Πέμπτη, 16 Ιουλίου 2026 20:30

Κύπρος: Μία συγκλονιστική ιστορία

Γράφτηκε από την

Κύπρος: Μία συγκλονιστική ιστορία

Της Μαρίας Κων. Ξυδιά, ιστορικού

20 Ιουλίου 1974 μέρα μνήμης. 52 χρόνια μετά την εισβολή δεν ξεχνάμε και δεν θέλουμε να ξεχάσουμε.H τραγωδία της Κύπρου, μας έχει σημαδέψει όπως και η Μικρασιατική καταστροφή. Ο ελληνισμός έχει περάσει πολλά αλλά άντεξε και αντέχει στον χρόνο. Η Κύπρος είναι ακόμα χωρισμένη στα δύο οι αγνοούμενοι δεν έχουν όλοι βρεθεί ώστε να γυρίσουν στα σπίτια τους. Η Αντιγόνη του Σοφοκλή πάλεψε ενάντια στον Κρέοντα για να θάψει τον αδερφό της τον Πολυνίκη εμείς πότε επιτέλους θα αποδώσουμε τις τιμές που πρέπει στους νεκρούς μας; Ο πειρασμός να μιλήσω για τα γεγονότα και τα αίτια αυτής της τραγωδίας είναι μεγάλος, όμως αποφάσισα να σταθώ στο ανθρωπιστικό κομμάτι και να διηγηθώ μια ανθρώπινη ιστορία έτσι όπως την διάβασα μέσα από το βιβλίο του Πέτρου Κασιμάτη. Η ιστορία αυτή είναι του Μικρού Χριστάκη Λουίζου. Η ιστορία του μικρού Χριστάκη είναι από αυτές που σου φέρνουν δάκρυα στα μάτια, και που μιλούν στην Καρδιά του κάθε ευαίσθητου ανθρώπου. Αυτή την ιστορία θέλω να μοιραστώ μαζί σας σήμερα για να τιμήσουμε αυτούς που έδωσαν την ζωή τους για την Πατρίδα μας.

Σύμφωνα λοιπόν με τον Πέτρο Κασιμάτη, ο μικρός Χριστάκης κατά την διάρκεια της εισβολής ήταν πέντε χρονών. Στις 17 Αυγούστου οι Τούρκοι μπήκαν στο χωριό Παλαίκυθρο. Οι Τούρκοι εισβολείς γύριζαν από σπίτι σε σπίτι λεηλατώντας τα πάντα. Ο μικρός Χριστάκης και ο πατέρας του Γιώργος όπου και αυτός αγνοείται βρίσκονταν έξω από το χωριό για ασφάλεια. Οι Τούρκοι πυροβολούσαν, ένας στρατιώτης έστρεψε το όπλο του προς τον μικρό Χρηστάκη. ο Τούρκος στρατιώτης ήταν τόσο σκληρός που δεν λύγισε από την ματιά του παιδιού που ήταν γεμάτη φόβο και ένα τεράστιο γιατί. Σημάδεψε τα πόδια του. Το μικρό παιδί έπεσε κάτω αιμόφυρτο. Η μητέρα του τύλιξε τον Χριστάκη σε ένα σεντόνι και έδειξε το αιμόφυρτο παιδί σε έναν Τούρκο τρομαγμένη. Αυτός διέταξε να την μεταφέρουν με τζιπ σε νοσοκομείο. Την μετέφεραν στο χωριό Δίκωμο όπου υπήρχε ένα πρόχειρο στημένο ιατρείο.

Ο Τούρκος ιατρός που παρέλαβε το παιδί από τα χέρια της, του έβαλε ορό στο τραυματισμένο δεξί πόδι. Ο γιατρός της είπε ότι το παιδί έπρεπε να χειρουργηθεί η αιμορραγία δεν σταματούσε. Η μητέρα λιποθύμησε βλέποντας τον γιατρό να κρατά το παιδί της στα χέρια του. Όταν συνήλθε δεν το ξαναείδε. Από τότε όπως καταλαβαίνετε άρχισε ένας αγώνας για την δύστυχη μητέρα να βρει το παιδί της. Οι Τούρκοι της έλεγαν ότι το παιδί ζει και είναι στο νοσοκομείο όμως δεν το είδε ποτέ. Η ιστορία αυτή έγινε γνωστή στον Τούρκο πρόεδρο Ραούφ Ντεκτάς από τον Κύπριο πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη. Ο Ντεκτάς ομολογεί ότι ο πεντάχρονος είναι ζωντανός και βρίσκεται στο νοσοκομείο της Άγκυρας εξαιτίας κάποιου προβλήματος που παρουσίασαν τα νεφρά του. “Μπορεί να έρθει η μητέρα να τον δει” φαίνεται να είπε. Όμως τρεις μέρες μετά ο Τούρκος πρόεδρος παίρνει πίσω την δήλωσή του λέγοντας ότι πρόκειται για παρεξήγηση ότι τάχα δεν είναι το ίδιο παιδί. Εδώ είναι φανερό ότι δεν ήθελαν να φέρουν τον μικρό σε επαφή με την μητέρα του διότι είχε μεγαλώσει και θα αποκάλυπτε πράγματα που οι Τούρκοι δεν ήθελαν.

Σύμφωνα με τον Κασιμάτη ο κατάσκοπος Γιαννόπουλος έχει πληροφορίες για δεκατρείς επιζώντες που κρατούνται σε τούρκικες φυλακές. Ο Γιαννόπουλος για δύο χρόνια έκανε τον Τούρκο ψαρά, ρωτώντας μαθαίνει ότι στις τούρκικες φυλακές ακούγονται ελληνικές φωνές. Γνωρίζοντας την τούρκικη γλώσσα καταφέρνει να φτάσει στις φυλακές. Εκεί συναντά τον Μεσσήνιο Παύλο Κουρούπη. “Είμαι ο Πάύλος Κουρούπης από την Καλαμάτα υποφέρουμε σώστε μας” φαίνεται να του είπε. Δίπλα το άλλο παλικάρι είπε ψυθιριστά “Είμαι ο Χρήστος Λουίζου κάντε κάτι”.
Σύμφωνα με τον Γεώργιο Κασιμάτη οι δεκατρείς αγνοούμενοι έζησαν στις τουρκικές φυλακές μέχρι το 1988. Και το ερώτημα εδώ είναι οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου τι έκαναν; Ο Χρηστάκης πλήρωσε γιατί γεννήθηκε μέσα στην εισβολή, πλήρωσε προφανώς γιατί τα πολιτικά συμφέροντα είναι πιο ισχυρά από την ανθρωπιά.

Αυτές τις μέρες το μυαλό μου βρίσκεται κοντά στα Παλικάρια μας που έμειναν στο εκεί στο βουνό του Πενταδάκτυλου. Ο Λεωνίδας της Κερύνειας Νικόλαος Κατούντας. “Φύγετε οι Μανάδες της Κύπρου θα μαυροφορεθούν και δεν θέλω να είναι οι δικές σας” διέταξε τους στρατιώτες του όταν τα πάντα είχαν χαθεί.

Στον Σωτήρη τον Σταύρου που και αυτός έδωσε την ζωή του για την Πατρίδα.

Στον Βαγγέλη Ζαχαρέα που χάθηκε με τον Αττίλα 2 στις 16 Αυγούστου. Η μητέρα του η κ. Ελένη έφυγε από αυτόν τον κόσμο με την σκέψη στον Βαγγέλη της.

Και τελευταίο άφησα τον δικό μου άνθρωπο τον Γιάννη τον Ξυδιά πού χάθηκε στις 16 Αυγούστου. Ένα ανδρειωμένο παλικάρι που στην τελευταία επικοινωνία που είχε με τους δικούς του, τους μίλησε για έναν μεγάλο αγώνα.

Τελειώνοντας: θέλω να ευχηθώ του χρόνου την 20η Ιουλίου η Κύπρο μας να είναι ελεύθερη.