Κυριακή, 18 Ιανουαρίου 2026 08:36

Ψηφιακά δίδυμα και τεχνητή νοημοσύνη φέρνουν την Καλαμάτα πιο κοντά στην κλιματική ουδετερότητα

Γράφτηκε από τον

Ψηφιακά δίδυμα και τεχνητή νοημοσύνη φέρνουν την Καλαμάτα πιο κοντά στην κλιματική ουδετερότητα

Με το “δεξί” μπήκε το 2026 για την Καλαμάτα, σε ό,τι έχει να κάνει με το Δίκτυο των “Κλιματικά ουδέτερων και έξυπνων πόλεων έως το 2030”.

Ο Δήμος κατάφερε να κερδίσει το 4ο αμιγώς ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενο έργο του, το Twinverse, μετά τα SchoolHEROZ, periASTY with Twins και GENeCITY. Το έργο κατέλαβε την 1η θέση ανάμεσα σε 45 προτάσεις στο Horizon Europe και φέρνει στην Καλαμάτα ψηφιακά δίδυμα πόλης με τεχνητή νοημοσύνη, για κλιματική ουδετερότητα, ανθεκτικότητα και συμμετοχικό σχεδιασμό. Η Καλαμάτα συμμετέχει στο έργο ως πιλοτική πόλη, αξιοποιώντας τα ψηφιακά δίδυμα και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για: τον ολοκληρωμένο κλιματικό και ενεργειακό σχεδιασμό, τη βελτίωση της αστικής και κλιματικής ανθεκτικότητας, τη συστηματική παρακολούθηση της προόδου προς την κλιματική ουδετερότητα, την ενίσχυση της διαφάνειας και της συμμετοχής πολιτών και τοπικών φορέων στον σχεδιασμό πολιτικών. Το έργο υλοποιείται από 26 εταίρους από 10 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, τεχνολογικές και συμβουλευτικές εταιρείες, καθώς και ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Μιλάνο, το Κορκ, η Λαπεενράντα και η Καλαμάτα. Από την Ελλάδα συμμετέχουν: ο Δήμος Καλαμάτας, το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το CERTH – ΕΚΕΤΑ και η DRAXIS Research Ventures.

Μιλώντας στην “Ε”, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Βασίλης Παπαευσταθίου ανέφερε πως το τελευταίο χρονικά έργο αφορά καθαρά τα ψηφιακά δίδυμα, ένα «ζωντανό» ψηφιακό αντίγραφο της πόλης ουσιαστικά που δείχνει πώς λειτουργεί η πόλη στην πραγματικότητα και ενημερώνεται συνεχώς με δεδομένα (π.χ. κυκλοφορία, ενέργεια, ρύπανση).

ΝΕΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ MISSION KALAMATA

Ο ίδιος γνωστοποίησε πως έχει δημιουργηθεί σχετική ιστοσελίδα (mission.kalamata.gr), έχοντας τη δυνατότητα όποιος θέλει να δει το ψηφιακό δίδυμο που αναπτύσσεται, ενώ παράλληλα υπάρχει ένας ψηφιακός βοηθός όπου μπορούν να γίνουν ερωτήσεις για το τί είναι κλιματική ουδετερότητα και να κατευθυνθεί ανάλογα.

Ο κ. Παπαευσταθίου ενημέρωσε πως η ιστοσελίδα είναι ενεργή και ότι θα παρουσιαστεί επίσημα σύντομα, εξηγώντας πως σε αυτό το ψηφιακό δίδυμο θα ενταχθεί ό,τι ψηφιακή πληροφορία υπάρχει ή θα δημιουργηθεί για καινούρια κτίρια. “Και η δουλειά που κάνουμε με το πιλοτικό για τα σχολεία, δημιουργώντας ψηφιακά δίδυμα, θα ενσωματωθεί και αυτή. Ουσιαστικά κάνουμε ένα στρατηγικό - ψηφιακό χάρτη που περιλαμβάνει όλη την πληροφορία. Στην παρούσα φάση τρέχουμε το πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού. Από εκεί έχουμε σένσορες (αισθητήρες) που καταγράφουν την ποιότητα του αέρα και τη θερμοκρασία. Μέσω αυτών, θα παρέχονται πληροφορίες στον πολίτη, μέσω του ψηφιακού χάρτη που φτιάχνουμε. Αυτό το καινούργιο πρόγραμμα μας επιτρέπει να φέρουμε καινούργια δεδομένα μέσα στην πόλη. Γιατί τα δεδομένα πλέον είναι από πάρα πολλές πηγές. Είναι δορυφορικά, είναι από επίγειες μετρήσεις, από drones που μπορούν να σηκωθούν και να καταγράψουν όλα τα κτίρια και να τα χαρτογραφήσουν ανάλογα με την ενεργειακή τους κατάσταση, ανάλογα με τί παρεμβάσεις στέλνουν, με την αντιπλημμυρική προστασία που θα χρειαστούν κ.α. Άρα στην ουσία γίνεται μια ψηφιακή καταγραφή ολόκληρης της πόλης και ό,τι πρόγραμμα μπαίνει που έχει σχέση με τα ψηφιακά δίδυμα, προσπαθούμε να το εντάξουμε σε αυτή τη φιλοσοφία. Στην ουσία η γενικότερη μας κατεύθυνση είναι να ψηφιοποιήσουμε όλη την εικόνα της πόλης” σημείωσε. 

ΕΡΧΕΤΑΙ ΤΟ APPLICATION ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

Για το πως μπορούν να λυθούν διάφορα ζητήματα στην πράξη, ο ίδιος επεσήμανε ότι η διαδικασία αυτή επιτρέπει καταρχάς στο Δήμο να έχει μια άμεση πληροφόρηση για το πού υπάρχει κάποιο πρόβλημα, σε ποιο σημείο για παράδειγμα ένα δέντρο δεν είναι πολύ υγιές, μέχρι πού παρατηρείται αυξημένη σεισμική επικίνδυνοτητα ή ένα έντονο φαινόμενο ανέμου ή πλημμύρας.

“Παράλληλα, μπορούμε να δοκιμάζουμε όλες τις λύσεις που σκεφτόμαστε για το μέλλον, δηλαδή ένα πρόγραμμα που σκεφτόμαστε να κάνουμε, όπως η ανάπλαση της Αναγνωσταρά που ήδη έχει δημοπρατηθεί. Μπορούμε να το δούμε να υλοποιείται ψηφιακά και να διαπιστώσουμε τι οφέλη έχει άμεσα για την πόλη και να κρίνουμε ανάλογα αν θα έπρεπε να κάνουμε αυτό το έργο ή κάποιο άλλο. Άρα είναι πάρα πολύ σημαντική αυτή η εικόνα, σε ένα επίπεδο μετάβασης ολόκληρου του Δήμου σε ένα ψηφιακό περιβάλλον” πρόσθεσε, γνωστοποιώντας πως πάνω στη φιλοσοφία ενός ψηφιακού χάρτη μέσω του οποίου θα καταλήγουν διάφορες πληροφορίες στον πολίτη, θα παραδοθεί το 2026 το “Application του Πολίτη”. “Πρόκειται για μια εφαρμογή που θα έχει και τις επιχειρήσεις του Δήμου Καλαμάτας, και το τί γίνεται στην πόλη, θα συνδέεται δηλαδή και με το Events, αλλά μπορεί να υπάρχει και πληροφορία, που θα λαμβάνεται αυτόματα στο κινητό, ενώ θα μπορούν να υποβάλλονται ζητήματα και αιτήματα” συμπλήρωσε.

ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ 2026 ΜΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΕΡΓΑ

Σε ότι έχει να κάνει με τα έργα SchoolHEROZ, periASTY with Twins και GENeCITY ο Βασίλης Παπαευσταθίου ανέφερε πως τα  ψηφιακά σχολεία μέχρι το τέλος του 2026 πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί, έχοντας γίνει ήδη παρεμβάσεις σε κάποια από αυτά.

Για το periASTY είπε πως θα πραγματοποιηθεί ταξίδι στις Βρυξέλλες ώστε να ξεκινήσει το έργο, ενώ για το Twinverse και το GENeCITY διευκρίνισε πως θα ξεκινήσουν τον Ιούνιο. Υπενθυμίζεται πως με το SchoolHeroZ αφορά την πιλοτική εφαρμογή μιας ολιστικής λύσης που αποτελείται από κοινωνικο-τεχνικά στοιχεία τα οποία θα υποστηρίξουν μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις στα σχολικά οικοσυστήματα και όχι μόνο, και θα λειτουργήσουν ως εφαλτήριο για συστημικό μετασχηματισμό προς κλιματικά ουδέτερες συμπεριφορές στην πόλη (σε ατομικό, σχολικό, και δημοτικό επίπεδο). Το PeriAsty εστιάζει σε εφαρμογές κυκλικής οικονομίας και έξυπνης διαχείρισης απορριμμάτων με χρήση έξυπνων κάδων και ψηφιακών εργαλείων ώστε να γίνεται ειδοποίηση για το πότε έχουν γεμίσει, ενώ σε ό,τι έχει να κάνει με τις πιλοτικές εφαρμογές «smart mobility» σε συνεργασία με το Αστικό ΚΤΕΛ, θα αφορούν εφαρμοσμένα δρομολόγια τα οποία θα εξυπηρετούν σε περίπτωση μαζικής προσέλευσης κόσμου, ειδοποιώντας γι’ αυτό οι “έξυπνες στάσεις”. Το δε GENeCITY, τείνει στην τεχνητή νοημοσύνη και στα ψηφιακά δίδυμα για δίκαιο και συμμετοχικό αστικό σχεδιασμό.

ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑ

Σχετικά με τις προτάσεις που έχουν κατατεθεί από τον Δήμο Καλαμάτας για άλλα προγράμματα, ο Βασίλης Παπαευσταθίου ξεχώρισε τη συμμετοχή στην υποβολή πρότασης για το χρηματοδοτικό πρόγραμμα Horizon-NEB, με στόχο την υλοποίηση του έργου Harmonia.

Το πρόγραμμα αφορά καινοτόμες προσεγγίσεις για τη βιώσιμη και συμπεριληπτική κοινωνική στέγαση, αναγνωρίζοντας τη σοβαρή έλλειψη προσιτής και ποιοτικής κατοικίας στην Καλαμάτα, η οποία αντιμετωπίζει αυξημένες πιέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η Καλαμάτα αναλαμβάνει τον ρόλο του “πιλότου” νέας κατασκευής προσιτής κατοικίας, σχεδιάζοντας την ανέγερση ενός σύγχρονου, βιώσιμου κτηρίου περίπου 15-20 διαμερισμάτων σε δημοτικό οικόπεδο στην περιοχή Πλακωτά. “Από όλες τις προτάσεις που έχουμε κάνει, αυτή τη ξεχωρίζουμε ως πιο σημαντική. Είναι δύσκολο βέβαια, γιατί έχουν υποβληθεί πάρα πολλές προτάσεις” υπογράμμισε, σημειώνοντας πως εντός του 2026 αναμένονται απαντήσεις για περίπου δέκα προτάσεις και ότι ετοιμάζονται και κάποιες νέες, αλλά όχι όσες κατατέθηκαν το 2025. “Πρέπει να κρατήσουμε μια ισορροπία ανάμεσα σε αυτά που πήραμε ήδη και πρέπει να τα υλοποιήσουμε, και σε αυτά που μπορούμε να πάρουμε παραπάνω. Το καλό είναι ότι κάθε πρόγραμμα μας επιτρέπει να προσλαμβάνουμε πρόσωπα και ότι αυτά τα άτομα μπορούν να μας βοηθήσουν και σε κάτι παραπάνω. Αλλά δεν μπορούμε να πάμε από το 0 κατευθείαν στο 20. Προσπαθούμε να πάμε προοδευτικά” συνέχισε.

Κλείνοντας, ο κ. Παπαευσταθίου στάθηκε στο Twinverse, το οποίο θα μπει στο Κέντρο Καινοτομίας που θα στεγαστεί στο κτήριο Αναγνωστόπουλου, στην συμβολή των οδών Φάρων και Ασίνης, και θα περιλαμβάνει διαδραστικές αίθουσες, χώρους για το φεστιβάλ ρομποτικής και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Αειφορίας μέχρι μια αίθουσα που βιωματικά οι μαθητές θα ζουν τον σεισμό της Καλαμάτα. “Στην παρούσα φάση βρισκόμαστε στο στάδιο της μελέτης. Οταν υλοποιηθεί, θα προκύψει ένας πολύ ιδιαίτερος χώρος” κατέληξε.