Σε αυτό το ασφαλές συμπέρασμα οδηγεί η ενδελεχής μελέτη των στοιχείων της Eurostat για τις Περιφέρειες NUTS 2 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Πελοπόννησος βρίσκεται ψηλά στην ευρωπαϊκή κατάταξη των διανυκτερεύσεων ανά κάτοικο, αλλά την ίδια στιγμή έχει πολύ μικρή πληθυσμιακή πυκνότητα και σημαντικά λιγότερες διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Οι τρεις δείκτες πρέπει επομένως να εξεταστούν μαζί για να αποτυπωθεί η πραγματική εικόνα.

11,1 ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΑΝΑ ΚΑΤΟΙΚΟ

Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου καταγράφηκαν το 2024 περίπου 5,91 εκατ. διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα. Με πληθυσμό περίπου 531.000 κατοίκους, αντιστοιχούν σε 11,1 διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο.

Ο αντίστοιχος μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν περίπου 6,7 διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο. Με μια πρώτη ανάγνωση, λοιπόν, η Πελοπόννησος εμφανίζει τουριστική ένταση περίπου 65% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Μάλιστα, η Περιφέρεια βρίσκεται 36η μεταξύ των 244 Περιφερειών NUTS 2 της Ευρωπαϊκής Ένωσης με διαθέσιμα στοιχεία ως προς τις διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο.

Στην Ελλάδα κατατάσσεται πέμπτη, πίσω από το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά, την Κρήτη και το Βόρειο Αιγαίο.

Διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο στις ελληνικές Περιφέρειες το 2024

Ο συγκεκριμένος δείκτης όμως από μόνος του δεν μετρά τον υπερτουρισμό. Μετρά τη σχέση των διανυκτερεύσεων με τον αριθμό των μόνιμων κατοίκων. Όσο μικρότερος είναι ο πληθυσμός, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο δείκτης, ακόμη και αν ο απόλυτος αριθμός των τουριστών δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλος.

Χαρακτηριστική είναι η σύγκριση με την Κεντρική Μακεδονία. Η συγκεκριμένη Περιφέρεια έχει περισσότερες από 18 εκατ. διανυκτερεύσεις, δηλαδή περίπου τριπλάσιες από την Πελοπόννησο, αλλά εμφανίζει μικρότερο αριθμό διανυκτερεύσεων ανά κάτοικο επειδή διαθέτει πολύ μεγαλύτερο μόνιμο πληθυσμό.

ΜΟΛΙΣ 34 ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΑΝΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΟ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΟ

Η πραγματική ιδιαιτερότητα της Πελοποννήσου γίνεται εμφανής όταν εξεταστεί η πληθυσμιακή πυκνότητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, στην Περιφέρεια Πελοποννήσου αντιστοιχούν μόλις 34,3 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται περίπου στους 110 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Η πληθυσμιακή πυκνότητα της Πελοποννήσου αντιστοιχεί επομένως μόλις στο 31% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αντίστροφα, η ΕΕ έχει κατά μέσο όρο περίπου 3,2 φορές περισσότερους κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Η Πελοπόννησος συγκαταλέγεται μάλιστα στις πλέον αραιοκατοικημένες Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat βρίσκεται ανάμεσα στις 20 Περιφέρειες NUTS 2 με τη χαμηλότερη πληθυσμιακή πυκνότητα στην ΕΕ.

Η σύγκριση με άλλους μεγάλους τουριστικούς προορισμούς είναι χαρακτηριστική.

Η Πελοπόννησος έχει συνεπώς πολύ μικρότερη πληθυσμιακή πυκνότητα ακόμη και από Περιφέρειες που αποτελούν ορισμένους από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης.

ΜΟΛΙΣ 381 ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΑΝΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΟ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΟ

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σύγκριση των διανυκτερεύσεων με την έκταση.

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου εκτείνεται σε περίπου 15.503 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι 5,91 εκατ. διανυκτερεύσεις του 2024 αντιστοιχούν επομένως σε περίπου 381 διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Ο αντίστοιχος μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 715 διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Η Πελοπόννησος βρίσκεται δηλαδή περίπου 47% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την τουριστική πυκνότητα.

Η εικόνα είναι ακριβώς αντίθετη από εκείνη που προκύπτει από τον δείκτη ανά κάτοικο.

Στις διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο η Πελοπόννησος βρίσκεται 65% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Στις διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο βρίσκεται 47% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο στις ελληνικές Περιφέρειες

Η Πελοπόννησος υποχωρεί έτσι από την πέμπτη θέση μεταξύ των ελληνικών Περιφερειών στις διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο στην έβδομη όταν οι διανυκτερεύσεις υπολογιστούν ανά μονάδα έκτασης.

Η απόσταση από τις πραγματικά πυκνές τουριστικές Περιφέρειες είναι τεράστια. Τα Ιόνια Νησιά έχουν περίπου 23 φορές περισσότερες διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο από την Πελοπόννησο και το Νότιο Αιγαίο περίπου 20 φορές περισσότερες.

Οι αριθμοί αλλάζουν την εικόνα

Η παράλληλη εξέταση των στοιχείων της Eurostat οδηγεί επομένως σε διαφορετικό συμπέρασμα από εκείνο που μπορεί να δημιουργήσει η αποσπασματική ανάγνωση των διανυκτερεύσεων ανά κάτοικο.

Η Πελοπόννησος εμφανίζεται 36η στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο επειδή οι περίπου 5,9 εκατ. διανυκτερεύσεις διαιρούνται με έναν σχετικά μικρό μόνιμο πληθυσμό.

Η ίδια Περιφέρεια έχει μόλις 34,3 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, έναντι περίπου 110 στην ΕΕ, και μόλις 381 διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, έναντι 715 στην ΕΕ.

Με απλά λόγια, ο υψηλός αριθμός διανυκτερεύσεων ανά κάτοικο στην Πελοπόννησο αποτελεί σε σημαντικό βαθμό αποτέλεσμα του μικρού παρονομαστή και όχι ένδειξη υπερβολικής συγκέντρωσης τουριστών στον χώρο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχουν συγκεκριμένοι προορισμοί της Περιφέρειας που δέχονται έντονη τουριστική πίεση τους μήνες αιχμής. Τα περιφερειακά στοιχεία αποτελούν μέσους όρους και δεν μπορούν να αποτυπώσουν τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε παραλιακή πόλη ή τουριστική περιοχή.

Δεν τεκμηριώνουν όμως υπερτουρισμό στο σύνολο της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Αντιθέτως, αποτυπώνουν μια μεγάλη σε έκταση και αραιοκατοικημένη Περιφέρεια, στην οποία η τουριστική δραστηριότητα παραμένει χωρικά πολύ λιγότερο πυκνή από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.