Μια Αμερικανίδα που αφιέρωσε τη ζωή της στην εκπαίδευση ήταν η Έμμα Ουίλαρντ (Emma Willard - 1787 - 1870). Γεννήθηκε στο Κονέκτικατ. Ίδρυσε το πρώτο σχολείο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης γυναικών στις ΗΠΑ, το Troy Female Seminary, στο Troy της Νέας Υόρκης. Η επιτυχία του σχολείου της, έδωσε τη δυνατότητα στην Ουίλαρντ να ταξιδέψει σχεδόν σε όλες τις αμερικάνικες πολιτείες αλλά και στο εξωτερικό. Στόχος ήταν η προώθηση της εκπαίδευσης των γυναικών.
Η Έμμα Ουίλαρντ καταγόταν από πολυμελή αγροτική οικογένεια. Η οικογένεια αναγνωρίζοντας το πάθος της για μάθηση, ενίσχυσε την εκπαίδευσή της. Εκείνη την εποχή, οι γυναίκες συμμετείχαν μόνο στη βασική εκπαίδευση. Σε ηλικία 15 ετών, το 1802, η Έμμα Ουίλαρντ γράφτηκε στο πρώτο της σχολείο. Μετά από μόλις δύο χρόνια, σε ηλικία 17 ετών, η Έμμα άρχισε να διδάσκει εκεί. Η εξέλιξή της ήταν ραγδαία. Από το 1807 μέχρι το 1809 ήταν η διευθύντρια στη γυναικεία ακαδημία στο Μίντλμπερι του Βερμόντ. Επειδή το επίπεδο της εκεί διδασκαλίας δεν την κάλυπτε, αποχώρησε ιδρύοντας το 1814, στο σπίτι της, ένα οικοτροφείο για κορίτσια, το Middlebury Female Seminary ακολουθώντας κατά το δυνατόν το πρόγραμμα σπουδών του «ανδρικού» Middlebury College.
Πίστευε και προωθούσε την άποψη ότι οι γυναίκες μπορούν να κατακτήσουν μαθησιακά και θέματα όπως τα μαθηματικά και η φιλοσοφία. Το 1819, παρουσίασε στα μέλη του Νομοθετικού Σώματος της Νέας Υόρκης ένα φυλλάδιο που απέρριπτε τις ιδέες ότι οι γυναίκες δεν χρειάζονταν λογοτεχνική ή επιστημονική εκπαίδευση. Ήταν η εποχή που ο «πολύς» Τόμας Τζέφερσον είχε προτείνει με μια επιστολή του στις γυναίκες, να μην διαβάζουν μυθιστορήματα, αποκαλώντας τα «όγκο σκουπιδιών» και τις απέτρεπε από την ασχολία τους με την ποίηση». Στη συνέλευση του Νομοθετικού Σώματος η Ουίλαρντ διακήρυξε την άποψη ότι η εκπαίδευση των γυναικών ήταν ανεπαρκής, τόσο από την οικονομική υποστήριξη όσο και από τη διδασκόμενη ύλη και συνέχισε ότι επειδή οι γυναίκες δεν είναι «οι δορυφόροι των ανδρών» η εκπαίδευσή τους θα πρέπει να χρηματοδοτείται δημόσια, όπως ακριβώς και τα ανδρικά σχολεία.
Απευθυνόμενη στις κυρίες της Αμερικής τόνισε ότι κι αυτές «έχουν την ευθύνη του συνόλου των ατόμων που πρόκειται να συνθέσουν την επόμενη γενιά».
Η Ουίλαρντ δεν πήρε απάντηση από το Νομοθετικό Σώμα. Αρκετοί από τους συμβούλους πίστευαν τότε ότι η γυναικεία εκπαίδευση ήταν αντίθετη με το θέλημα του Θεού. Η Ουίλαρντ τελικά βρήκε υποστήριξη από τον Κυβερνήτη της Νέας Υόρκης, ΝτεΓουίτ Κλίντον. Αυτός την κάλεσε να ανοίξει ένα σχολείο εκεί. Αρχικά, η Ουίλαρντ άνοιξε ένα ίδρυμα, την ιδιωτική Σχολή Θηλέων στο Γουότερφορντ της Νέας Υόρκης, αλλά οι υποσχέσεις για οικονομική υποστήριξη δεν τηρήθηκαν. Η Έμμα Ουίλαρντ εμμένοντας στη βελτίωση της εκπαίδευσης των γυναικών στις ΗΠΑ, μετέφερε το σχολείο της στο Troy της Νέας Υόρκης αφού εκεί βρήκε περισσότερη υποστήριξη και χρηματοδότηση. Το σχολείο ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Σεπτέμβριο του 1821. Τα διδασκόμενα μαθήματα ήταν: μαθηματικά, φιλοσοφία, γεωγραφία, ιστορία και επιστήμες. Το 1831 είχε εγγράψει πάνω από 300 μαθήτριες.
Τότε, κι αφού η Ελληνική Επανάσταση πλησίαζε στο τέλος της, η Έμμα Ουίλαρντ έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την επέκταση της προοπτικής της εκπαίδευσης γυναικών και στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα οργάνωσε μια φιλανθρωπική επιχείρηση με το όνομα Troy Society (Εταιρεία της Τροίας), η οποία θα παρείχε εκπαίδευση στους Έλληνες. Φυσικά και στις Ελληνίδες.
Το ενδιαφέρον της Ουίλαρντ για την ίδρυση ενός σχολείου στην Αθήνα ενισχύθηκε μετά τη γνωριμία της με έναν νεαρό Έλληνα πρόσφυγα. Αυτός βλέποντας το πάθος της Ουίλαρντ για την εκπαίδευση, δεν δίστασε να κλάψει μπροστά της:
«βλέποντας αυτές τις Αμερικανίδες και σκεπτόμενος τις συμπατριώτιςσές του. Η φύση τις είχε κάνει ίσες. Άρα θα μπορούσαν κι αυτές να μορφωθούν».
Έτσι η Ουίλαρντ έπεισε κάποιες παλιές μαθήτριές της να ταξιδέψουν στην Ελλάδα και να ιδρύσουν εκεί σχολείο. Η Έμμα Ουίλαρντ παρατήρησε ότι:
«Στην Αρχαία Ιστορία μαθαίνουμε ότι κάποια του δικού μας φύλου που πήγε στην Τροία έβλαψε τους Έλληνες. ``στη σύγχρονη απαγγελία ας λένε ότι οι γυναίκες της αμερικανικής Τροίας τους έκαναν μόνιμο καλό».
Το παράδειγμα και τις παραινέσεις για δημιουργία σχολείου και εκπαίδευσης στην Ελλάδα ακολούθησαν αρκετοί σύλλογοι από πολλές αμερικανικές πολιτείες. Ανάμεσά τους και ο Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου, ο γιατρός που είχε πολεμήσει ως εθελοντής από το 1825 μέχρι το 1827 στην Ελλάδα. Και ο Χάου προωθούσε επίσης την ίδρυση σχολείων στην Ελλάδα, με αμερικανικές χορηγίες και φυσικά υποστήριζε με θέρμη τις προσπάθειες της Έμμα Ουίλαρντ.
Γράφοντας στην Ουίλαρντ ο Χάου διατύπωσε τις σκέψεις του για την επίδραση που θα είχε η αμερικανικού τύπου εκπαίδευση στον ελληνικό πληθυσμό. Αφού τόνισε την σπουδαιότητα των προσπαθειών της, ο Χάου αναφέρθηκε και στις δικές του εμπειρίες στην Ελλάδα, δηλώνοντας προφητικά ότι:
«…υπήρχαν πολλοί παράγοντες που θα μπορούσαν να εμποδίσουν την ανέλιξη των γυναικών ώστε αυτές να καταλάβουν τη θέση που τους άρμοζε στο νέο ελληνικό έθνος».
Και ο Χάου εξηγούσε:
«…Κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων αιώνων η χώρα κυβερνήθηκε από τους Τούρκους, οι οποίοι αρνούνται ότι η γυναίκα έχει ανθρώπινη φύση».
Το 1830, η Έμμα Ουίλαρντ πραγματοποίησε περιοδεία στην Ευρώπη. Τρία χρόνια αργότερα, δώρισε τα έσοδα από το βιβλίο της για τα ταξίδια της, στο σχολείο για γυναίκες που βοήθησε να ιδρυθεί στην Αθήνα.
Το 1892, το Σχολείο Θηλέων του Troy μετονομάστηκε σε Σχολείο Emma Willard προς τιμήν της. Σήμερα το σχολείο εξακολουθεί να προωθεί την ισχυρή πίστη της στην εκπαίδευση των γυναικών. Ένα μνημείο ευγνωμοσύνης, αφιερωμένο στην Έμμα Ουίλαρντ, λείπει από την Ελλάδα.
