Στην τουρκοκρατία, οι επαρχίες του Μοριά ήταν είκοσι τέσσερις. Σε κάθε χωριό οι γέροντες εκλέγανε τους προκρίτους κι αυτοί με τη σειρά τους, τους προεστούς της επαρχίας. Όλοι οι προεστοί, σε μια συγκέντρωση, εκλέγανε τους δύο μοραγιάνηδες που μαζί με δύο Τούρκους αξιωματούχους και τον δραγουμάνο (διερμηνέα), συγκροτούσαν ένα πενταμελές συμβούλιο του πασά της Τριπολιτσάς. Το συμβούλιο εξέταζε όλα τα ζητήματα των σκλαβωμένων Ελλήνων. Οι δυο μοραγιάνηδες ανήκαν μεν στην τουρκική διοίκηση, αλλά δεν έπαυαν να είναι κι αυτοί ραγιάδες που ζούσαν με διαρκή κίνδυνο πάνω από τα κεφάλια τους. Η τοπική αυτοδιοίκηση με το κοινοτικό σύστημα, είχε καθιερωθεί από τους Τούρκους για τα δικά τους, κυρίως εισπρακτικά, συμφέροντα ουσιαστικά όμως προστάτευσε και τους Έλληνες αφού τους παρείχε κάποια μορφή αυτονομίας και αυτοτέλειας από την τουρκική διοίκηση. Η αυτοδιοίκηση ήταν κι ένας από τους παράγοντες που συνετέλεσαν στην επιβίωση του ελληνισμού κάτω από τον οθωμανικό ζυγό.
Ένας σχεδόν μόνιμος μοραγιάνης ήταν ο Γιάννης Παπαγιαννόπουλος-Δεληγιάννης, από τα Λαγκάδια. Είχε γεννηθεί το 1738 και εκτός από τα είκοσι πέντε χρόνια της θητείας του, ως ένας από τους δύο μοραγιάνηδες, διετέλεσε και για μία τριετία βεκίλης (αντιπρόσωπος) του Μοριά στην Κωνσταντινούπολη. Για πολλές δεκαετίες ήταν προεστός των Λαγκαδιών, και αν και σκληρός, ήταν σεβαστός από τους ντόπιους, Έλληνες και Τούρκους. Ήταν ευφυής πολιτικός με ηγετικές ικανότητες. Ως πρόκριτος, όσο μπορούσε, με τη μεγάλη επιρροή του στην τουρκική διοίκηση, προσπαθούσε να περιορίζει τις αδικίες και τις βιαιότητες των Τούρκων εναντίων των ραγιάδων. Κάποιες φορές με τα πλούτη του, χρηματίζοντας τους επιρρεπείς στο μπαξίσι, διεφθαρμένους Τούρκους αξιωματούχους, κατάφερνε να δίνει λύσεις σε σοβαρά προβλήματα των ραγιάδων συμπατριωτών του.
Εκτός από μεγάλη πολιτική δύναμη, διέθετε και τεράστια περιουσία. Οι ιδιόκτητες εκτάσεις και τα κτήματά του εκτείνονταν από την περιοχή της Γορτυνίας μέχρι και την Ηλεία. Ισχυρότατος κοτσάμπασης, αναδείχτηκε σε τοπικό ευεργέτη, αφού το 1795 ίδρυσε στα Λαγκάδια ελληνικό σχολείο, την περίφημη «Ακαδημία». Το 1808, και πάλι με δικά του έξοδα, έχτισε στα Λαγκάδια, σε μόλις σαράντα ημέρες, τους δύο ναούς, του Τιμίου Προδρόμου και των Ταξιαρχών, που υπάρχουν και λειτουργούν και σήμερα και την ίδια εποχή έχτισε και τον ναό του Αη Γιάννη στο Αναζήρι Ηραίας.
Ο Γιάννης Παπαγιαννόπουλος-Δεληγιάννης απέκτησε εννέα γιους και δύο κόρες. Σχεδόν όλοι είχαν να επιδείξουν σπουδαίο έργο μετά τον Αγώνα. Η δύναμη και η επιρροή της οικογένειας του Γιάννη Παπαγιαννόπουλου-Δεληγιάννη μεγάλωσαν, αφού οι κουμπαριές και τα συμπεθεριά με πολλές άλλες αρχοντικές οικογένειες του Μοριά βοήθησαν στην επιβολή της στο το πλέγμα των σχέσεων μεταξύ των ραγιάδων. Συμπεθέρεψε με τους Ζαΐμηδες, τους Παπατσωναίους, τους Κουγιάδες, τους Νοταράδες,τους Ταμπακόπουλους, τους Αντωνόπουλους αλλά και με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.
Στα Ορλωφικά του 1770, ο Γιάννης Παπαγιαννόπουλος-Δεληγιάννης πήρε μέρος σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις και μεγαλεπήβολα πολιτικά σχέδια, με σκοπό την ενίσχυση των ελληνικών διεκδικήσεων. Στην εποχή της παντοδυναμίας του συμμάχησε και με τοπικούς οθωμανούς αξιωματούχους, όπως ο Αλή Φαρμάκης από του Λάλα και ο Αλή πασάς από την Ήπειρο. Στόχος του γέρο-Δεληγιάννη ήταν η δημιουργία ομοσπονδιών. Άπλωσε τα «δίχτυα» του ακόμα και στη Γαλλία όπου προσπάθησε να προσεγγίσει τον Ναπολέοντα με απώτερο σκοπό την εξασφάλιση της βοήθεια της Γαλλίας στην απελευθέρωση των Ελλήνων.
Ο αυταρχικός και σκληρός χαρακτήρας του, προκαλούσαν την οργή των ντόπιων. Το 1790, έγινε απόπειρα δολοφονίας του, που είχε σχεδιαστεί από τον Τούρκο προύχοντα Χασεκή Αλήαγα Λαλιώτη. Γλύτωσε με ελαφρύ τραυματισμό στη δεξιά ωμοπλάτη. Κατά τη διάρκεια της πολυετούς θητείας του, επέβαλε και δυσβάσταχτους φόρους, που τους ονόμαζε «φόρους θείων εξόδων» και προκάλεσε δυσαρέσκεια στον ντόπιο πληθυσμό. Οι κάτοικοι του Μοριά, το 1803, κατάγγειλαν στον σουλτάνο τη βαρειά φορολόγηση του μοραγιάνη. Με ειδικό φιρμάνι, η Πύλη χαρακτήρισε παράνομη την είσπραξη επιπλέον φόρων από τους προεστούς και καλούσε τους κατοίκους σε «ανυπακοή».
Στον διωγμό των κλεφτών, το 1805, η στάση του Γιάννη Παπαγιαννόπουλου-Δεληγιάννη δεν έχει διευκρινιστεί. Η συμμετοχή του στον διωγμό αποσκοπούσε στην εξόντωση του πανίσχυρου αντιπάλου του και επικεφαλής των προεστών, Σωτηράκη Λόντου. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι αυτός βοήθησε πολλούς, όπως τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, να διαφύγουν στη Ζάκυνθο με τις οικογένειές τους. Επειδή δε, ήθελε να υπάρχουν οι κλέφτες ως αντίπαλοι στον κατακτητή αλλά και ως μια εφεδρική δύναμη όταν αυτή θα χρειαζόταν, ίδρυσε τον θεσμό των «κάπων», με πρόσχημα την πάταξη της ζωοκλοπής. Σε αυτόν τον θεσμό νομιμοποιήθηκαν πολλοί γνωστοί, πρώην κλέφτες του Μοριά, που μέχρι τότε τους καταδίωκαν, όπως οι Κολοκοτρωναίοι, οι Πλαπουταίοι και άλλοι, που αργότερα πρωταγωνίστησαν στην Επανάσταση.
Τον Ιανουάριο του 1815, ο Γιάννης Παπαγιαννόπουλος-Δεληγιάννης έμεινε κατάκοιτος στο σπίτι του. Ανήμπορος πλέον να εκτελέσει τα πολιτικά του καθήκοντα, μεταβίβασε την εξουσία του στον γιο του, Θοδωράκη. Το 1816 ο σουλτάνος έβγαλε νέο φιρμάνι εναντίον του. Αυτή τη φορά διέταξε να δολοφονηθεί ο Γιάννης Παπαγιαννόπουλος-Δεληγιάννης και να δημευθεί η περιουσία του. Τον εκτέλεσαν στο κρεβάτι του στα Λαγκάδια, στις 7 Φεβρουαρίου 1816. Το κεφάλι του πήγε ως τρόπαιο στον πασά της Τριπολιτσάς. Τα αίματα που πετάχτηκαν στον τοίχο έγιναν οικογενειακό μνημείο. Εκεί αργότερα οι Δεληγιανναίοι όρκιζαν όσους μυούσαν στη Φιλική Εταιρεία.
Η λαϊκή μούσα απαθανάτισε την εκτέλεσή του, με τους στίχους:
Στου Λάλα σφάζουν πρόβατα, στου Μπαστηρά κριάρια
και στα Λαγκάδια το χωριό σφάζουν τον Ντεληγιάννη,
εξήντα χρόνια Γέροντα, σαράντα Μοραγιάνη…
Μετά την εκτέλεση του πατέρα του, την ηγεσία της οικογένειας ανέλαβε ο Κανέλλος Δεληγιάννης, κρατώντας τη θέση του ισχυρού πρόκριτου του Μοριά. Μετά την Απελευθέρωση όμως, τα προνόμια της οικογένειας καταργήθηκαν λόγω της «φιλοτουρκικής στάσης» του Γιάννη Παπαγιαννόπουλου-Δεληγιάννη.
[Στη φωτογραφία: To σουλτανικό φιρμάνι του 1803, που κατήγγειλε ως παράνομη την επιπλέον είσπραξη φόρων από τους Έλληνες προεστούς και καλούσε τον ντόπιο πληθυσμό σε “ανυπακοή”, (Πηγή: arcadians.gr)]
