Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2026 10:42

Ιδιοκτήτες όμηροι της γραφειοκρατίας με δεσμευμένα οικόπεδα επί δεκαετίες

Γράφτηκε από τον

Ιδιοκτήτες όμηροι της γραφειοκρατίας με δεσμευμένα οικόπεδα επί δεκαετίες

 

Ρεπορτάζ

Γιάννης Σινάπης

Είναι πολύ σοβαρό ζήτημα και απασχολεί πολλούς δήμους στην πατρίδα μας, όχι μόνο τον Δήμο Καλαμάτας. Πρόκειται για δεσμευμένα οικόπεδα που αναμένεται εδώ και χρόνια να ρυμοτομηθούν, αλλά δεν αξιοποιούνται, δεν γίνονται κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι (χώροι πρασίνου, πλατείες, παιδικές χαρές, ακόμα και δρόμοι), όπως προβλέπεται από το σχέδιο πόλης. Και από την άλλη, υπάρχουν οι ιδιοκτήτες, που είναι όμηροι, δεν αποζημιώνονται για την περιουσία που χάνουν και που δίνουν αγώνα για να την πάρουν πίσω. Και όταν την πάρουν πίσω, χαμένη είναι η πόλη, που χάνει πλατείες, παιδικές χαρές και χώρους πρασίνου και τελικά αποδυναμώνεται η προοπτική της ανάπτυξή της με όρους και κανόνες. Οσον αφορά τους δρόμους που είναι πιο σημαντικοί, γίνεται μάχη, για να μην χαθούν.

Στο ζήτημα αυτό υπάρχουν και περιπτώσεις, όπου η μη διάνοιξη δρόμων από τον Δήμο δεν επιτρέπει σε ιδιοκτήτες να αξιοποιήσουν το οικόπεδό τους, γιατί δεν έχει πουθενά αλλού “πρόσωπο”, εκτός από τον δρόμο που θα διανοιχθεί. Και τέτοιες περιπτώσεις υπήρχαν στην οδό Βουλγαροκτόνου που διανοίχθηκε.

Την αφορμή για να ασχοληθούμε με το σοβαρό αυτό θέμα μας έδωσε σημείωμα συμπολίτη μας, που εκφράζει την απογοήτευσή του, γιατί εδώ και 30 χρόνια είναι εγκλωβισμένος και δεν μπορεί να αξιοποιήσει ακίνητό του στα Γιαννιτσάνικα.

Η διευθύντρια της Πολεοδομίας του Δήμου Καλαμάτας Σταυρούλα Αγρίου στην οποία απευθυνθήκαμε, επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για πολύ σοβαρό ζήτημα πανελλαδικό και μας ενημέρωσε ότι η υπηρεσία ετοιμάζει εισήγηση προς το Δημοτικό Συμβούλιο, που έχει την αρμοδιότητα να αποφασίσει, ώστε αξιοποιώντας και το επιχειρησιακό σχέδιο για την εξασφάλιση κοινοχρήστων και κοινωφελών χώρων (ΕΣΕΚΚ) του Δήμου, να καταρτιστεί ένα σχέδιο που θα ιεραρχεί τα ρυμοτοτούμενα οικόπεδα, ανάλογα με τη σημασία τους για την πόλη. Για τα οικόπεδα της α’ και β’ κατηγορίας που θα είναι τα πιο σημαντικά. Για παράδειγμα αυτά που προβλέπονται να γίνουν δρόμοι, δεν θα γίνεται αποχαρακτηρισμός της ρυμοτόμησης από το Συμβούλιο και ο Δήμος θα αναζητεί χρήματα, όπως από ένα δάνειο του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (όπως αυτό για τη διάνοιξη δρόμων στην Παραλία), να τα κάνει δικά του και να προχωράει στην αξιοποίησή τους, όπως προβλέπεται από το σχέδιο. Για τα οικόπεδα μικρότερης σημασίας και προτεραιότητας να επιτρέπεται η άρση της ρυμοτόμησης, σύμφωνα με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.

Η κ. Αγρίου επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν εκκρεμότητες από το σχέδιο του 1905 για τη διάνοιξη δρόμων και την εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων και μας πληροφόρησε ότι για να προχωρήσει η αξιοποίηση των δεσμευμένων οικοπέδων πρέπει να γίνει πράξη αναλογισμού, βάσει της οποίας θα καθοριστεί και το ύψος της αποζημίωσης του ιδιοκτήτη, αλλά και το ποσό που θα πρέπει να καταβάλει και αυτός στον Δήμο, στις περιπτώσεις που το υπόλοιπο οικόπεδό του αποκτά “πρόσωπο” στον δρόμο που θα διανοιχθεί.

 

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ

Στο σημείωμα απογοήτευσης και απόγνωσης ο συνδημότης μας αναφέρει, μεταξύ άλλων:

“Για πόσα χρόνια μπορεί να παραμένει δεσμευμένη η περιουσία ενός πολίτη; Πάνω από δύο χρόνια αναμονής για μία απάντηση, στην καλύτερη των περιπτώσεων.

Η ρυμοτομική δέσμευση που έχει μετατραπεί σε διαρκή ταλαιπωρία για τους ιδιοκτήτες. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η γραφειοκρατία δεν είναι απλώς μια καθυστέρηση. Είναι πραγματική αδικία για τον πολίτη.

Τριάντα και πλέον χρόνια, κάποιοι ιδιοκτήτες βλέπουν τις περιουσίες τους να παραμένουν εγκλωβισμένες σε έναν σχεδιασμό που δεν έχει υλοποιηθεί, ενώ η δυνατότητα αξιοποίησης της περιουσίας τους περιορίζεται δραματικά.

Και σαν να μην έφθανε αυτό, όταν οι ιδιοκτήτες προσφεύγουν στη νόμιμη διοικητική διαδικασία και υποβάλλουν αίτηση για την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου και την άρση της δέσμευσης, αρχίζει ένας νέος κύκλος αναμονής.

Περνούν δύο, τρία, ίσως και παραπάνω χρόνια, χωρίς η αίτησή τους καν να έχει εξεταστεί.

Εύλογα αναρωτιέται κανείς: πόσα χρόνια, τελικά, χρειάζεται η δημόσια διοίκηση για να αποφασίσει τι θα γίνει με μια περιουσία που παραμένει δεσμευμένη επί δεκαετίες;

Οι ιδιοκτήτες έχουν απευθυνθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες, έχουν καταθέσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και περιμένουν μια ξεκάθαρη απάντηση.

Αν ο Δήμος δεν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε απαλλοτρίωση ή αποζημίωση, τότε αυτό πρέπει να αποτυπωθεί και να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία για την άρση της δέσμευσης και την αποκατάσταση της ιδιοκτησίας.

Αυτό που δεν μπορεί να συνεχιστεί είναι η αόριστη εκκρεμότητα. Οι πολίτες δεν μπορεί να βρίσκονται για χρόνια σε μια κατάσταση όπου ούτε μπορούν να αξιοποιήσουν την περιουσία τους ούτε γνωρίζουν πότε και πώς θα τελειώσει η διαδικασία.

Η περιουσία δεν είναι φάκελος σε εκκρεμότητα. Πίσω από έναν αριθμό πρωτοκόλλου υπάρχει ένας άνθρωπος. Πίσω από μια ρυμοτομική δέσμευση υπάρχει μια περιουσία. Και πίσω από μια περιουσία υπάρχει η οικονομική ασφάλεια μιας οικογένειας, η δυνατότητα αξιοποίησης, μεταβίβασης, οικοδόμησης ή πώλησης.

Όταν μια ιδιοκτησία παραμένει δεσμευμένη για δεκαετίες και η διοίκηση δεν προχωρά στην απαιτούμενη επίλυση, η ζημιά για τον ιδιοκτήτη δεν είναι θεωρητική. Είναι έμπρακτη και οικονομική.

Είναι πραγματική και γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν, παρά την υποβολή αίτησης, περνούν δύο, τρία, ίσως και παραπάνω χρόνια χωρίς οριστική λύση. Το ερώτημα προς τον Δήμο Καλαμάτας είναι απλό. Δεν ζητούνται περίπλοκες απαντήσεις. Ζητείται να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες τι θα γίνει με την περιουσία τους.

Εάν ο Δήμος δεν μπορεί να προχωρήσει στην απαλλοτρίωση, γιατί δεν ολοκληρώνει τη διαδικασία που απαιτείται για την άρση της δέσμευσης; Εάν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο κώλυμα, ποιο είναι αυτό; Ποια υπηρεσία έχει την ευθύνη; Γιατί μια αίτηση που έχει κατατεθεί εδώ και περισσότερο από δύο, τρία ή και παραπάνω χρόνια δεν έχει οδηγηθεί σε οριστική λύση; Και, τελικά, πότε θα μπορέσουν οι ιδιοκτήτες να ασκήσουν ελεύθερα τα δικαιώματά τους επί της περιουσίας τους;

Ο Δήμος Καλαμάτας οφείλει να δώσει απαντήσεις. Οι ιδιοκτήτες δικαιούνται μια επίσημη, έγγραφη και τεκμηριωμένη απάντηση για την πορεία των υποθέσεών τους και για τις ενέργειες που πρόκειται να γίνουν”.