Κυριακή, 02 Μαϊος 2021 08:45

Η Ευτυχία Στεφάνου στην «Ε»: Η Καλαμάτα μπορεί να αποτελέσει έναν ασίγαστα παλλόμενο τόπο συνάντησης χορευτών

Γράφτηκε από την
Η Ευτυχία Στεφάνου στην «Ε»: Η Καλαμάτα μπορεί να αποτελέσει έναν ασίγαστα παλλόμενο τόπο συνάντησης χορευτών

 

Την πρώτη της ατομική παράσταση έδωσε το καλοκαίρι που μας πέρασε η καλαματιανή Ευτυχία Στεφάνου στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, στην κεντρική πλατεία.

Με αφορμή το γεγονός αυτό, η ίδια μοιράζεται με τους αναγνώστες της “Ε” τις εντυπώσεις που της άφησε αυτή η εμπειρία και τις σκέψεις που της “πυροδότησε”.

“Τον περασμένο Σεπτέμβρη μαζί με τους συνεργάτες μου Μαρίνα Φραγκιουδάκη (εικαστικό) και Σωτήρη Ζηλιασκόπουλο (μουσικό) παρουσιάσαμε στο πλαίσιο του 26ου Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας την παράσταση «Λίγο πριν σας συστηθούμε. Είμαστε». Με μεγάλη έκπληξη και ενθουσιασμό, τον Ιανουάριο είχαμε την πρώτη μας τηλεφωνική επικοινωνία με την καλλιτεχνική διευθύντρια Λίντα Καπετανέα. Η συνειδητοποίηση ότι θα ήταν η πρώτη φορά που θα χόρευα -κινούσα το σώμα μου - σε έδαφος ελληνικό και δη, στην γενέτειρα μου την Καλαμάτα, μου προκάλεσε μούδιασμα! Συχνά με εξιτάρει η ιδέα της αποποίησης της ταυτότητάς. Αυτή ήταν και η θεματική που πραγματεύτηκε αυτό το έργο. Η κατάρριψη των προσδιορισμών του ατόμου, έτσι ώστε χωρίς να χρειαστεί να συστηθώ, να υπάρξω μέσω της κίνησης, του οπτικοακουστικού υλικού αντίστοιχα. - Τι να είναι αυτό που φοβίζει και μοιάζει ανοίκειο μόλις επιστρέψεις στην πόλη σου μετά από χρόνια σπουδών και δουλειάς στο εξωτερικό, με σκοπό να μοιραστείς και να επανασυνδεθείς; Ποιο είναι το ρίσκο και η παγίδα; Θυμάμαι έναν συγχορευτή μου από την Τσεχία να λέει στην ομάδα μας ότι μετά τις σπουδές του επέλεξε να παραμείνει στην χώρα του για να έχουν την δυνατότητα οι δικοί του να παραβρίσκονται στις παραστάσεις που αυτός συμμετείχε. Γι' αυτόν, κάθε παράσταση για να έχει λόγο ύπαρξης θα πρέπει οι γονείς του να βρίσκονται στο κοινό. Γελάσαμε, κοιταχτήκαμε με όλη την ομάδα και αναρωτηθήκαμε πόσοι από εμάς απομακρυνθήκαμε από τους δικούς μας, αποξενωθήκαμε και θυμώσαμε μαζί τους γιατί όταν μετά από χρόνια επιστρέψαμε, σε γενικές γραμμές αγνώριστοι, απαιτήσαμε κατανόηση και άμεση ένταξη.

Θέλει χρόνο η αλλαγή. Να γίνει από επιδερμική, μετουσιωτική για αυτόν που την επιδέχεται και πόσο μάλλον για αυτόν που την παρατηρεί στον φίλο, την κόρη, το γείτονα του, σε αυτόν που αγαπούσε έτσι ακριβώς όπως ήταν, πριν την αλλαγή. Μπορεί να φεύγουμε, να μεγαλώνουμε και να αλλάζουμε, αλλά αυτή η αλλαγή δεν αποδοκιμάζει αυτό που ήταν αλλά αγκαλιάζει αυτό που είναι.

Κατά την διάρκεια δημιουργίας του έργου υπήρχαν διάφορες ιδέες για το ποια κατεύθυνση θα μπορούσε να πάρει η δραματουργία, αλλά σύντομα έφτασα σε ένα βασικό συμπέρασμα. Στο ότι ακολουθώ την πρόκληση που μου παρουσιάστηκε ευθύς μπροστά μου, την στιγμή της πρότασης. Η παραδοχή του ότι οι πιο σημαντικοί άνθρωποι στην ζωή μου θα είναι στο κοινό, δημιούργησε την ανάγκη να μην ενδώσω στην πηγαία προδιάθεση μου να τους ευχαριστήσω. Δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Δεν θέλω να “χαϊδέψω” τις αισθήσεις τους ούτε να τους κάνω υπερήφανους για το πόσο ανάλαφρα περπατώ. Εκτός από τους γονείς και φίλους μου, εκεί «μασκοφόροι θεατές» ήταν και οι 3 πρώτοι μου δάσκαλοι. Ο Γιώργης Κρόμπας, η δασκάλα και θεία μου Πωλίνα Γαϊτανάρου και η πρώτη μου δασκάλα χορού Λίλλυ Τριαντάρη. Τρία πρόσωπα που εκτιμώ βαθύτατα και αποτέλεσαν παραδείγματα ζωής για μένα. Η Λίντα Καπετανέα ήταν εκεί και με ζέστανε με το καλωσόρισμα της. Επίσης δεν μπορώ να μην αναφερθώ στον καθοριστικό ρόλο που αποτέλεσε η υποτροφία του Ιδρύματος Νιάρχος στην επιστροφή μου στην Ελλάδα. Η ομάδα “Artworks” στάθηκε δίπλα στους υποτρόφους, παρά τις αντίξοες συνθήκες και τους ευχαριστώ από καρδιάς.

ΟσΟν αφορά την πανδημία. Δεν με άφησε αδιάφορη το γεγονός ότι κατά την διάρκεια της παράστασης απευθυνόμουν σε ανθρώπους που φορούσαν μάσκα. Ή το γεγονός ότι χόρεψα στο άδειο ΔΗΠΕΘΕ του Πειραιά μπροστά σε 3 κάμερες αντί για ανθρώπους. Ή όταν στην τελευταία μου παράσταση στην Μπρατισλάβα αναγκαστήκαμε εμείς οι χορευτές να φορέσουμε μάσκα επί σκηνής. Αλλά αυτοί είναι οι καιροί μας και τα πολύπλευρα προβλήματα που προκύπτουν καθημερινά απαιτούν την εύρεση συνεχώς μεταβαλλόμενων, πολύπλευρων λύσεων. Μια καθηγήτρια μου, στην σχολή της Αυστρίας, μας έλεγε ότι μαζί με την ευλυγισία του σώματός θα πρέπει πάντα να εξασκείται και η ευλυγισία του μυαλού. Δεν υπάρχει χώρος και χρόνος για ακαμψία και ξεροκεφαλιά.

To χρονικό της πανδημίας, αν και αρχικά με ώθησε προς την αδράνεια, πλέον έχει ταρακουνήσει τα σωθικά μου. Ετσι, ανακατεμένη και ατσούμπαλη κινητοποιούμαι με όποιον τρόπο μπορώ. Ως ελεύθερη επαγγελματίας - χορεύτρια έπρεπε να μετακινούμαι πολύ συχνά εκεί όπου υπήρχε δουλειά, συνεργασία, παράσταση, περιοδεία στην Ευρώπη. Πλέον οι μετακινήσεις δεν λέω ότι δεν γίνονται, αλλά είναι μια διαδικασία άκρως στρεσογόνα και κουραστική. Μέσα από αυτήν την δυσοίωνη συνειδητοποίηση της μειονεκτικής μου θέσης, αν δεν μπορώ να συνεχίσω να έχω τις συνεργασίες μου στην Ευρώπη και ταυτόχρονα να μπορώ να κρατάω την έδρα μου στην Αθήνα, παρατηρώ και την θετική πλευρά αυτής της κατάστασης. Ισως είναι καιρός να δώσω χρόνο για έρευνα και παρατήρηση των δικών μου “νερών”.

Δυστυχώς λόγω της υπάρχουσας κατάστασης όλα τα θέατρα είναι κλειστά και οι παραγωγές έχουν παγώσει. Ομως καλό είναι να αναφερθεί ότι υπάρχουν μη δαπανηροί τρόποι υποστήριξης των καλλιτεχνών παραστατικών τεχνών, έτσι ώστε να παραμείνουμε ενεργοί. Πιστεύω πως πρέπει να υποστηριχθεί με κάθε τρόπο η καλλιτεχνική έρευνα. Πλέον στην Καλαμάτα υπάρχουν χώροι εξειδικευμένα εξοπλισμένοι με σκοπό να φιλοξενούν χορευτικές παραστάσεις και όχι μόνο. Θα μπορούσαμε να κρατήσουμε αυτούς τους χώρους ζωντανούς, πέραν του Φεστιβάλ Χορού και κάποιων άλλων μεμονωμένων εκδηλώσεων. Με την δημιουργία μιας κοινότητας Καλαματιανών χορευτών και χορογράφων (συνολικά έχω καταμετρήσει 15 επαγγελματίες χορευτές/χορογράφους), ίσως μπορέσουμε να δομήσουμε ένα πολιτιστικό κέντρο έτσι ώστε να αποτελέσει τόπο συνάντησης και συνδιαλλαγής καλλιτεχνών με σκοπό την έρευνα επάνω στον σύγχρονο χορό, το μοίρασμα σύγχρονων καλλιτεχνικών πρακτικών και την δημιουργία νέων έργων. Από όσο γνωρίζω, στην Ευρώπη λειτούργει ήδη εδώ και χρόνια αυτό το σύστημα καλλιτεχνικής ενδυνάμωσης της περιφέρειας, με την στελέχωση πολιτιστικών κέντρων που φιλοξενούν ανά περιόδους ομάδες χορού με σκοπό την έρευνα, την δημιουργία αλλά και το καλλιτεχνικό μοίρασμα σε κοινότητες που απέχουναπό τις μεγαλουπόλεις. Με αυτόν τον τρόπο σύγχρονες μορφές τέχνης ενσωματώνονται στις μικρές κοινωνίες. Η Καλαμάτα όπως κάνει κάθε καλοκαίρι με το Φεστιβάλ, μπορεί να κρατήσει τις πόρτες της ανοιχτές όλο τον χρόνο, έτσι ώστε να αποτελέσει έναν ασίγαστα παλλόμενο τόπο συνάντησης χορευτών, πάντα ανοιχτό και πάντα ενεργό με σκοπό την άμεση υποστήριξη των πληγέντων καλλιτεχνών.

Ιδανικά θα μπορούσε να δομηθεί ένα πρόγραμμα «artist-in-residence», το οποίο θα αξιολογεί αιτήσεις για έρευνα και δημιουργία στον σύγχρονο χορό. Σε μετέπειτα στάδιο θα δίνεται χώρος για πρόβες και για παρουσιάσεις δειγμάτων δουλειάς μετά από κάθε τέλος του προγράμματος φιλοξενίας.

Επίσης ένας άλλος τρόπος υποστήριξης σύγχρονων μορφών τέχνης που έχει υιοθετηθεί ήδη από πολλές πόλεις του εξωτερικού, αλλά και στην Αθήνα γίνονται βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, είναι η εκμετάλλευση/χρήση άδειων χώρων/γραφείων σε κτήρια. Για όσο διάστημα οι χώροι παραμένουν ανεκμετάλλευτοι και άδειοι, με την άδεια του ιδιοκτήτη, θα μπορούν να φιλοξενούν καλλιτέχνες με μη κερδοσκοπικό  σκοπό την χρησιμοποίηση ως χώρων προβών, έρευνας και για παρουσίαση έργου σε μορφή «site-specific» ή ακόμα και σε εκθεσιακή μορφή”.


NEWSLETTER