Ο περιφερειάρχης έθεσε ως βασικό στόχο της περιφερειακής αρχής την αλλαγή πορείας της Πελοποννήσου, με έμφαση σε μετρήσιμα αποτελέσματα, συνεργασία και λογοδοσία, σημειώνοντας ότι δύο χρόνια μετά «η Περιφέρεια αποκτά νέα δυναμική και ενισχύει τη θέση της ως μοχλός ανάπτυξης».
Στην τοποθέτησή του υποστήριξε ότι η Πελοπόννησος γίνεται πιο εξωστρεφής και ελκυστική για επενδύσεις, ενώ ενισχύεται η παραγωγικότητα, οι υποδομές και το κοινωνικό πρόσωπο της Περιφέρειας. Παράλληλα, επεσήμανε ότι επιχειρήθηκε να ξεπεραστούν πρακτικές του παρελθόντος και να αξιοποιηθούν διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Αυξημένοι πόροι και χρηματοδοτικά εργαλεία
Κεντρικό σημείο του απολογισμού αποτέλεσαν τα οικονομικά μεγέθη. Για την περίοδο 2026–2030 το πρόγραμμα της Περιφέρειας φτάνει τα 190 εκατ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα, χωρίς να υπολογίζονται οι πόροι της προηγούμενης περιόδου.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, περισσότερα από 200 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην τοπική οικονομία μέσω έργων και προγραμμάτων, ενώ η συνολική ημερήσια επίδραση εκτιμάται ότι ξεπερνά το 1 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Περιφερειακό Πρόγραμμα 2021–2027, προϋπολογισμού 410 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά περίπου 30%. Ήδη έχουν ενταχθεί 279 πράξεις ύψους 289 εκατ. ευρώ και έχουν πραγματοποιηθεί δαπάνες 150 εκατ. ευρώ, στοιχεία που, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνουν υψηλούς ρυθμούς απορρόφησης .
Επιπλέον, για πρώτη φορά ενεργοποιήθηκε χρηματοδοτικός πυλώνας για περιοχές απολιγνιτοποίησης, με εγκεκριμένα έργα ύψους 64,5 εκατ. ευρώ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Έργα υποδομών και οδική ασφάλεια
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στα έργα υποδομών. Ξεχωρίζει το πρόγραμμα οδικής ασφάλειας ύψους 45 εκατ. ευρώ, με παρεμβάσεις σε περισσότερα από 600 σημεία του οδικού δικτύου.
Με την προσθήκη πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, το συνολικό ποσό φτάνει τα 70–75 εκατ. ευρώ, ενώ αναφέρθηκαν και μεγάλα έργα, όπως η σύνδεση του αυτοκινητοδρόμου Μορέας με το Άργος, προϋπολογισμού 48 εκατ. ευρώ .
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα συντήρησης και βελτίωσης του οδικού δικτύου σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, καθώς και παρεμβάσεις που, όπως σημειώθηκε, εκκρεμούσαν επί χρόνια.
Στήριξη επιχειρηματικότητας και επενδύσεων
Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας αποτέλεσε βασικό άξονα του απολογισμού. Ο περιφερειάρχης ανέφερε ότι δημιουργήθηκε δίκτυο επιχειρηματικών κέντρων για την υποστήριξη νέων εγχειρημάτων, ενώ προωθείται η συνεργασία με πανεπιστήμια και επιμελητήρια.
Στα προγράμματα ενίσχυσης μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων κατατέθηκαν προτάσεις τετραπλάσιες του διαθέσιμου προϋπολογισμού, γεγονός που οδήγησε σε αίτημα υπερδέσμευσης πόρων.
Συνολικά, επενδυτικά σχέδια δημόσιας δαπάνης άνω των 480 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε εξέλιξη, με εκτιμώμενη δημιουργία περισσότερων από 1.000 θέσεων εργασίας .
Παράλληλα, προωθούνται νέες δράσεις για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με επιδοτήσεις που ξεκινούν από 5.000 ευρώ, ενώ αναπτύσσεται και πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού επιχειρήσεων.
Πρωτογενής τομέας και διαχείριση υδάτων
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον πρωτογενή τομέα, με τον περιφερειάρχη να επισημαίνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν παραγωγοί και κτηνοτρόφοι.
Η Περιφέρεια, όπως υποστήριξε, βρίσκεται στις πρώτες θέσεις αξιοποίησης προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, ενώ προχωρούν αρδευτικά έργα και διαγωνισμοί για μεγάλα δίκτυα.
Παράλληλα, κατατέθηκε πρόγραμμα άνω των 200 εκατ. ευρώ για νέες αρδευτικές υποδομές, ενώ υλοποιούνται παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, με μονάδες αφαλάτωσης σε διάφορες περιοχές .
Επίσης, προωθείται η δημιουργία ενιαίου φορέα διαχείρισης υδάτων με δημόσιο χαρακτήρα.
Τουρισμός και πολιτισμός
Στον τομέα του τουρισμού καταγράφεται, σύμφωνα με την ομιλία, αύξηση αφίξεων, διανυκτερεύσεων και εσόδων, ενώ το αεροδρόμιο Καλαμάτας σημειώνει νέα ρεκόρ.
Η Περιφέρεια επενδύει σε νέες μορφές τουρισμού, όπως θεματικά μονοπάτια, πολιτιστικές διαδρομές και γαστρονομικά κέντρα, ενώ διπλασιάστηκε ο προϋπολογισμός για την τουριστική προβολή.
Παράλληλα, προχωρούν έργα πολιτισμού, όπως η ανάδειξη αρχαιολογικών χώρων και η δημιουργία νέων μουσείων, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης και το μουσείο Αρχαίας Μεσσήνης .
Ψηφιακός μετασχηματισμός και εξυπηρέτηση πολιτών
Σημαντική έμφαση δόθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Έχουν ψηφιοποιηθεί περισσότερες από 430 υπηρεσίες, έχουν εξυπηρετηθεί πάνω από 105.000 ραντεβού και έχουν διεκπεραιωθεί χιλιάδες αιτήσεις.
Στόχος είναι η πλήρης ομογενοποίηση των υπηρεσιών σε όλες τις περιφερειακές ενότητες, ώστε οι πολίτες να εξυπηρετούνται με τον ίδιο τρόπο ανεξαρτήτως περιοχής.
Παράλληλα, προωθείται η ψηφιοποίηση κρίσιμων δεδομένων, όπως εδαφολογικοί χάρτες, ενώ ενισχύονται οι ηλεκτρονικές διαδικασίες σε πολλούς τομείς.
Περιβάλλον, πολιτική προστασία και ανθεκτικότητα
Η Περιφέρεια δίνει έμφαση στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα απέναντι σε φυσικές καταστροφές. Έχουν ενταχθεί αντιπλημμυρικά έργα, ενώ προωθούνται παρεμβάσεις για την προστασία ακτών και δασών.
Επιπλέον, υλοποιείται σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης πλημμυρών και ενισχύεται η πολιτική προστασία με σύγχρονο εξοπλισμό.
Ο περιφερειάρχης αναφέρθηκε στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, σημειώνοντας ότι απαιτείται συνεχής προετοιμασία και συντονισμός.
Κοινωνική πολιτική και υγεία
Στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής αναφέρθηκε η ενίσχυση δομών κοινωνικής αλληλεγγύης, όπως κέντρα κοινότητας και δομές φροντίδας ηλικιωμένων.
Παράλληλα, υλοποιούνται έργα στον τομέα της υγείας, όπως η νέα πτέρυγα στο Νοσοκομείο Καλαμάτας, ενεργειακές αναβαθμίσεις και προμήθεια εξοπλισμού.
Η Περιφέρεια, όπως σημειώθηκε, στηρίζει επίσης τη μεταφορά μαθητών και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
«Υπάρχουν αποτελέσματα που αντέχουν στην κριτική»
Ολοκληρώνοντας, ο Δημήτρης Πτωχός υποστήριξε ότι, παρά τα προβλήματα και τις προκλήσεις, υπάρχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα που τεκμηριώνουν την πορεία της Περιφέρειας.
Όπως ανέφερε, στόχος παραμένει η μετατροπή της Πελοποννήσου σε τόπο που προσελκύει επενδύσεις και προσφέρει ευκαιρίες για ζωή και εργασία, τονίζοντας ότι η προσπάθεια θα συνεχιστεί με την ίδια ένταση .
Το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με τον ίδιο, το βάρος θα δοθεί στην αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και στην υλοποίηση έργων που θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.
ΠΕΤΡΟΣ ΤΑΤΟΥΛΗΣ
“Εκθεση ιδεών
του περιφερειάρχη”
Σκληρή κριτική στην περιφερειακή αρχή, αλλά και στο συνολικό πλαίσιο λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης, άσκησε ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας Πέτρος Τατούλης, στη συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου.
Ο Π. Τατούλης χαρακτήρισε τη λογοδοσία αναγκαία πολιτική διαδικασία και όχι μια απλή τεχνοκρατική παρουσίαση στοιχείων, τονίζοντας ότι ευθύνη του περιφερειάρχη είναι να ενημερώνει την αντιπολίτευση και μέσω αυτής τους πολίτες για το πώς σκέφτεται, πώς λειτουργεί και πώς προετοιμάζει το μέλλον του τόπου.
Στην τοποθέτησή του υποστήριξε ότι ο θεσμός της Περιφέρειας αποδυναμώνεται διαρκώς από την κεντρική εξουσία, καθώς, όπως είπε, αφαιρούνται αρμοδιότητες τόσο από τις Περιφέρειες όσο και από την πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση. Επέμεινε ότι το αρχικό όραμα του «Καλλικράτη» ήταν η δημιουργία ισχυρών δήμων και ισχυρών Περιφερειών, με πραγματική αυτονομία και ρόλο στην ανάπτυξη.
Αναφερόμενος στην εισήγηση του περιφερειάρχη, υποστήριξε ότι επρόκειτο περισσότερο για «έκθεση ιδεών» παρά για ουσιαστικό πολιτικό απολογισμό. Είπε ακόμη ότι οι αριθμοί μπορούν να παρουσιαστούν με τρόπο που να δημιουργεί μια καλύτερη εικόνα από την πραγματική και σημείωσε πως η Πελοπόννησος δεν βρίσκεται στις πρώτες αλλά στις τελευταίες θέσεις σε κρίσιμους δείκτες.
Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας στάθηκε ιδιαίτερα στη μεταφορά έργων και πληρωμών από το προηγούμενο πρόγραμμα στο νέο ΕΣΠΑ, εκτιμώντας ότι έτσι εμφανίζεται πλασματικά αυξημένο το πρόγραμμα 2021-2027. Παράλληλα έκανε λόγο για σχεδόν μηδενική ανταπόκριση Περιφερειών και δήμων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κοινωνική κατάσταση στην Πελοπόννησο, μιλώντας για πόνο, εγκατάλειψη και ερημοποίηση, ενώ έθεσε και το θέμα των πλειστηριασμών, λέγοντας ότι απειλείται η ιδιοκτησία πολλών πολιτών.
Κλείνοντας, ο Π. Τατούλης υποστήριξε ότι χωρίς πολιτικό σχέδιο, διαφάνεια και πραγματική θεσμική αυτονομία, η Περιφέρεια δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον αναπτυξιακό της ρόλο.
ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΑΚΑΡΗΣ
“Εικόνα στασιμότητας
στην Περιφέρεια”
Εικόνα στασιμότητας και σοβαρών ελλείψεων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου περιέγραψε ο Μανώλης Μάκαρης, στη συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου, ασκώντας εκτενή κριτική στη λειτουργία της περιφερειακής αρχής και στα αποτελέσματα της διετίας.
Ο κ. Μάκαρης περιέγραψε μια Περιφέρεια με έντονα κοινωνικά προβλήματα, αναφερόμενος σε αγρότες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο κόστος παραγωγής, μικρομεσαίες επιχειρήσεις που κλείνουν και νέους που εγκαταλείπουν την περιοχή. Τόνισε ότι η ύπαιθρος ερημώνει και οι παρεχόμενες υπηρεσίες μειώνονται.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον τομέα της υγείας, επισημαίνοντας σοβαρές ελλείψεις σε νοσοκομεία και κέντρα υγείας, καθώς και την απουσία τριτοβάθμιου νοσοκομείου στην Περιφέρεια. Όπως ανέφερε, καταγράφονται καθημερινές διακομιδές ασθενών προς νοσοκομεία της Αθήνας, ενώ στάθηκε σε ελλείψεις προσωπικού σε νοσοκομεία όπως της Καλαμάτας, της Τρίπολης και του Άργους.
Αναφερόμενος στα έργα υποδομών, έκανε λόγο για καθυστερήσεις, υπερβάσεις κόστους και παρεμβάσεις που δεν ολοκληρώνονται ή δεν αποδίδουν, φέρνοντας ως παραδείγματα έργα στη Μεσσηνία και σε άλλες περιοχές της Πελοποννήσου.
Παράλληλα άσκησε κριτική για την εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χωρίς, όπως είπε, χωροταξικό σχεδιασμό και χωρίς τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών, ενώ σημείωσε ότι δεν έχουν προχωρήσει ενεργειακές κοινότητες που θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στον πρωτογενή τομέα αναφέρθηκε σε αυξημένο κόστος παραγωγής και σε καθυστερήσεις σε κρίσιμες παρεμβάσεις, όπως η δακοκτονία, ενώ υποστήριξε ότι δεν υπήρξε ουσιαστική στήριξη των αγροτών και των κτηνοτρόφων.
Ο Μ. Μάκαρης έθεσε επίσης ζήτημα διαφάνειας, επικαλούμενος στοιχεία για υψηλό ποσοστό διαγωνισμών με έναν μόνο συμμετέχοντα, ενώ κατήγγειλε προβλήματα στη λειτουργία του Περιφερειακού Συμβουλίου και στην απάντηση ερωτήσεων της αντιπολίτευσης.
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι ο απολογισμός της περιφερειακής αρχής αποτελεί «ωραιοποιημένη αφήγηση», κάνοντας λόγο για απουσία σχεδίου, προτεραιοτήτων και ουσιαστικής λογοδοσίας.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΛΗΣ
“Μία από τις φτωχότερες
περιφέρειες της Ευρώπης”
Την απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που παρουσιάστηκε στον απολογισμό και την καθημερινότητα των πολιτών ανέδειξε ο επικεφαλής της παράταξης «Πελοπόννησος Αφετηρία Ζωής» Δημήτρης Κουτσούλης, στη συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου.
Ο κ. Κουτσούλης επικέντρωσε την παρέμβασή του σε κοινωνικούς και αναπτυξιακούς δείκτες, τονίζοντας ότι η Πελοπόννησος παραμένει μία από τις φτωχότερες περιφέρειες της Ευρώπης, με περίπου το 27% του πληθυσμού να βρίσκεται κοντά στα όρια της φτώχειας. Όπως σημείωσε, παρά τα στοιχεία που παρουσιάζονται, δεν έχουν ενεργοποιηθεί οι αναγκαίοι μηχανισμοί στήριξης για τους πιο αδύναμους πολίτες.
Αναφερόμενος στον ρόλο της Περιφέρειας, υποστήριξε ότι οι θεσμικές αλλαγές έχουν περιορίσει σημαντικά τις αρμοδιότητές της, γεγονός που, όπως είπε, δυσκολεύει την άσκηση ουσιαστικής πολιτικής. Παράλληλα, σημείωσε ότι απαιτείται πιο ενεργή στάση και διεκδίκηση απέναντι στην κεντρική εξουσία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις ελλείψεις σε υγεία και παιδεία, επισημαίνοντας ότι βασικές δομές παραμένουν ουσιαστικά ίδιες με εκείνες προηγούμενων δεκαετιών. Έκανε λόγο για απουσία κρίσιμων υποδομών, όπως ογκολογική μονάδα και μονάδα νεογνών, με αποτέλεσμα ασθενείς και νεογνά να μεταφέρονται σε νοσοκομεία της Αθήνας.
Παράλληλα, στάθηκε στην κατάσταση των σχολείων και στις δυσκολίες μετακίνησης μαθητών, ενώ αναφέρθηκε και στο κλείσιμο στρατοπέδων, που, όπως είπε, επιβαρύνει περαιτέρω την τοπική οικονομία.
Στο πεδίο της ανάπτυξης, εξέφρασε επιφυλάξεις για την κατεύθυνση των επενδύσεων, κάνοντας ειδική αναφορά στη Μεγαλόπολη και στις επιλογές που, όπως σημείωσε, δεν δημιουργούν ουσιαστική προοπτική για την περιοχή.
Επιπλέον, αναφέρθηκε σε έργα υποδομών, όπως αρδευτικά φράγματα, υποστηρίζοντας ότι παραμένουν ανεκμετάλλευτα, με αποτέλεσμα να χάνονται υδάτινοι πόροι, ενώ προειδοποίησε για τις συνέπειες της επόμενης περιόδου ξηρασίας.
Κλείνοντας, ο Δ. Κουτσούλης υπογράμμισε την ανάγκη για ουσιαστικό απολογισμό με συγκεκριμένες λύσεις και όχι μόνο καταγραφή έργων, ζητώντας παράλληλα μεγαλύτερη ανταπόκριση της περιφερειακής αρχής στις ερωτήσεις της αντιπολίτευσης.
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΤΟΥΜΑΝΟΣ
“Η εικόνα απέχει από την
καθημερινότητα των πολιτών”
Την άποψη ότι η εικόνα που παρουσιάστηκε στον απολογισμό της περιφερειακής αρχής απέχει ουσιαστικά από την καθημερινότητα των πολιτών διατύπωσε ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Νίκος Κουτουμάνος, στη συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Πελοποννήσου.
Ο Ν. Κουτουμάνος άσκησε συνολική κριτική στην ασκούμενη πολιτική, υποστηρίζοντας ότι τόσο η σημερινή διοίκηση όσο και οι προηγούμενες κινούνται στο ίδιο πλαίσιο επιλογών, με προτεραιότητα – όπως είπε – την εξυπηρέτηση των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και όχι την κάλυψη των λαϊκών αναγκών. Στο πλαίσιο αυτό έκανε λόγο για «μεγάλη απόσταση» ανάμεσα στους απολογισμούς και την πραγματική κατάσταση που βιώνουν εργαζόμενοι, αγρότες και μικροεπαγγελματίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον πρωτογενή τομέα, σημειώνοντας ότι οι μικρομεσαίοι αγρότες βρίσκονται σε διαρκή πίεση λόγω του αυξημένου κόστους παραγωγής, των χαμηλών τιμών και των ζημιών από φυσικά φαινόμενα, ενώ – όπως υποστήριξε – οι εφαρμοζόμενες πολιτικές οδηγούν σε συγκέντρωση της γης και της παραγωγής σε λίγα χέρια.
Παράλληλα, στάθηκε στις ελλείψεις σε βασικές υποδομές, κάνοντας λόγο για ανεπάρκεια σε έργα αντιπλημμυρικής, αντιπυρικής και αντισεισμικής προστασίας, καθώς και για καθυστερήσεις σε κρίσιμα έργα ύδρευσης και άρδευσης. Όπως ανέφερε, τα πρόσφατα φαινόμενα ανέδειξαν για ακόμη μία φορά την απουσία ολοκληρωμένου σχεδιασμού.
Στον τομέα της υγείας μίλησε για σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και εξοπλισμού σε νοσοκομεία και κέντρα υγείας, με αποτέλεσμα οι πολίτες να αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγάλες αποστάσεις για βασικές υπηρεσίες.
Αναφέρθηκε επίσης σε ζητήματα εκπαίδευσης και μεταφοράς μαθητών, καθώς και στις επιλογές για τουριστική ανάπτυξη και ενεργειακά έργα, εκφράζοντας την αντίθεσή του στον προσανατολισμό που, όπως είπε, δίνει προτεραιότητα στην κερδοφορία και όχι στις κοινωνικές ανάγκες.
Κλείνοντας, ο Ν. Κουτουμάνος υποστήριξε ότι απαιτείται διαφορετική κατεύθυνση πολιτικής, με επίκεντρο την προστασία των λαϊκών συμφερόντων και όχι τη διαχείριση της υφιστάμενης κατάστασης.
