Η χώρα έχει εισέλθει ουσιαστικά σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο. Τα πολιτικά κόμματα ανασυντάσσονται, νέοι σχηματισμοί διεκδικούν χώρο και για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια η πολυδιάσπαση εμφανίζεται έντονα, και στον χώρο της κεντροδεξιάς. Οι πολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται και μαζί τους μεταβάλλεται και το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργούν οι δήμαρχοι που συνδέθηκαν στενά με το κυβερνητικό σύστημα εξουσίας.
Για αυτούς τους δημάρχους η επόμενη περίοδος προμηνύεται ιδιαίτερα δύσκολη. Τα πολιτικά στηρίγματα που μέχρι χθες θεωρούνταν δεδομένα δεν είναι πλέον τόσο σταθερά. Στελέχη που πρωταγωνίστησαν στην ανάδειξη και στήριξη πολλών αυτοδιοικητικών σχημάτων εμφανίζονται σήμερα σε απόσταση από την κυβέρνηση ή σε ανοιχτή διαφωνία μαζί της. Οι παλιές συμμαχίες δοκιμάζονται και οι βεβαιότητες καταρρέουν.
Με απλά λόγια, πολλοί αυτοδιοικητικοί βρίσκονται μπροστά σε ένα πολιτικό δίλημμα χωρίς εύκολη διέξοδο.
Να αποστασιοποιηθούν απο μια κυβέρνηση που εμφανίζει βαθιά σημάδια φθοράς, η να διακινδυνεύσουν να μείνουν στο άρμα της και συμπαρασυρθούν από αυτή. Αν επιχειρήσουν να αποστασιοποιηθούν, κινδυνεύουν να χάσουν το δίκτυο υποστήριξης πάνω στο οποίο οικοδόμησαν την πολιτική τους παρουσία.
Η Καλαμάτα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Ο σημερινός δήμαρχος πέτυχε ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό στις τελευταίες δημοτικές εκλογές. Ωστόσο, τα ποσοστά μιας εκλογικής αναμέτρησης δεν αποτελούν από μόνα τους εγγύηση πολιτικής αντοχής στο χρόνο. Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει όταν αλλάζουν οι πολιτικοί συσχετισμοί και όταν ο δήμαρχος καλείται να σταθεί αποκλειστικά πάνω στο έργο, την προσωπική του επιρροή και την ικανότητά του να εμπνέει ευρύτερες κοινωνικές συμμαχίες.
Στην περίπτωση της Καλαμάτας, ολοένα και περισσότεροι πολίτες αναρωτιούνται ποιο είναι το μεγάλο έργο που θα μείνει ως παρακαταθήκη της σημερινής δημοτικής περιόδου. Η δημοτική αρχή επενδύει εμφανώς στην επικοινωνία, στις εκδηλώσεις, στις αναπλάσεις, στις λευκές νύχτες, στα φεστιβάλ και στις δημόσιες παρουσιάσεις. Όμως η συζήτηση για τις στρατηγικές παρεμβάσεις που θα αλλάξουν πραγματικά την πόλη παραμένει ανοιχτή.
Το σημαντικότερο όμως είναι κάτι άλλο. Ενώ η Καλαμάτα αντιμετωπίζει ολοένα και πιο έντονα κοινωνικά προβλήματα, η δημοτική αρχή δείχνει να απουσιάζει από τον δημόσιο διάλογο γύρω από αυτά. Η ακρίβεια πιέζει ασφυκτικά τα νοικοκυριά.
Οι αυξήσεις σε βασικά αγαθά, στέγαση και υπηρεσίες έχουν μεταβάλει δραματικά το κόστος ζωής. Τα μεροκάματα παραμένουν χαμηλά για μεγάλο μέρος των εργαζομένων, ενώ πολλοί νέοι επιστήμονες και εξειδικευμένοι επαγγελματίες εξακολουθούν να αναζητούν εργασία εκτός Μεσσηνίας ή ακόμη και στο εξωτερικό.
Παράλληλα, η μικρή μας πόλη βιώνει μια αυξανόμενη αίσθηση ανασφάλειας. Περιστατικά βίας, παραβατικότητας και εγκληματικότητας απασχολούν ολοένα συχνότερα την τοπική κοινωνία. Οι πολίτες αναζητούν παρεμβάσεις πρόληψης, κοινωνικής συνοχής και στήριξης των ευάλωτων ομάδων, όμως δύσκολα μπορούν να διακρίνουν μια ολοκληρωμένη δημοτική στρατηγική προς αυτή την κατεύθυνση.
Απουσιάζουν επίσης ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση δομών κοινωνικής προστασίας, κέντρων υποστήριξης ευάλωτων πολιτών, νέων ανθρώπων, ηλικιωμένων και οικογενειών που βρίσκονται σε οικονομική δυσχέρεια. Η πόλη μοιάζει να επενδύει περισσότερο στην εικόνα της παρά στην κοινωνική της ανθεκτικότητα.
Την ίδια στιγμή δεν λείπουν οι προβληματισμοί για έργα που καθυστερούν, για μελέτες που παραμένουν επί χρόνια στα συρτάρια, για αυξήσεις προϋπολογισμών και για μια σειρά δράσεων που παρουσιάστηκαν ως στοιχεία εκσυγχρονισμού. Έξυπνες διαβάσεις, ψηφιακές πλατφόρμες, συστήματα τηλεμετρίας, έξυπνα υδρόμετρα και πολυκέντρα ανακύκλωσης αποτέλεσαν βασικούς άξονες ενός μοντέλου διοίκησης που εφαρμόστηκε σε πολλούς δήμους της χώρας.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι απλό. Πόσα από αυτά, αγαπητοί αναγνώστες, βελτίωσαν ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών και πόσα λειτούργησαν κυρίως ως επικοινωνιακά σύμβολα μιας εποχής που σήμερα αμφισβητείται;
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι, εφόσον ο σημερινός δήμαρχος επιδιώξει τρίτη θητεία, δεν αποκλείεται να βρεθεί αντιμέτωπος όχι μόνο με την αντιπολίτευση αλλά και με διεκδικητές από τον ευρύτερο πολιτικό χώρο που μέχρι σήμερα τον στήριζε. Ήδη στους πολιτικούς διαδρόμους της πόλης ακούγονται τα πρώτα ονόματα και τα πρώτα σενάρια.
Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα θυμίζει σε τίποτα τις προηγούμενες. Η κυβερνητική φθορά, η πολυδιάσπαση του πολιτικού σκηνικού, η κόπωση των πολιτών από την επικοινωνιακή διαχείριση και η αναζήτηση νέων προσώπων ενδέχεται να δημιουργήσουν ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον.
Η εποχή κατά την οποία οι αναπλάσεις, οι ανούσιες εκδηλώσεις και η επικοινωνιακή διαχείριση αρκούσαν για να διαμορφώσουν πολιτικές πλειοψηφίες φαίνεται να φτάνει στα όριά της. Οι δημότες αναζητούν απαντήσεις για τις υποδομές, την ποιότητα ζωής, τη διαχείριση των πόρων, τη διαφάνεια και το πραγματικό αναπτυξιακό αποτύπωμα της δημοτικής αρχής.
Και ίσως για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια, το ερώτημα δεν είναι ποιος διαθέτει τους ισχυρότερους κομματικούς μηχανισμούς. Το ερώτημα είναι ποιος μπορεί να πείσει ότι διαθέτει όραμα, σχέδιο και πολιτική αυτονομία για την επόμενη ημέρα της Καλαμάτας.
Νομίζω ότι αυτή η εκδοχή είναι πιο ισορροπημένη αλλά ταυτόχρονα πιο διεισδυτική πολιτικά, γιατί συνδέει τη φθορά της κυβέρνησης με τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών και όχι μόνο με τις εσωκομματικές ισορροπίες.
* Γεωλόγος - Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc., Επιστημονικός σύμβουλος περιβαλλοντικών και τεχνικών έργων, πρ. Αντιπρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ Πελ. & Δ. Ελλάδος, Πρόεδρος ΑΣ Καλαμάτας.
