Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2026 12:52

Ο Γιώργος Δουατζής στην «Ε» με αφορμή το βιβλίο «Ανάσα από πηλό»

Γράφτηκε από την

Ο Γιώργος Δουατζής στην «Ε» με αφορμή το βιβλίο «Ανάσα από πηλό»

"Κατά τη συγγραφή του έζησα όμορφες στιγμές και οι ήρωές του με δίδαξαν πολλά".

Εντεκα χρόνια μετά την πρώτη κυκλοφορία του, το μυθιστόρημα «Ανάσα από πηλό» του Γιώργου Δουατζή επανεκδίδεται από τις εκδόσεις «Στίξις», δίνοντας αφορμή για μια συζήτηση με τον συγγραφέα γύρω από τα θέματα που βρίσκονται στον πυρήνα του έργου του.

Οι ανθρώπινες σχέσεις, τα οικογενειακά βιώματα, οι πληγές του παρελθόντος και η δύναμη της δημιουργίας αποτελούν ορισμένους από τους άξονες της συζήτησης.

Ο Γιώργος Δουατζής μιλά ακόμη για τη σχέση της ποίησης με την πεζογραφία, τις αφηγηματικές του επιλογές, αλλά και για την ανάγκη ουσιαστικής επικοινωνίας σε μια εποχή όπου οι ανθρώπινες επαφές γίνονται ολοένα και πιο απρόσωπες.

Αναφερόμενος στον ρόλο που διαδραματίζει το παρελθόν στη διαμόρφωση της ανθρώπινης ταυτότητας, ο συγγραφέας επισημαίνει ότι οι εμπειρίες μας αφήνουν το αποτύπωμά τους, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν τη δυνατότητα αλλαγής: «Νομίζω πως το παρελθόν μάς καθορίζει και δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτό. Μπορούμε όμως να κλείσουμε πληγές, να αναδιατάξουμε προτεραιότητες και αξίες ζωής, να γκρεμίσουμε στερεότυπα που μας βασάνισαν στο παρελθόν και να βγούμε στο φως αισιόδοξοι», λέει μιλώντας στην «Ε». 

 

Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου

 

Εντεκα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση, η «Ανάσα από πηλό» κυκλοφορεί ξανά από τις εκδόσεις «Στίξις» Τι σας έκανε να επιστρέψετε σε αυτό το μυθιστόρημα και πώς το βλέπετε σήμερα;

Η επανέκδοση έγινε αναγκαστικά, αφού, δυστυχώς, έκλεισε ο αρχικός εκδότης και ήθελα να συνεχίσει να υπάρχει το βιβλίο στην αγορά. Όπως ποτίζεις ένα λουλούδι για να μην ξεραθεί... Σήμερα το βλέπω ακόμα με συγκίνηση, διότι κατά τη συγγραφή του έζησα όμορφες στιγμές και οι ήρωές του με δίδαξαν πολλά.

Πώς προέκυψε ο τίτλος και σε ποιον βαθμό συμπυκνώνει τον πυρήνα του βιβλίου;

Η ανάσα προϋποθέτει ζωή. Ο πηλός για τον ήρωα-γλύπτη είναι ζωογόνος και πρώτη ύλη για δημιουργία και δικαιολογία ύπαρξής του. Και ναι,  συμπυκνώνει τον πυρήνα του βιβλίου, αφού το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου περιστρέφεται στον γλύπτη και το έργο του. 

Στην «Ανάσα από πηλό» οι ήρωες μεταβάλλονται, οι οπτικές γωνίες εναλλάσσονται και το παρελθόν συνομιλεί με το παρόν. Τι σας ενδιέφερε περισσότερο να αναδείξετε μέσα από αυτή την πολυφωνική αφήγηση; Μπορεί κανείς να κατανοήσει πραγματικά έναν άνθρωπο χωρίς να γνωρίζει τις διαφορετικές πλευρές του;

Ετσι συμβαίνει και στην πραγματική ζωή. Θέλησα να αναδείξω τα κυρίαρχα στοιχεία που κινούν τους ανθρώπους, όπως η δημιουργία, η τέχνη, ο έρωτας, η φιλία, η νοσηρότητα, οι ενδοοικογενειακές σχέσεις, οι ανεκπλήρωτες επιθυμίες και πολλά άλλα. Μου είναι δύσκολο να πω ότι μπορούμε να κατανοήσουμε τον άλλο πραγματικά σε όλες του τις διαστάσεις. Καθένας έχει άλλες προσλήψεις για το ίδιο πράγμα, φέρει άλλα βιώματα, συναισθήματα, διαφορετικά πράγματα δημιουργούν κραδασμούς στην ψυχή του. Δεν νομίζω ότι μπορούμε να δούμε το όλον του άλλου, όσο κι αν πασχίσουμε. Πλευρές του, ναι. Το όλον, αδύνατο.

Στο βιβλίο, οι ανθρώπινες σχέσεις και τα οικογενειακά βιώματα συνδέονται με τις πληγές που κουβαλά κάθε πρόσωπο. Πόσο καθοριστικό είναι το παρελθόν στη διαμόρφωση της ταυτότητάς μας και κατά πόσο μπορεί ο άνθρωπος να ξεφύγει από αυτό;

Νομίζω πως το παρελθόν μάς καθορίζει και δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτό. Μπορούμε όμως να κλείσουμε πληγές, να αναδιατάξουμε προτεραιότητες και αξίες ζωής, να γκρεμίσουμε στερεότυπα που μας βασάνισαν στο παρελθόν και να βγούμε στο φως αισιόδοξοι. Όπως νομίζω ότι καθημερινά αναδιαμορφώνουμε τη ματιά μας στη ζωή, στον άλλο και τον κόσμο, έστω ασυνείδητα.

Η τέχνη και ο κόσμος των εικαστικών αποτελούν μέρος της θεματικής του μυθιστορήματος. Τι σας ενδιαφέρει στη σχέση της τέχνης με τη ζωή και πώς μπορεί η καλλιτεχνική δημιουργία να λειτουργήσει ως τρόπος κατανόησης του εαυτού και των άλλων;

Νομίζω πως η τέχνη είναι ο μίτος της Αριάδνης που μας βγάζει στο φως. Το πόσο την χρειαζόμαστε μπορεί να κατανοηθεί αν φανταστούμε έναν κόσμο με απούσα την Τέχνη, χωρίς γλυπτά, ζωγραφιές, μουσικές, ποιήματα, και τόσα άλλα. Τα έργα τέχνης αποκαλύπτουν τον δημιουργό και τον δέκτη τους. Είναι πολύτιμα, διότι πέραν της αισθητικής απόλαυσης οξύνουν την κριτική μας σκέψη και βεβαίως οδηγούν σε μύριες κατανοήσεις.

Στις κριτικές για το βιβλίο γίνεται λόγος για τη λιτή, απέριττη γλώσσα του, αλλά και για μια αφήγηση που δεν ακολουθεί πάντοτε τη συμβατική γραμμική εξέλιξη. Πόσο συνειδητά αναζητάτε διαφορετικούς αφηγηματικούς τρόπους και τι θεωρείτε ότι οφείλει να διακινδυνεύει ένας συγγραφέας για να μην επαναλαμβάνεται;

Τα χαρακτηριστικά που προσδίδουν στο βιβλίο είναι στοιχεία της γραφής μου. Δεν αναζητώ κάτι διαφορετικό στην αφήγηση. Απλώς αφήνω τον εαυτό μου ελεύθερο να γράψει, να εκφραστεί, δίχως να σκέπτομαι τον αναγνώστη την ώρα της γραφής. Μεγάλο σχολείο σε αυτό, η ποιητική μου γραφή. Αν την ώρα της γραφής σκέπτεσαι χρησιμοθηρικά τον αναγνώστη, έργο δεν πρόκειται να βγει, αλλά σίγουρα θα προκύψει ένα ανούσιο... τεχνούργημα. Έστω όμως, ότι επαναλαμβάνεται ο συγγραφέας ως προς το ύφος και την αφηγηματική τεχνική. Αν το περιεχόμενο και η θεματική ενδιαφέρουν, δεν θα με ενοχλούσε η επανάληψη, αρκεί να προκαλούσε τη σκέψη μου παραγωγικά σε νέους δρόμους.

Εχετε ασχοληθεί με την ποίηση, το μυθιστόρημα, το διήγημα και το θέατρο. Τι σας επιτρέπει να εκφράσετε η πεζογραφία που δεν χωρά στην ποίηση και τι από την ποιητική γραφή παραμένει αναπόσπαστο στοιχείο του πεζού σας λόγου;

Ολα χωρούν στην ποίηση -το ακριβό απόσταγμα και η ποιητικότητα μπορεί να διαχέεται στο πεζό- το καλό κρασί. Η λακωνικότητα είναι το δύσκολο. Το πεζό συγχωρεί και τη φλυαρία, που μπορεί να είναι έως γοητευτική. Κάποτε ως νέος, ήθελα να δοκιμαστώ σε όλα τα είδη της γραφής, ίσως για να αποδείξω στον εαυτό μου τις δυνατότητές μου. Όταν φτάσεις να μην θέλεις να αποδείξεις κάτι στον εαυτό ή στους άλλους, να νιώθεις ένα αίσθημα ελευθερίας να σε κατακλύζει.

Στα έργα σας επανέρχονται ζητήματα όπως η φθαρτότητα, η μοναξιά, η ανάγκη για ουσιαστική επικοινωνία και η αναζήτηση νοήματος. Πιστεύετε ότι σήμερα, σε μια εποχή διαρκούς επικοινωνίας αλλά και απομάκρυνσης των ανθρώπων, οι υπαρξιακές αγωνίες έχουν αλλάξει ή απλώς εκδηλώνονται διαφορετικά;

Νομίζω, πως όσα αναφέρετε απασχολούν κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο. Η σημερινή επικοινωνία, όπως σωστά λέτε, είναι διαρκής αλλά απομακρύνει τους ανθρώπους, με τη χρήση της τεχνολογίας. Όχι, οι υπαρξιακές αγωνίες παραμένουν όπως πάντα ίδιες και η διαφορετική εκδήλωσή τους δεν αλλοιώνει την ουσία τους. Οι φίλοι έγιναν «φίλοι». Αλλά πώς να νιώσεις έναν φίλο πραγματικά αν δεν λειτουργούν οι αισθήσεις σου στην επικοινωνία μαζί τους, να μπορείς να τους δεις, να τους ακούσεις, να τους αγγίξεις, να τους μυρίσεις να τους αντικρίσεις ολόκληρους, να συνδιαλλαγείς και με τη γλώσσα του σώματος, πέραν των λέξεων σε έναν υπολογιστή;

 

Στο eleftheriaonline.gr τρέχει διαγωνισμός. Μπείτε στην κλήρωση ΕΔΩ και κερδίστε το βιβλίο «Ανάσα από πηλό».

 

 


 

Βιογραφικό Γιώργου Δουατζή

 

Ο Γιώργος Δουατζής είναι ποιητής, συγγραφέας, δημοσιογράφος. Γεννήθηκε το 1948 στην Αθήνα. Σπούδασε στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή της Θεσσαλονίκης και κοινωνιολογία στο VIII Πανεπιστήμιο στο Παρίσι.

            Εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς (ρεπόρτερ, αρθρογράφος, πολιτικός αναλυτής, διευθυντής), αρθρογραφεί σε ενημερωτικές ιστοσελίδες.

            Εξέδωσε 41 βιβλία (ποίηση, διηγήματα, μυθιστορήματα, θεατρικά), συμμετείχε σε δεκαέξι συλλογικά έργα, έργα του περιλαμβάνονται σε δεκαέξι ανθολογίες-λεξικά, έγιναν δέκα θεατρικές παραστάσεις με έργα του.

     
Facebook: Douatzis Giorgos

 

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

1.Γραφτά, 1976, Ποίηση, αυτοέκδοση

2.Τοπική Αυτοδιοίκηση, 1986, Εξάντας

3.Τα Μικρά, 1996, Ποίηση, Κάκτος

4.Απάνθισμα Τάσου Λειβαδίτη, 1997, ανθολόγηση, Κέδρος

5.Προς Δέκα Επιστολή, 2001, Ποίηση, Μίλητος

6.Προς Δέκα Επιστολή – Τα Ανεπίδοτα, 2002, 2003 Ποίηση, Εξάντας

7.Σπονδές, 2004, Ποίηση, Εξάντας

8.Τα Μικρά β’, 2004, Ποίηση, Εξάντας

9.Τα κόκκινα παπούτσια, 2004, Ποίηση, Εξάντας

10.Το Κουμπί, 2004, μονόπρακτο, Εξάντας

11.Συνομιλία με τον Νυχτερινό Επισκέπτη, 2008, Κέδρος

12.Μη φεύγετε κύριε Ευχέτη, 2008, μυθιστόρημα, Λιβάνης

13.Περί Δημοσιογραφίας, 2010, δοκίμιο, Πεδίο

14.Φωτοποιήματα, 2010, Ποίηση - φωτογραφία, Καπόν

15.Πατρίδα των καιρών, 2010, Ποίηση, Καπόν

16.Το Κουμπί, έκδοση αναθεωρημένη, 2011, Ιωνικό Κέντρο

17.Το σπασμένο παιχνίδι, Κώστας Αξελός, 2011, Καπόν

18.Σχεδίες, 2012, Ποίηση, Καπόν

19.Γιάννης Δάλλας, Να βγω από μένα, 2013, Καπόν

20.Τα 99 Μικρά, Ποίηση, 2013, Vakxikon (έντυπο, e-book)

21.Η άλλη λέξη, Διηγήματα, 2014, Γαβριηλίδη

22.Ωδή στα κόκκινα παπούτσια, 2014, Ποίηση, Γαβριηλίδης (ελλην.-ισπανικά)

23.Κράτα την Άνοιξη, 2014, Γαβριηλίδης, (ελλην.-γαλλικά) με CD

24.Ανάσα από πηλό, Μυθιστόρημα, 2015 Πάπυρος, 2026 Στίξις

25.Το κόκκινο κασκόλ, 2016, Ποίηση, Μανδραγόρας

26.Ο Μουσουργός, 2017, Νουβέλα, Στίξις

27.Τα Κάτοπτρα, 2017, Στίξις

28.Αντικατοπτρισμοί, Διάλογος Ρουκ-Δουατζή, 2017, Στίξις

29.Χρόνου Σκιά, Ποίηση, 2018, Στίξις

30.Απάνθισμα (1976-2018), επιμέλεια Γ. Ρούσκας, 2019, Στίξις

31.Χάρτινοι απόγονοι, Ποίηση, 2021, Στίξις

32.Χρονογραφίες – Σημειώσεις ημερολογίου, 2021, Κάκτος

33.Ποιήματα 1971-2021, 2022, Στίξις

34.Πορτρέτα μιας άλλης εποχής, 2023, Κάκτος
35.Οχυρά, Ποίηση, 2023, Στίξις

36.The Composer, Protos edizioni, 2023

37.Florilegio, Padilla Libros editores, 2023

38.Η μοιραία μετάφραση, 2024, Μικρή Στίξις

39.Κοινός τόπος, στίξις, 2025

40.Το νόμισμα, στίξις, 2025

41.Αυλακιές, μικρή στίξις, 2025

 

Συλλογικά

1.Περί Σχεδίου ο Λόγος, 2006, Κάκτος

2.Τα ποιήματα του 2008, Κοινωνία των δε-κάτων

3.Η Ήπειρος του Philippe Jacquet, 2009, Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων

4.Ποίηση και όνειρο, 32ο Συμπόσιο Ποίησης, 2013, Μανδραγόρας

5.Ξένων αιμάτων τρύγος, 2014, Γαβριηλίδης

6.Οικουμενικοί Έλληνες στοχαστές, 2014, Οι Εκδόσεις των Συναδέλφων

7.Η τρέλα και το παράλογο στην ελληνική λογοτεχνία, 2014, Διαπολιτισμός

8.Τα ποιήματα του 2014, Κοινωνία των δε-κάτων

9.Τέχνη και Τρέλα, 2014, Ε.Μ.Π.Ε.

10.Crisis, 2014, Smokestack Books

11.Μονόλογοι Συγγραφέων, 2015, Vakxikon

12.Kostas Axelos, Une pensee a l' horizon de l' errance, 2015, Les Belles Lettres

13.Ο Ταχυδρόμος φέρνει γράμματα-ποιήματα, 2017, ΕΛΤΑ

14.Τάσος Λειβαδίτης. Ο ποιητής, το έργο, η ζωή του, 2017, Στίξις

15.Ογδόντα τρεις ιστορίες μπονζάι για το σημείο μηδέν, 2017, Σιδέρης

16.Τα ποιήματα του 2018, Κοινωνία των δε-κάτων

 

Θεατρικά

1.Το Κουμπί, 2004

2.Η κούκλα, 2016

3.Ο κύριος Μαραμένος, 2017

4.Η κατανόηση, 2017

5.Οι ποιητές μου, 2018

6.Τάσος Λειβαδίτης, 2021

 

Ανθολογίες-Λεξικά-Κριτικές

1.Νέοι Ποιητές, 1971, Κριτήριο

2.Ποιητική Ανθολογία νέας ελληνικής γενιάς, 1971, Άγκυρα

3.Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας, 2007, Πατάκης

4.Greckej Literature, 2011, Svetovej

5.Ξένων αιμάτων τρύγος, 2014, Γαβριηλίδης

6.Το Κοράλλι τ.10, 2016

7.Νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία, 2018, Πατάκης

8.Anthology of Modern Greek Poetry, 2018, Libros libertad

9.Ποιήματα της κρίσης, Ιωλκός, 2020

10.Όσα ο αφρός φλοισβίζει, Ρώμη, 2020

11.Ό,τι χαρτοκόπτει, εν τω άμα, χαρτογραφεί, Ρώμη, 2021

12.Κόκκινο έσταζαν οι λέξεις, κριτικά κείμενα για το έργο του Γ. Δουατζή, Στίξις, 2023

13.Florilegio, Απάνθισμα Γ. Δουατζή, Jose Antonio Moreno Jurado, 2023, Padilla Libros

14.Κριτικές προσεγγίσεις στο ποιητικό και πεζογραφικό έργο του Γ. Δουατζή, Openbook, 2023

15.Nosside, Antologia del XXXVII Premio Mondiale di Poesia, 2022

16.Πολύτροπος Ανήρ, 2023, Ζήτρος

17.Πέραν βεβαιότητας και αυταπάτης, Παρασκευή Κοψιδά Βρεττού, Στίξις, 2025

18.Μια δοξαριά στον άνεμο, Διώνη Δημητριάδου, Στίξις, 2025

 

Περιοδικά έντυπα

Το Δέντρο τ.108, 1999

Η Λέξη τ.185, 2005

Επιστροφή στην ποίηση, 2007, δε-κατα

Το Δέντρο, τ.162, 2008

Εμβόλιμον τ.55, 2008

Θέματα Λογοτεχνίας, τ.41,2009, Γκοβόστης

Το Δέντρο τ.172, 2009

Νέα Ευθύνη 16, 2013,

Poetix, 2013, Κοινωνία των δε-κάτων

Φρέαρ τ.6, 2014

Νέα Εστία, τ. 1865, 2015, Εστία

diPgeneration, 2017, Μανδραγόρας

Θέματα Λογοτεχνίας 56, 2017, Γκοβόστης

Θέματα Λογοτεχνίας 62, 2020, Γκοβόστης

Θέματα Λογοτεχνίας 63, 2020, Γκοβόστης

Poetix, 2022, Κοινωνία των δε-κάτων

Τα ποιητικά, τ.40, 2021, Γκοβόστης

Poetix, 2023, Κοινωνία των δε-κάτων

Νους ορά και νους ακούει, τόμος 20, 2024, Νόημα

Για όσους ξέρουν από διήγημα, 2025, δε-κατα

 

Μεταφράσεις

Έργα του ή μέρος τους έχουν μεταφραστεί σε επτά γλώσσες (αγγλικά, ιταλικά, ρωσικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά, τσεχικά).

 

Θεατρικές παραστάσεις

1.«Το Κουμπί» στο «Ιωνικό Κέντρο» σε σκηνοθεσία Νάντιας Μουρούζη, 2011

2.Μονόπρακτο «Χωρίς σκιά», στο «Τραίνο στο Ρουφ» σε σκηνοθεσία Εύας Στυλάντερ, 2014

3.«Το Κουμπί» στο Ρέθυμνο σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λιοδάκη, 2016

4.Μουσικοποιητική παράσταση «Διάλογος» στα Χανιά με μουσική Γιώργου Ψυχογιού και απαγγελίες Βαγγέλη Λιοδάκη, 2016

5.Τρία μονόπρακτα με τίτλο «Χωρίς σκιά», στο θέατρο «Αλεξάνδρεια» σε σκηνοθεσία Νίκου Γκεσούλη, 2017

6.Τρία μονόπρακτα με τίτλο «Χωρίς σκιά», στο 4ο φεστιβάλ θεάτρου Ερμιονίδας σε σκηνοθεσία Νίκου Γκεσούλη, 2017

7.«Der rote Schal» (Το κόκκινο κασκόλ), στο θέατρο VHS Hietzing της Βιέννης σε σκηνοθεσία Αρετής Πετροπούλου, 2019

8.Μονόπρακτο «Χωρίς σκιά» στο θέατρο «Εύπολις» σε σκηνοθεσία Νίκου Ορλώφ, 2021

9.«Τάσος Λειβαδίτης – ο ποιητής του ονείρου», στο θέατρο «Βρετάνια», σε σκηνοθεσία Πάνου Αγγελόπουλου, 2023

 

Μελοποιήσεις

  1. Κόκκινα παπούτσια Σύνθεση Σάκης Βαργιεμτζίδης, Τραγούδι Νέλλη Βαβάση
  2. Κράτα την Άνοιξη, Σύνθεση Χάρης Γιούλης, Συντελεστές: Χρ. Θηβαίος, Αφρ. Μάνου
  3. Mirrors, Σύνθεση Δημ. Μηνακάκης. Συντελεστές: Σταύρος Κόλλιας, Μαρία Ρουμάνη
  4. Ποιήματα, Λάμπρος Μητρόπουλος (Τ.Ν.) Ράδιο Τέχνης

 

Εκθέσεις ζωγραφικής

  1. Γκαλερί «Περί τεχνών Καρτέρης», ατομική, επιμ. Ήρας Παπαποστόλου
  2. Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών Τσιχριτζή, ομαδική, επιμ. Νικολένας Καλαϊτζάκη
  3. Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηναίων, ατομική, επιμ. Μιχ. Αμάραντος
  4. Μουσείο Πόλεως Αθηνών, ομαδική, επιμ. Ίρις Κρητικού
  5. Κάσος, Φρυ, ομαδική, επιμ. Ίρις Κρητικού

2025.Λόφος art project, ατομική, επιμ. Δημήτρης Σαραφιανός

2025.Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου, ομαδική, επιμ. Κωστής Σχιζάκης

2025.Arte Visione, ομαδική, επιμ. Ίρις Κρητικού

 

Εκθέσεις φωτογραφίας.

  1. «ΣΥΝουσίες» – Εικαστικός Κύκλος, ομαδική
  2. «Ποίηση και φωτογραφία» – Γκαλερί Αγκάθι, ατομική