Πέμπτη, 05 Νοεμβρίου 2026 08:23

Προβληματισμοί και προτάσεις για το μάστερ πλαν του λιμανιού στο Δ.Σ. του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας

Γράφτηκε από τον

Προβληματισμοί και προτάσεις για το μάστερ πλαν του λιμανιού στο Δ.Σ. του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας

Ρεπορτάζ: Τάσος Ανδρικόπουλος

Με ενστάσεις για επιμέρους θέματα του master plan, αλλά και τοποθετήσεις για τις αναπτυξιακές δυνατότητες του λιμανιού και την προοπτική της κρουαζιέρας, συζητήθηκε χθες στο Διοικητικό Συμβούλιο του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Καλαμάτας η εισήγηση επί του Β΄ σταδίου της μελέτης επικαιροποίησης του Προγραμματικού Σχεδίου του λιμένα. Η συζήτηση, που ακολούθησε την πρόσφατη εκτενή εξέταση του θέματος στο Δημοτικό Συμβούλιο, ανέδειξε διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τις σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις, τη συνύπαρξη των χρήσεων και τα οφέλη για την πόλη.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν το τουριστικό καταφύγιο μεγάλων σκαφών, η οργάνωση της κρουαζιέρας, η έκταση των κτιριακών εγκαταστάσεων και η προστασία του δημόσιου παραλιακού μετώπου. Η πλειοψηφία ψήφισε υπέρ της εισήγησης, ενώ η αντιπολίτευση ψήφισε λευκό.

Η σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Ευγενία Κούβελα εστίασε στο νέο δεδομένο της επικαιροποίησης, το τουριστικό καταφύγιο, κάνοντας λόγο ουσιαστικά για μια νέα μαρίνα μέσα στο λιμάνι, η οποία θα εξυπηρετεί μεγαλύτερα σκάφη. Έθεσε ως βασικό ζητούμενο το όφελος για την τοπική κοινωνία, ζητώντας να διευκρινιστεί αν θα καλυφθούν ανάγκες της πόλης ή συγκεκριμένων επαγγελματιών και ποιες επιπτώσεις θα έχει η νέα δραστηριότητα.

Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για τη ζήτηση ελλιμενισμού μεγάλων γιοτ στην Καλαμάτα και για το αν έχει πραγματοποιηθεί σχετική καταγραφή στο παρελθόν. Επισήμανε ότι στη μελέτη δεν υπάρχουν αναφορές στα μελλοντικά έσοδα, στην οικονομική βιωσιμότητα του τουριστικού καταφυγίου και στον αριθμό των θέσεων εργασίας που εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν.

Η κα. Κούβελα στάθηκε επίσης στην απουσία διαβούλευσης για το νέο αυτό θέμα, σχολιάζοντας ότι με τον προτεινόμενο σχεδιασμό διακυβεύεται η ιστορική φυσιογνωμία του λιμανιού. Αμφισβήτησε κατά πόσο οι υποδομές μπορούν να υποστηρίξουν όλες τις δραστηριότητες ταυτόχρονα, φέρνοντας ως παράδειγμα την πρόσφατη αδυναμία προσέγγισης του κρουαζιερόπλοιου Astoria Grande.

Σχολίασε ακόμη ότι η παρουσία μεγάλων γιοτ θα μετακινήσει τα κρουαζιερόπλοια στο «Χιλιόμετρο», όπου θα απαιτηθούν σημαντικές και δαπανηρές παρεμβάσεις. Υπενθύμισε ακόμα ότι το master plan εστιάζει στην κρουαζιέρα και τόνισε πως η ταυτότητα της Καλαμάτας και η σχέση της με τη θάλασσα αποτελούν μέρος της αξίας και της ελκυστικότητάς της. Αναφέρθηκε επίσης στους επαγγελματικούς κλάδους που δραστηριοποιούνται γύρω από την κρουαζιέρα και μπορούν να ωφεληθούν από την ανάπτυξή της. Όπως σημείωσε, η Καλαμάτα είναι η μητρόπολη της Μεσσηνίας και ο Δήμος οφείλει να αξιοποιήσει αυτή τη θέση.

 

ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

Ο σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Κώστας Τσαπόγας υπογράμμισε ότι το λιμάνι αποτελεί υποδομή εθνικής σημασίας, με ιδιαίτερη βαρύτητα για τον σχεδιασμό και τις αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής. Άσκησε κριτική στον πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου, υποστηρίζοντας, με αφορμή όσα είχε δηλώσει στο πρόσφατο Δημοτικό Συμβούλιο, ότι δεν συμβάλλει στην ανάπτυξη της κρουαζιέρας. Για το περιστατικό με το Astoria μάλιστα στις 28 Οκτωβρίου ανέφερε ότι γνώστες του λιμανιού χαρακτήρισαν παιδαριώδη τη δικαιολογία που δόθηκε.

Ως προς τις αναγκαίες παρεμβάσεις, πρότεινε άμεση σύνδεση του επιβατικού σταθμού με την πόλη μέσω πεζής πρόσβασης και οργανωμένη μετακίνηση με λεωφορεία. Έδωσε έμφαση στη χωροθέτηση της κρουαζιέρας, στις λειτουργικές υποδομές και σε έναν αναπτυξιακό σχεδιασμό που θα περιλαμβάνει συνεργασίες με εταιρείες και στόχευση σε αγορές, καταλογίζοντας στη δημοτική αρχή έλλειψη ενεργειών προς αυτή την κατεύθυνση.

Έντονη ήταν η αντίθεσή του στην προοπτική κατασκευής μεγάλων εγκαταστάσεων, χαρακτηρίζοντας τραγική την ανέγερση δύο κτιρίων στον αιγιαλό και αναφερόμενος σε επιφάνεια 1.500 τετραγωνικών μέτρων και ύψος τεσσάρων μέτρων. Υποστήριξε ότι η δόμηση πρέπει να είναι ήπια, ώστε να διατηρηθεί ο χαρακτήρας της περιοχής και να υπάρχει ισορροπία με την αρχιτεκτονική της.

Ο κ. Τσαπόγας τάχθηκε υπέρ του εκσυγχρονισμού του λιμανιού, με τεκμηριωμένες προοπτικές, λειτουργική οργάνωση και προστασία του δημόσιου παραλιακού μετώπου. Τόνισε ότι κάθε παρέμβαση θα επηρεάσει και την ευρύτερη παραλιακή ζώνη, ζητώντας προστασία της αμμώδους παραλίας, διατήρηση της οπτικής επαφής με τη θάλασσα και ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στη φυσική ομορφιά της παραλίας, την οποία χαρακτήρισε μοναδική μέσα στον αστικό χώρο, και στην ανάγκη διατήρησης της καθαρότητας των νερών του Μεσσηνιακού Κόλπου. Συνέδεσε την ανάπτυξη με τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας, επισημαίνοντας ότι οι λειτουργίες του λιμανιού πρέπει να εντάσσονται στον γενικό σχεδιασμό της πόλης.

Ο ίδιος υπενθύμισε τις αναφορές που έγιναν στις εκδηλώσεις για την επέτειο των καταστροφικών σεισμών σχετικά με την ύπαρξη χαρτογραφημένων ρηγμάτων στον Μεσσηνιακό Κόλπο, τα οποία επηρεάζουν και το λιμάνι, λέγοντας ότι το στοιχείο αυτό θα έπρεπε να έχει ληφθεί υπόψη από τους μελετητές.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ηλίας Κουτίβας δήλωσε ότι υποστηρίζει τη μελέτη του master plan, τονίζοντας πως το λιμάνι θα διατηρήσει τον θεσμικό και εμπορικό χαρακτήρα του. Παράλληλα, όπως ανέφερε, θα αξιοποιηθούν οι τουριστικές δυνατότητές του, με στόχο οι διαφορετικές λειτουργίες να συνυπάρξουν αρμονικά μέσα από κατάλληλη χωροθέτηση, υποδομές και κυκλοφοριακή οργάνωση.

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις περιβαλλοντικές μελέτες και στα επόμενα στάδια της διαδικασίας, υπενθυμίζοντας ότι απαιτείται η σύμφωνη γνώμη πολλών υπουργείων.  Ο ίδιος προανήγγειλε τη διοργάνωση ευρείας διαβούλευσης, εκτιμώντας ότι τότε, ενδεχομένως και με τη συμμετοχή διαφορετικών προσώπων, θα προκύψουν νέες ιδέες. Ανέφερε, πάντως, ότι για την ολοκλήρωση του master plan μπορεί να απαιτηθούν έως και οκτώ ακόμη χρόνια.

Απαντώντας στο ζήτημα των θέσεων εργασίας, υποστήριξε ότι, εφόσον προχωρήσει ο σχεδιασμός, είναι δεδομένο πως θα δημιουργηθούν ανάγκες σε προσωπικό. Για τη ζήτηση από μεγάλα σκάφη σημείωσε ότι φέτος η Καλαμάτα δέχθηκε περισσότερα super yachts, ενώ για το γιοτ που συνδέθηκε με το περιστατικό του Astoria γνωστοποίησε ότι είχε υποβάλει αίτημα ελλιμενισμού μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.

Ως προς την κρουαζιέρα, υπογράμμισε ότι υπάρχει ενδιαφέρον εταιρειών για την Καλαμάτα, επιμένοντας ωστόσο ότι οι επιβάτες κατευθύνονται κατά κύριο λόγο με λεωφορεία σε αρχαιολογικούς χώρους της Μεσσηνίας, μη έχοντας διάθεση να τείνουν σε επιχειρήσεις της πόλης.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, τα δρομολόγια για το 2027 και το 2028 έχουν ήδη προγραμματιστεί σε όλη τη χώρα, ενώ για το 2029 έχει κλείσει περίπου το 30%.

Ο κ. Κουτίβας αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει για την ενίσχυση της κρουαζιέρας και εκτίμησε ότι το 2028 η Καλαμάτα ενδέχεται να υποδεχθεί περισσότερα κρουαζιερόπλοια. Ο ίδιος έθεσε ως προαπαιτούμενο την εφαρμογή του Διεθνούς Κώδικα Ασφάλειας Πλοίων και Λιμενικών Εγκαταστάσεων (ISPS), ενώ υπογράμμισε τη σημασία της γνωριμίας των επιβατών με την περιοχή, καθώς μπορούν να αποτελέσουν μελλοντικούς επισκέπτες της πόλης. Για τους προβληματισμούς που διατυπώθηκαν σχετικά με τον σχεδιασμό, εκτίμησε ότι μπορούν να δοθούν λύσεις μέσω της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).

Η πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Λυδία Εξηνταβελώνη περιέγραψε την Καλαμάτα ως ένα μικρό λιμάνι εθνικής σημασίας, το οποίο, όπως ανέφερε, λειτουργεί με το ίδιο κανονιστικό πλαίσιο με το λιμάνι του Πειραιά, ενώ στην πράξη φιλοξενεί μικτές χρήσεις. Επισήμανε ότι ο προλιμένας χρησιμοποιείται και για αναψυχή, παρότι ο τυπικός του ρόλος είναι η είσοδος του λιμανιού και η εξυπηρέτηση των σκαφών.

Για το master plan σημείωσε ότι αποτυπώνει τη μελλοντική εικόνα που οραματίζεται η μελέτη για το λιμάνι, με εμπορικό σκέλος, κρουαζιερόπλοια και τουριστικά σκάφη. Το χαρακτήρισε ένα «όνειρο» για το αύριο του λιμανιού στο σύνολό του, διευκρινίζοντας ότι, έπειτα από συζητήσεις που είχαν γίνει στο παρελθόν, ο προλιμένας δεν επηρεάζεται.

Αναφερόμενη στην κρουαζιέρα, εκτίμησε ότι η Καλαμάτα εξυπηρετεί περισσότερο ως σημείο στάσης παρά ως ελκυστικός προορισμός για τους επιβάτες. Στάθηκε στην απόσταση της παραλιακής ζώνης από το κέντρο, φέρνοντας ως παράδειγμα τον Βόλο, όπου η αμεσότερη σύνδεση αποτελεί πλεονέκτημα. Όπως εξήγησε, οι λίγες ώρες παραμονής των κρουαζιερόπλοιων δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια περιήγησης στην πόλη.

Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η εικόνα αυτή θα μπορούσε να αλλάξει με καλύτερη οργάνωση της κρουαζιέρας μέσα από το master plan, θέτοντας ως ζητούμενο μια χωροθέτηση που θα καλύπτει περισσότερες ανάγκες χωρίς να αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά της περιοχής.