Έπειτα από μια μακρά περίοδο κατά την οποία αρκετά σημεία του πάρκου παρουσίαζαν εικόνα στασιμότητας, τους τελευταίους μήνες έχουν γίνει οι πρώτες ουσιαστικές παρεμβάσεις, με τη δημοτική αρχή να στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της σε μεγαλύτερα έργα που θα μπορούσαν να αλλάξουν συνολικά την εικόνα και τη λειτουργία του.
Το Δημοτικό Πάρκο Σιδηροδρόμων, έκτασης περίπου 54 στρεμμάτων, αποτελεί το πρώτο θεματικό πάρκο σιδηροδρόμων που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα. Από το 1986, οπότε και ξεκίνησε η λειτουργία του, έχει αποτελέσει σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες, συνδυάζοντας το πράσινο, την αναψυχή και τη σιδηροδρομική ιστορία της περιοχής.
Στη διάρκεια των δεκαετιών, ωστόσο, γνώρισε περιόδους ακμής αλλά και εγκατάλειψης, με την ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισής του να επανέρχεται συχνά στον δημόσιο διάλογο.
Το τελευταίο διάστημα, με αρμόδιο αντιδήμαρχο τον Γιάννη Δούβα, έχουν καταγραφεί βελτιώσεις σε ζητήματα καθημερινότητας και συντήρησης που είχαν απασχολήσει επανειλημμένα τους επισκέπτες του πάρκου.
Μία από τις χαρακτηριστικότερες παρεμβάσεις αφορά την αποκατάσταση της λειτουργίας της υδρορροής που διατρέχει μεγάλο τμήμα του πάρκου. Το αυλάκι, το οποίο για μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμενε στεγνό, ενώ σε ορισμένα σημεία είχε γεμίσει με χόρτα και άλλα υλικά, έχει πλέον αποκτήσει ξανά νερό.
Αντίστοιχα, αποκαταστάθηκε η παρουσία νερού και στη μικρή λίμνη που βρίσκεται στο μέσο της διαδρομής, κοντά στον χώρο όπου στεγάζεται το Μεσσηνιακό Ερασιτεχνικό Θέατρο.
Μιλώντας στην «Ε», ο Γιάννης Δούβας ανέφερε ότι, έπειτα από τις απαραίτητες ενέργειες, αποκαταστάθηκε η λειτουργία του αυλακιού, ενώ και η μικρή λίμνη έχει ξανά νερό, όπως και το μικρό συντριβάνι της βόρειας εισόδου. Όσον αφορά τις μεγαλύτερες λίμνες, σημείωσε ότι το νερό ανανεώνεται συχνά, προκειμένου να διατηρείται καθαρό.
Πρόκειται για παρεμβάσεις που, αν και δεν συνιστούν μια συνολική ανάπλαση, βελτιώνουν αισθητά την καθημερινή εικόνα του χώρου και αποκαθιστούν στοιχεία που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της φυσιογνωμίας του.
ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΣΤΑ ΒΑΓΟΝΙΑ
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τη δημοτική αρχή αφορά την ασφάλεια των επισκεπτών, ιδιαίτερα των μικρών παιδιών, στον χώρο όπου βρίσκονται τα σιδηροδρομικά βαγόνια.
Ο Δήμος Καλαμάτας τοποθέτησε πρόσφατα προειδοποιητικές πινακίδες, εφιστώντας την προσοχή στον κίνδυνο πτώσης από τα βαγόνια. Το ζήτημα έχει απασχολήσει κατά καιρούς τους υπευθύνους, καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις παιδιών, ακόμη και κατά τη διάρκεια σχολικών εκδρομών και περιπάτων, που σκαρφαλώνουν πάνω στα παλιά εκθέματα.
Ο Γιάννης Δούβας υπογράμμισε ότι πλέον υπάρχει σχετική σήμανση, επισημαίνοντας πως ο συγκεκριμένος χώρος δεν αποτελεί παιδική χαρά, αλλά ένα υπαίθριο μουσείο, του οποίου τα εκθέματα οφείλουν όλοι να σέβονται.
Όπως εξήγησε, ζητούμενο είναι τα βαγόνια να διατηρηθούν σε βάθος χρόνου και να παραμείνουν επισκέψιμα, χωρίς να χρειαστεί να επιβληθούν περιορισμοί στην πρόσβαση για λόγους προστασίας.
«Από εδώ και πέρα είναι στην παιδεία του καθενός. Οι γονείς πρέπει να έχουν την εποπτεία των παιδιών», τόνισε χαρακτηριστικά.
ΤΑ ΒΑΓΟΝΙΑ ΑΠΟΚΤΟΥΝ ΞΑΝΑ ΖΩΗ
Πέρα από τη συντήρηση του εξωτερικού χώρου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αξιοποίηση του εσωτερικού των ιστορικών βαγονιών, αρκετά από τα οποία αποκτούν σταδιακά νέα χρήση.
Τον Απρίλιο του 2025, το Δημοτικό Συμβούλιο Καλαμάτας ενέκρινε την παραχώρηση 20 βαγονιών σε συλλόγους και φορείς, με στόχο την αξιοποίηση των συγκεκριμένων χώρων για πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και κοινωνικές δραστηριότητες.
Για να ικανοποιηθούν τα σχετικά αιτήματα, σε ορισμένα βαγόνια συστεγάζονται δύο ή και τρεις σύλλογοι, κατόπιν της σύμφωνης γνώμης τους. Σύμφωνα με τον Γιάννη Δούβα, συνολικά 20 βαγόνια έχουν παραχωρηθεί σε 31 συλλόγους και φορείς, ενώ ένα ακόμη παραμένει στη διάθεση του Δήμου για τη διοργάνωση δικών του δράσεων.
Ανάμεσα στις πρωτοβουλίες που έχουν ξεχωρίσει είναι εκείνη της Πειραματικής Σκηνής Καλαμάτας, η οποία έχει δημιουργήσει Μουσείο Θεατρικής Κούκλας, προσδίδοντας μια διαφορετική πολιτιστική διάσταση στον χώρο.
Ο κ. Δούβας στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι, μέσα από τις παραχωρήσεις αυτές, οι ίδιοι οι φορείς αναλαμβάνουν τη φροντίδα και τη συντήρηση των βαγονιών που χρησιμοποιούν. Με τον τρόπο αυτό, όπως σημείωσε, επιτυγχάνεται ένας διπλός στόχος, η προστασία των ιστορικών εκθεμάτων και η ενίσχυση της παρουσίας συλλόγων και δραστηριοτήτων μέσα στο πάρκο.
ΣΤΑ “ΣΚΑΡΙΑ” ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ
Πέρα από τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα μεγαλύτερα έργα που σχεδιάζονται ή βρίσκονται σε διαδικασία διεκδίκησης χρηματοδότησης.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η πρόθεση δημιουργίας παιδικής χαράς ΑμεΑ σε τμήμα του Πάρκου του ΟΣΕ, κοντά στην οδό Πινδάρου.
Ο Δήμος Καλαμάτας έχει αποστείλει αίτημα προς το Υπουργείο Εσωτερικών για χρηματοδότηση ύψους 330.000 ευρώ, προκειμένου να δημιουργηθεί μια σύγχρονη εγκατάσταση με ιδιαίτερη έμφαση στην προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η παιδική χαρά θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού, καθώς και από παιδιά με κινητικές δυσκολίες, ενισχύοντας τις δυνατότητες ισότιμης συμμετοχής στο παιχνίδι.
Την ίδια στιγμή, ακόμη μεγαλύτερη παρέμβαση θα μπορούσε να προκύψει μέσα από την πρόταση που έχει υποβάλει ο Δήμος Καλαμάτας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, διεκδικώντας χρηματοδότηση έως 2 εκατ. ευρώ.
Η πρόταση αφορά τη σύνδεση του Πάρκου του ΟΣΕ με το Πάρκο της Τέντας μέσω πρότυπων πράσινων διαδρομών για πεζούς και ποδηλάτες. Βασική επιδίωξη είναι η δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου ήπιων μετακινήσεων, που θα διευκολύνει την πρόσβαση στους δύο χώρους και παράλληλα θα συμβάλει στην περιβαλλοντική και λειτουργική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής.
Όπως είπε στην «Ε» ο αντιδήμαρχος Βασίλης Παπαευσταθίου, η πρόταση έχει ήδη υποβληθεί επίσημα και ο Δήμος αναμένει τα αποτελέσματα της αξιολόγησης μέσα στον Δεκέμβριο. Αρχικά, οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονταν τον Οκτώβριο, ωστόσο η διαδικασία πήρε παράταση.
Το επόμενο και ενδεχομένως σημαντικότερο βήμα για το ίδιο το Πάρκο Σιδηροδρόμων αφορά την πρόταση προς το Πράσινο Ταμείο, με στόχο τη διεκδίκηση απευθείας χρηματοδότησης για τη συνολική αναβάθμισή του.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, η πρόταση δεν έχει ως στόχο μια απλή ανάπλαση, ούτε την αλλοίωση της ιστορικής ταυτότητας του πάρκου. Αντίθετα, ο σχεδιασμός στηρίζεται στην ανάδειξη της σιδηροδρομικής κληρονομιάς, στη διατήρηση των υφιστάμενων χαρακτηριστικών του και στην υλοποίηση στοχευμένων παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν τη λειτουργικότητα και την ελκυστικότητά του.
Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να διαδραματίσουν και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης «Φαντάσου το Πάρκο», μέσα από την οποία είχαν καταγραφεί ιδέες και προτάσεις για το μέλλον του χώρου.
Στις παρεμβάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνεται η διαμόρφωση διακριτών ζωνών πρασίνου, παιχνιδιού, πολιτισμού, κοινωνικής συνάντησης και άθλησης, ώστε το πάρκο να ανταποκρίνεται σε διαφορετικές ανάγκες και ηλικιακές ομάδες.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει ποδηλατόδρομο, βιοκλιματικές φυτεύσεις, συστήματα έξυπνης άρδευσης, βελτίωση του φωτισμού, αναβάθμιση των ιστορικών βαγονιών και αξιοποίηση των ήδη υφιστάμενων υποδομών.
ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ
Την ίδια ώρα, καθώς η Καλαμάτα προετοιμάζεται να υποδεχθεί τη χριστουγεννιάτικη περίοδο, το Πάρκο του ΟΣΕ επανέρχεται στο προσκήνιο και σε σχέση με τον εορταστικό σχεδιασμό της πόλης.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της «Φάρις», ο πρόεδρος της κοινωφελούς επιχείρησης, Παντελής Δρούγας, αναφέρθηκε στην πρόθεση της δημοτικής αρχής να δημιουργήσει μια ενιαία εορταστική διαδρομή που θα συνδέει το κέντρο της Καλαμάτας με την Παραλία, περνώντας μέσα από το Πάρκο Σιδηροδρόμων.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση αποσκοπεί στην επέκταση της χριστουγεννιάτικης ατμόσφαιρας πέρα από τα καθιερωμένα σημεία συγκέντρωσης του κόσμου, με την αξιοποίηση περισσότερων δημόσιων χώρων.
Παράλληλα, ο κ. Δρούγας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς, σε μεταγενέστερο χρόνο, του χριστουγεννιάτικου πάρκου που είχε λειτουργήσει κατά το παρελθόν στον συγκεκριμένο χώρο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής συγκεκριμένη απόφαση ή δέσμευση.
Υπενθυμίζεται ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία είχε προκαλέσει και αρνητικά σχόλια στο Δ.Σ της Φάρις, κυρίως ως προς την αισθητική της. Εφόσον τελικά αποφασιστεί η επιστροφή της, ενδιαφέρον θα έχει ο τρόπος με τον οποίο θα διαμορφωθεί και θα ενταχθεί στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον του πάρκου.
Τ.Αν.
