Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία ενός λαού που δεν είναι απλώς ημερομηνίες στο ημερολόγιο. Είναι μνήμη, είναι χρέος και είναι καθρέφτης της συλλογικής μας πορείας. Η μνήμη της Γενοκτονίας των Ποντίων δεν αφορά μόνο τον Ποντιακό Ελληνισμό. Αφορά ολόκληρο τον Ελληνισμό και όλους όσοι πιστεύουν ότι η ιστορία δεν πρέπει να ξεχνιέται ούτε να παραποιείται.
Οφείλουμε να λέμε την αλήθεια με το όνομά της. Η Γενοκτονία των Ποντίων δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός της ιστορίας. Ήταν ένα οργανωμένο και μεθοδικό έγκλημα από το καθεστώς των Νεότουρκων και αργότερα του Κεμάλ, με στόχο τον αφανισμό του χριστιανικού στοιχείου από τις πατρογονικές του εστίες. Χιλιάδες άνθρωποι ξεριζώθηκαν, βασανίστηκαν και χάθηκαν, όμως ο Ελληνισμός του Πόντου δεν έσβησε ποτέ.
Όταν η Ιστορία γίνεται Ευθύνη
Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η ιστορία δεν τελειώνει όταν σταματούν οι διωγμοί. Η άρνηση αναγνώρισης τέτοιων εγκλημάτων και η διατήρηση αναθεωρητικών αντιλήψεων στην περιοχή δεν επιτρέπουν κανέναν εφησυχασμό. Όταν ένας λαός καλείται ακόμη και σήμερα να αποδείξει τον πόνο και την ιστορία του, τότε η μνήμη μετατρέπεται σε ευθύνη.
Οι λαοί που σέβονται την ιστορία τους δεν το κάνουν από μίσος ή εκδίκηση. Το κάνουν γιατί γνωρίζουν ότι χωρίς ιστορική μνήμη δεν υπάρχει ούτε ταυτότητα ούτε μέλλον.
Γιατί οι Πόντιοι άντεξαν
Οι Πόντιοι άντεξαν γιατί κράτησαν τις ρίζες τους. Κράτησαν την πίστη τους, τη γλώσσα τους, τις παραδόσεις τους και πάνω απ’ όλα την οικογένειά τους. Αυτό ήταν το στήριγμά τους στις πιο δύσκολες στιγμές. Μπορεί να έχασαν πατρίδες και περιουσίες, αλλά δεν έχασαν ποτέ την ψυχή και την ταυτότητά τους.
Και ίσως εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο μήνυμα που αφήνει η ιστορία τους στις επόμενες γενιές. Ένας λαός μπορεί να πληγωθεί, αλλά όσο κρατά τις ρίζες του δεν μπορεί να σβήσει.
Η σημερινή Ελλάδα και η νέα Αβεβαιότητα
Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο μάθημα για τη σημερινή Ελλάδα. Μπορεί σήμερα να μη ζούμε ξεριζωμούς και διωγμούς, όμως ζούμε μια διαφορετική μορφή αβεβαιότητας. Μια κοινωνία κουρασμένη, πιεσμένη και συχνά χωρίς σταθερές. Οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο μόνοι, οι σχέσεις πιο πρόχειρες και οι αξίες που κράτησαν όρθια την ελληνική κοινωνία παρουσιάζονται πολλές φορές ως κάτι ξεπερασμένο.
Δεν το γράφω αυτό σαν πολιτικός. Το γράφω σαν άνθρωπος της αγοράς που μιλά καθημερινά με τον κόσμο. Βλέπω την αγωνία του πατέρα που προσπαθεί να κρατήσει το σπίτι του όρθιο. Της μάνας που ανησυχεί για το μέλλον των παιδιών της. Του νέου ανθρώπου που σκέφτεται τη φυγή στο εξωτερικό όχι σαν όνειρο αλλά σαν αναγκαστική λύση.
Η Ελλάδα σήμερα δεν χρειάζεται μόνο οικονομικούς δείκτες και αριθμούς. Χρειάζεται πυξίδα. Και πυξίδα χωρίς ρίζες δεν υπάρχει.
Η Επιστροφή στις Ρίζες
Η επιστροφή στις ρίζες δεν σημαίνει επιστροφή στο παρελθόν. Δεν σημαίνει φόβο απέναντι στην πρόοδο ή άρνηση του μέλλοντος. Σημαίνει να θυμηθούμε ποιοι είμαστε ώστε να ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε ως κοινωνία και ως έθνος.
Σημαίνει να ξαναδώσουμε αξία στην οικογένεια, που παραμένει το τελευταίο καταφύγιο σε δύσκολους καιρούς. Σημαίνει να ξαναδώσουμε αξία στην πίστη, που κράτησε όρθιο τον Ελληνισμό στις πιο σκοτεινές εποχές. Σημαίνει να ξαναδώσουμε αξία στην πατρίδα, όχι ως σύνθημα αλλά ως κοινή ιστορία, ευθύνη και συνέχεια.
Οι Ρίζες δεν είναι Βάρος
Ένας λαός χωρίς μνήμη γίνεται εύκολα ένας λαός χωρίς μέλλον. Οι Πόντιοι δεν κράτησαν ζωντανά μόνο τραγούδια και χορούς. Κράτησαν ζωντανή την ψυχή ενός Ελληνισμού που αρνήθηκε να σβήσει.
Σε εποχές αβεβαιότητας και προκλήσεων, οι ρίζες δεν είναι βάρος. Είναι δύναμη, είναι ταυτότητα και είναι άμυνα.
Γιατί οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους, αργά ή γρήγορα αναγκάζονται να τη ζήσουν ξανά. Και η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια ούτε να ξεχάσει ούτε να λυγίσει.
