Τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την πορεία του πληθωρισμού αποτυπώνουν το πρόβλημα στην τοπική οικονομία. Τα πάντα αυξάνονται, εκτός από το βασικό προϊόν της περιοχής, η τιμή του οποίου κατακρημνίζεται. Ο πληθωρισμός τον Μάρτιο έφτασε στο 3,9%. Σε ετήσια βάση, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στο μοσχάρι με ποσοστό 20,3%, ενώ ακολουθούν το αρνί-κατσίκι με αύξηση 14,1%, η μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη με 11,6%, ο καφές με 11,3% και οι σοκολάτες και τα προϊόντα σοκολάτας, τα οποία αυξήθηκαν κατά 9%. Αντίθετα, τη μεγαλύτερη πτώση, 22,5%, κατέγραψε η τιμή του ελαιολάδου.
Την ίδια στιγμή, το 2025 στην Ελλάδα καταγράφεται η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στα ενοίκια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό +10,1%, πίσω μόνο από την Κροατία. Το ενοίκιο έχει φτάσει πλέον σε επίπεδο που απαιτεί σχεδόν τα 2/3 του μέσου μισθού. Το γεγονός αυτό καθιστά σχεδόν αδύνατη την αυτόνομη διαβίωση για νέους εργαζομένους, ζευγάρια και νέες οικογένειες.
Κερασάκι στην τούρτα αποτελεί η έκθεση του ΔΝΤ για την ελληνική οικονομία, η οποία προβλέπει επιδόσεις χειρότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις, πρόβλεψη με την οποία συμφωνεί και το ΙΟΒΕ. Ειδικότερα, προβλέπεται ανάπτυξη στο 1,8% για φέτος (από 2%). Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η ανάπτυξη του 2025 «έκλεισε» στο 2,1%, ενώ προβλέπει ότι το 2027 η άνοδος του ελληνικού ΑΕΠ θα κινηθεί στο 1,7%. Σε σχέση με τον πληθωρισμό, το ΔΝΤ προβλέπει ότι από το 2,9% το 2025 θα φτάσει στο 3,5% φέτος, για να υποχωρήσει στο 2,7% το 2027. Αυτά σημαίνουν αναιμική ανάπτυξη και εκτίναξη του κόστους ζωής. Σε μια οικονομία που θα έπρεπε να εκτιναχθεί μετά από χρόνια κρίσης και προσαρμογών, παρατηρείται στασιμότητα και, το χειρότερο, επιδείνωση του επιπέδου διαβίωσης των νοικοκυριών.
Σε τοπικό επίπεδο, όλα δείχνουν ότι η συμπίεση του εισοδήματος από το ελαιόλαδο θα συνεχιστεί. Οι τιμές στο ελαιόλαδο δεν φαίνεται να ανακάμπτουν, αντίθετα, υπάρχουν προβλέψεις που μιλούν για περαιτέρω μείωση. Όπως έχει αναφερθεί πολλές φορές, αν το ελαιόλαδο πέσει κάτω από 4 ευρώ το κιλό, οι ελιές θα μείνουν αμάζευτες. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει πραγματική οικονομική καταστροφή για την τοπική οικονομία. Την ίδια ώρα, η αύξηση σε καύσιμα, τρόφιμα και η φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων σε διαμονή και εστίαση καθιστούν ακριβό το τουριστικό προϊόν και περιορίζουν τα έσοδα. Η συμπίεση σε αγροτικό εισόδημα και τουρισμό δημιουργεί συνθήκες για την τέλεια οικονομική καταιγίδα, που θα πλήξει με σφοδρότητα την τοπική οικονομία.
Τα στοιχεία και οι εκτιμήσεις για την ελληνική οικονομία συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι τα χειρότερα για τους πολίτες είναι μπροστά. Τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, μπαίνουμε σε μια νέα περίοδο δυσκολιών, οι οποίες θα καθορίσουν συμπεριφορές και θα διαμορφώσουν τις πολιτικές εξελίξεις. Η οικονομία είναι το βασικό στοιχείο που κινεί τα πολιτικά πράγματα και είναι πλέον δεδομένο ότι η οικονομική ασφυξία που βιώνουν οι πολίτες, σε συνδυασμό με την έλλειψη πειστικού οράματος, θα καθορίσουν τα πράγματα την επόμενη ημέρα στη χώρα και την περιοχή.
Μέσα σε αυτό το οικονομικό πλαίσιο, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα οι πολιτικές εξελίξεις να δημιουργήσουν ακόμη μεγαλύτερες ανισορροπίες. Να έχουμε δηλαδή επανάληψη όσων συνέβησαν τη δεκαετία της χρεοκοπίας, με ανορθολογικές επιλογές που οδήγησαν σε επαναλαμβανόμενα μνημόνια και επιδείνωση της κατάστασης. Όπως είναι γνωστό, όλες οι άλλες χώρες της Ε.Ε. που βρέθηκαν σε κρίση χρέους χρειάστηκαν ένα μνημόνιο για να βγουν από την κρίση, κάνοντας τις αναγκαίες προσαρμογές και μεταρρυθμίσεις στις οικονομίες τους. Ο «εξυπνότερος λαός του κόσμου», που «δεν χρωστάει» και «δεν σκύβει το κεφάλι», χρειάστηκε τρία μνημόνια και εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ε.Ε.
Η χώρα δεν έχει καταφέρει να βγει από την οικονομική κρίση και βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πολιτική περιδίνηση. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί σε πολιτικό επίπεδο δεν εμπνέει αισιοδοξία. Η ανάγκη για πολιτική αλλαγή είναι επιβεβλημένη, αλλά δεν είναι εύκολη. Οι πολίτες βιώνουν μια δύσκολη καθημερινότητα, χωρίς να βλέπουν και να επιλέγουν την πλέον πειστική πρόταση για το αύριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις καταδικάζουν εύκολα τους πάντες και τα πάντα, αλλά δυσκολεύονται να επιλέξουν θετικά. Έχει αποδειχθεί ότι οι εύκολες λύσεις και τα μεγάλα λόγια που σε αυτές τις περιπτώσεις κυριαρχούν, οδηγούν σε ακόμη μεγαλύτερα αδιέξοδα. Με λίγα λόγια, τα πράγματα είναι δύσκολα και το πιθανότερο είναι να γίνουν ακόμη δυσκολότερα.

panagopg@gmail.com