Ενα τέτοιο ταξίδι ολοκλήρωσε η ταινία «Archetype»», σε σενάριο και σκηνοθεσία του Καλαματιανού Βασίλη Βρυώνη, η οποία προβλήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Καλαμάτα, σε μια ιδιαίτερα συγκινητική βραδιά στον κινηματογράφο Cine Center.

Μετά τη διαδρομή της πέρα από σύνορα και γλώσσες, με συμμετοχές και διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου στην Ευρώπη και την Αμερική, η ταινία επέστρεψε εκεί όπου κάθε δημιουργία αναζητά τελικά να φτάσει: στην αγκαλιά του τόπου και των ανθρώπων που πίστεψαν σε αυτή.

Ο Βασίλης Βρυώνης, σε έναν σύντομο αλλά ιδιαίτερα συγκινητικό χαιρετισμό, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του και, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ποτέ δεν είχε φανταστεί πως στον ίδιο κινηματογράφο όπου ως παιδί ανακάλυπτε μαγεμένος τον κόσμο του σινεμά, θα επέστρεφε χρόνια αργότερα για να παρακολουθήσει στη μεγάλη οθόνη μια δική του ταινία. Με αφορμή αυτή την ξεχωριστή επιστροφή, αλλά και τη διαδρομή του «Archetype» από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι τη διεθνή του πορεία, μιλήσαμε μαζί του για τον κινηματογράφο, τις επιρροές του, τη σχέση του με την Καλαμάτα και τα επόμενα δημιουργικά του βήματα.

Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου

Πότε συνειδητοποιήσατε ότι θέλετε να ασχοληθείτε με τον κινηματογράφο;

Η σχέση μου με τον κινηματογράφο ξεκίνησε από πάρα πολύ μικρή ηλικία.
Όταν είσαι παιδί, δεν σκέφτεσαι ότι πίσω από αυτό που βλέπεις βρίσκεται η συλλογική προσπάθεια εκατοντάδων ανθρώπων. Απλώς αφήνεσαι στη μαγεία της μεγάλης οθόνης. Αργότερα, στα πρώιμα εφηβικά μου χρόνια, συνειδητοποίησα ότι πίσω από κάθε ταινία υπάρχει ένας δημιουργικός πυρήνας, ο άνθρωπος που γράφει το σενάριο και το σκηνοθετεί, ζωντανεύοντας την ιστορία με βάση τη δική του αισθητική και οπτική. Τότε ήταν που κατάλαβα κάτι που ίσως γνώριζα μέσα μου από πάντα. Ότι το να γράφω και να ζωντανεύω ιστορίες στη μεγάλη οθόνη είναι αυτό που θέλω να κάνω στη ζωή μου.

Ποιες ταινίες ή ποιοι σκηνοθέτες έχουν επηρεάσει περισσότερο τη σκέψη και τη δημιουργική σας πορεία;

Νομίζω πως όλοι οι σκηνοθέτες κουβαλούν μέσα τους πάρα πολλές ταινίες και δημιουργούς τα οποία επικαλούνται στο έργο τους σε υποσυνείδητο επίπεδο.  Ισως, αν έπρεπε να κατασταλάξω σε μερικούς, να ανέφερα τον Federico Fellini, τον Stanley Kubrick, τον Terrence Malick και τον Christopher Nolan, με τις ταινίες του οποίου μεγάλωσα και συνεχίζω να μεγαλώνω ως θεατής και δημιουργός. Ωστόσο, η πραγματική λίστα θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερη, περιλαμβάνοντας δεκάδες σκηνοθέτες και αμέτρητες ταινίες που ενδέχεται να με έχουν επηρεάσει, είτε άμεσα είτε έμμεσα.

Πώς γεννήθηκε η αρχική ιδέα της ταινίας; Γιατί επιλέξατε τον τίτλο «Archetype» και γιατί προτιμήσατε μια μη γραμμική αφηγηματική δομή;

Νομίζω πως υπάρχουν δύο κατηγορίες σεναρίων. Εκείνα που ένας δημιουργός κρατάει στο συρτάρι του για χρόνια, περιμένοντας τις κατάλληλες συνθήκες για να τα φέρει στη ζωή, και εκείνα που εμφανίζονται ξαφνικά και μοιάζουν να σου επιβάλλουν την ύπαρξή τους. Το Archetype ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Το σενάριο γράφτηκε λίγους μήνες πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα. Ήταν κάτι που γεννήθηκε μέσα μου αστραπιαία. Η αφήγηση είναι μη γραμμική, καθώς ακολουθεί τη διαδρομή της σκέψης και του υποσυνείδητου του πρωταγωνιστή. Το παρόν, το παρελθόν και οι φαντασιώσεις του συνυπάρχουν, συνθέτοντας ένα κινηματογραφικό πορτρέτο του εσωτερικού του κόσμου. Θα μπορούσα να χαρακτηρίσω την ταινία ως μια κινηματογραφική αποκρυστάλλωση της ψυχής του. Οσο για τον τίτλο, το «Αρχέτυπο» επιλέχθηκε επειδή συμπυκνώνει τις βαθύτερες θεματικές της ταινίας. Είναι ένας τίτλος με έντονες συμβολικές και υπαρξιακές προεκτάσεις, οι οποίες αντανακλούν τον πυρήνα της ιστορίας και τον εσωτερικό κόσμο του ήρωα.

Πώς βρήκατε χρηματοδότηση για να μπορέσετε να υποστηρίξετε το κινηματογραφικό αυτό εγχείρημα;

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπήρχε πίσω μας κάποια εταιρεία παραγωγής ούτε οικονομική στήριξη από άλλους φορείς. Το Archetype έγινε πραγματικότητα επειδή όλοι όσοι συμμετείχαν σε αυτό το εγχείρημα επέλεξαν να συνεισφέρουν οικειοθελώς, γνωρίζοντας ότι η μεγαλύτερη ανταμοιβή θα ήταν η ολοκλήρωση ενός έργου που θα μείνει ως παρακαταθήκη. Οι ηθοποιοί, ο συνθέτης, ο διευθυντής φωτογραφίας, αλλά και πολλοί ακόμη άνθρωποι που εργάστηκαν αθόρυβα στα παρασκήνια, αποτέλεσαν την κινητήρια δύναμη της ταινίας. Χάρη στην πίστη και την εργασία τους καταφέραμε να ολοκληρώσουμε μια ταινία μεγάλου μήκους, παρά τους σημαντικούς οικονομικούς, τεχνολογικούς και κάθε είδους άλλους περιορισμούς που είχαμε να αντιμετωπίσουμε.

Πόσο σας βοήθησε ή σας δυσκόλεψε το γεγονός ότι πρωταγωνιστείτε και στην ταινία;

Το γεγονός ότι πρωταγωνίστησα στην ταινία ήταν ένα μέτρο έσχατης λύσης.
Είχαμε ήδη ξεπεράσει την ημερομηνία έναρξης των γυρισμάτων και, παρά τις προσπάθειές μας, δεν είχαμε καταλήξει σε κάποιον ηθοποιό που θα μπορούσε να ενσαρκώσει, με τον τρόπο που είχα φανταστεί, τον συγκεκριμένο χαρακτήρα. Δεν θα ήθελα να βρεθώ ξανά μπροστά από την κάμερα, καθώς η θέση μου βρίσκεται πίσω από αυτήν. Ήταν μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, γιατί έπρεπε να λειτουργώ ταυτόχρονα ως ηθοποιός και ως σκηνοθέτης, έχοντας συνεχώς στο μυαλό μου όχι μόνο την ερμηνεία του χαρακτήρα αλλά και τα τεχνικά ζητήματα της ταινίας

Τι ρόλο παίζει η Καλαμάτα ως «κινηματογραφικός χώρος» στην ταινία; Επίσης, πώς ήταν η συνεργασία σας με τους Καλαματιανούς ερασιτέχνες ηθοποιούς;

Στο πλαίσιο της ταινίας, η Καλαμάτα είναι η γενέτειρα του πρωταγωνιστή.
Ωστόσο, δεν υπάρχει κάποια άμεση αναφορά στην ίδια την πόλη, καθώς η ταινία έχει έναν διαχρονικό χαρακτήρα. Ήθελα να επικοινωνήσω ότι η ιστορία αυτή είναι, κατά κάποιον τρόπο, αρχετυπική. Θα μπορούσε να διαδραματίζεται σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και σε οποιαδήποτε εποχή. Παρ’ όλα αυτά, η Καλαμάτα παραμένει διακριτικά παρούσα στο φόντο της ιστορίας, προσδίδοντας την αίσθηση ενός όμορφου, μη βιομηχανοποιημένου τόπου, τον οποίο ο πρωταγωνιστής αντικρίζει με νοσταλγία, καθώς συνειδητοποιεί ότι ίσως χρειαστεί να τον αποχωριστεί. Υπό αυτή την έννοια, η Καλαμάτα λειτουργεί για μένα με τον ίδιο τρόπο που λειτουργoύσε το Rimini, η γενέτειρα του Federico Fellini, στο υπόβαθρο των ταινιών του. Οσον αφορά τους ηθοποιούς, έχω να πω ότι η Καλαμάτα αποτελεί μια πραγματική εστία ανθρώπων με πάθος για την τέχνη. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα από την αφοσίωση όλων των συντελεστών και ιδιαίτερα των ηθοποιών, οι οποίοι έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό και έκαναν τις δικές τους θυσίες προκειμένου να προσαρμόσουν το πρόγραμμά τους στις ανάγκες των γυρισμάτων. Είναι οι άνθρωποι που ενσάρκωσαν τους χαρακτήρες και έδωσαν ζωή στο σενάριο.

Τι σημαίνει για εσάς η συμμετοχή σε διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου;

Η αλήθεια είναι πως όταν ξεκίνησα αυτή την κινηματογραφική οδύσσεια και την προσπάθεια να βρω όλους τους ανθρώπους που θα γίνονταν συνοδοιπόροι μου σε αυτό το ταξίδι, δεν είχα σκεφτεί ποτέ τη φεστιβαλική πορεία της ταινίας. Το μόνο που είχα στο μυαλό μου ήταν η ολοκλήρωσή της και η όσο το δυνατόν πιο πιστή προσέγγιση του αρχικού μου οράματος. Το γεγονός ότι το Archetype επιλέχθηκε για το 65ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια υπήρξε φιναλίστ σε διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου στη Σουηδία και την Ιταλία αποτέλεσε μια πολύ μεγάλη και ευχάριστη έκπληξη. Παρ’ όλα αυτά, η δημιουργία της ταινίας ήταν και παραμένει για μένα το σημαντικότερο κομμάτι αυτής της διαδρομής. Χαίρομαι, όμως, που η ταινία κατάφερε να βρει ανταπόκριση πέρα από τον στενό κύκλο των δημιουργών της. 

Μετά τη φεστιβαλική της πορεία, το «Archetype» προβλήθηκε και σε τοπική κινηματογραφική αίθουσα. Πώς βιώσατε αυτή τη μετάβαση; Και τι συναισθήματα σας προκάλεσε το γεγονός ότι είδατε την ταινία για πρώτη φορά στην πόλη όπου ξεκίνησε η σύλληψή της;

Το Archetype προβλήθηκε στον κινηματογράφο Cine Center στην Καλαμάτα στις 3 Ιουνίου 2026 αποκλειστικά και μόνο για τους συντελεστές. Η προβολή του εκεί υπήρξε μία από τις πιο σουρεαλιστικές στιγμές της ζωής μου. Ηταν καλοκαίρι του 2004, περίπου 22 χρόνια πριν, όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στον Cine Center της Καλαμάτας για να παρακολουθήσω την πρώτη μου ταινία σε κινηματογραφική αίθουσα σε ηλικία 5 ετών. Μέχρι και σήμερα, εκείνη η βραδιά παραμένει χαραγμένη στη μνήμη μου ως μία από τις πιο χαρούμενες στιγμές της παιδικής μου ηλικίας. Δεν φανταζόμουν ποτέ ότι κάποια μέρα μια δική μου ταινία θα προβαλλόταν στον ίδιο κινηματογράφο στον οποίο πήγαινα ξανά και ξανά ως παιδί. Ενα ευχαριστώ θα ήταν πολύ λίγο για τους ανθρώπους του Cine Center για τη φιλοξενία και τη στήριξή τους, αλλά και για το έργο που επιτελούν σε μια δύσκολη εποχή για τις κινηματογραφικές αίθουσες. Πιστεύω ότι τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπειρία της σκοτεινής αίθουσας και τη συλλογική θέαση μιας ταινίας στη μεγάλη οθόνη. Ίσως γι’ αυτό με προβληματίζει η προοπτική ενός μέλλοντος στο οποίο οι ταινίες θα καταλήγουν απευθείας στις ψηφιακές πλατφόρμες, χωρίς να έχουν την ευκαιρία να συναντήσουν πρώτα το κοινό τους στον φυσικό χώρο για τον οποίο δημιουργήθηκαν.

Τι είναι αυτό που κάνει - ή θα μπορούσε να κάνει - την Καλαμάτα ένα γόνιμο περιβάλλον για τη δημιουργία κινηματογραφικών ιστοριών;

Η Καλαμάτα και γενικότερα η Μεσσηνία έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης και πόλο έλξης για σημαντικούς κινηματογραφιστές. Το 2012 γυρίστηκε στην Μεσσηνία το Before Midnight του Richard Linklater, ενός από τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες και σεναριογράφους της γενιάς του κατά τη γνώμη μου. Πιο πρόσφατα, το 2025, σημαντικό μέρος των γυρισμάτων της επερχόμενης ταινίας του Christopher Nolan, The Odyssey, πραγματοποιήθηκε σε τοποθεσίες της Μεσσηνίας, όπως το κάστρο της Μεθώνης, η Βοϊδοκοιλιά, το Σπήλαιο του Νέστορα και η Πύλος. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι η περιοχή έχει έντονη κινηματογραφική δυναμική. Αν υπάρχει κάποιο εμπόδιο, θεωρώ ότι αυτό δεν αφορά την ίδια την πόλη, αλλά ευρύτερα την ελληνική κινηματογραφική βιομηχανία. Σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή τις Ηνωμένες Πολιτείες, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες σε ζητήματα χρηματοδότησης, παραγωγής και γενικότερης στήριξης των ανεξάρτητων δημιουργών. Παρ’ όλα αυτά, η χώρα μας θα μπορούσε να αποτελέσει γόνιμο έδαφος για την άνθηση του κινηματογράφου, εφόσον υπήρχε ουσιαστική υποστήριξη των ανεξάρτητων δημιουργών και των νέων κινηματογραφιστών.

Ποιος είναι ο επόμενος στόχος σας μετά το «Archetype»;

Το Archetype αποτέλεσε για μένα την αρχή μιας αλυσιδωτής αντίδρασης, τόσο δημιουργικά όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Πιστεύω πως η επιθυμία να κάνει κανείς κινηματογράφο μοιάζει με ένα μικρόβιο· αν το κολλήσεις, σε ακολουθεί για όλη σου τη ζωή. Αυτό το διάστημα βρισκόμαστε στο στάδιο του σχεδιασμού και της προετοιμασίας ενός νέου κινηματογραφικού εγχειρήματος, χωρίς να είμαι ακόμη σε θέση να ανακοινώσω κάτι επίσημα. Ο επόμενος στόχος είναι λοιπόν το ξεκίνημα ενός νέου ταξιδιού. Με νέες προκλήσεις και απώτερο σκοπό, μια νέα Ιθάκη.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΑΙΝΙΑΣ

Ηθοποιοί: Χαρούλα Νίκου, Ανδρέας Βρυώνης, Γεωργία Αγγελοπούλου, Αλεξάνδρα Ανδριανοπούλου, Βασίλης Βρυώνης, Νέλλη Κουβελάκη, Γιώργος Τσούκλερης, Νίκος Μιχαλέας, Σταύρος Ξυνός
Σενάριο – Σκηνοθεσία: Βασίλης Βρυώνης
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Παναγιώτης Αργυρόπουλος
Μουσική: Δημήτρης Αδαμόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μιχάλης Παπουτσής
Μοντάζ: Βασίλης Βρυώνης
Τεχνικός: Βασίλης Κουκούτσης
Ήχος: Δήμητρα Σταματοπούλου
Κοστούμια: Νικολέτα Σαραντάκη
Makeup: Ζέτα Μπαρή
Hairstyling: Ελένη Γιαννακοπούλου
Graphic Design: Γιώτα Κωνσταντακοπούλου
Φροντιστής: Παναγιώτα Ζαφείρη