημείωσε αύξηση 7,3% στα καθαρά έσοδα από τόκους και εξαιρετική άνοδο 34% στα έσοδα από προμήθειες. Ο δείκτης απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων άγγιξε το 15,5%.
Πηγή: www.efsyn.gr
