Κρασιά για το αρνί, για τη μαγειρίτσα, για τα γλυκά... Αλλά για πόσες μέρες "κρατάνε" πραγματικά; Και τι μπορούμε να κάνουμε για να επεκτείνουμε τη φρεσκάδα τους, ώστε να συνεχίσουμε να τα απολαμβάνουμε χωρίς απώλειες στη γεύση και στα αρώματά τους;

Του Κωνσταντίνου Ντάντου, Wine Expert και Sommelier

Πόσο διατηρείται το κρασί αφού ανοιχτεί; Η διάρκεια ζωής του κρασιού μετά το άνοιγμα εξαρτάται από τον τύπο του, τις συνθήκες αποθήκευσης και το πώς το «φροντίζουμε» αφού έρθει σε επαφή με τον αέρα. Ας δούμε τι ισχύει ανά κατηγορία:

Λευκά και ροζέ κρασιά:

• Διάρκεια ζωής: 2 έως 5 ημέρες στο ψυγείο
• Γιατί: Τα λευκά και τα ροζέ είναι πιο ευαίσθητα στην οξείδωση. Η φρεσκάδα και τα αρώματά τους (εσπεριδοειδή, άνθη, τροπικά φρούτα) αλλοιώνονται γρήγορα.
• Τι να προσέξεις: Αν το κρασί αρχίζει να μυρίζει επίπεδα ή «ξεθυμασμένα», έχει χάσει την αρχική του ζωντάνια. Μπορεί να πίνεται, αλλά δεν θα είναι στην καλύτερη εκδοχή του.
• Tip: Φύλαξέ το όρθιο στο ψυγείο, καλά σφραγισμένο, ώστε να μειώσεις την επαφή με τον αέρα. Χρησιμοποίησε πώμα κενού αέρος, αν έχεις.

Κόκκινα κρασιά:

• Διάρκεια ζωής: 3 έως 6 ημέρες, ιδανικά σε δροσερό μέρος ή στο ψυγείο
• Γιατί: Τα κόκκινα έχουν τανίνες και δομή που τα βοηθούν να αντέχουν λίγο παραπάνω, αλλά και αυτά επηρεάζονται από τη θερμοκρασία.
• Τι να προσέξεις: Αν το κρασί αποκτήσει έντονη οξείδωση (μυρωδιά ξυδιού ή ξερής σκόνης), πιθανότατα έχει αλλοιωθεί.
• Tip: Αν δεν έχεις δροσερό χώρο (κάβα, ντουλάπα κ.λπ.), βάλε το στο ψυγείο και απλώς άφησέ το λίγη ώρα εκτός πριν το πιεις, για να φτάσει σε θερμοκρασία δωματίου.

Αφρώδη κρασιά (π.χ. Prosecco, Σαμπάνια):

• Διάρκεια ζωής: 1 έως 2 ημέρες
• Γιατί: Το πρόβλημα εδώ δεν είναι τόσο η οξείδωση, όσο η απώλεια του ανθρακικού. Αν χάσει τις φυσαλίδες, χάνει και τον χαρακτήρα του.
• Τι να προσέξεις: Χωρίς ειδικό πώμα, ένα αφρώδες χάνει τη ζωντάνια του ήδη από τη δεύτερη μέρα.
• Tip: Χρησιμοποίησε ειδικό πώμα για αφρώδη, που "κλειδώνει" την πίεση και διατηρεί τις φυσαλίδες για 24-48 ώρες ακόμη.

Ενισχυμένα κρασιά (π.χ. Μαυροδάφνη, Port, Sherry):

• Διάρκεια ζωής: 2 έως 3 εβδομάδες, μερικές φορές και περισσότερο
• Γιατί: Περιέχουν υψηλότερο αλκοόλ και/ή υπολειμματικά σάκχαρα, που λειτουργούν σαν φυσικά συντηρητικά.
• Τι να προσέξεις: Αν και αντέχουν, καλό είναι τα καταναλώσεις μέσα στο πρώτο 20ήμερο. Το άρωμα και η ισορροπία τους αλλάζουν σταδιακά.
• Tip: Φύλαξέ τα όρθια, σε δροσερό και σκοτεινό σημείο. Δεν χρειάζονται ψυγείο, εκτός κι αν έχει πολύ ζέστη.

Γλυκά κρασιά (π.χ. Μοσχάτο, Vinsanto, λιαστά κρασιά):

• Διάρκεια ζωής: 7 έως 14 ημέρες, ανάλογα με τη δομή και την περιεκτικότητα σε σάκχαρα
• Γιατί: Τα σάκχαρα λειτουργούν προστατευτικά, αλλά και αυτά τα κρασιά μπορούν να οξειδωθούν. Όσο πιο σύνθετο και συμπυκνωμένο το κρασί, τόσο περισσότερο αντέχει.
• Tip: Κράτησέ τα σε όρθια θέση, μέσα στο ψυγείο, καλά σφραγισμένα. Ιδανικά κατανάλωσέ τα μέσα στην πρώτη εβδομάδα για μέγιστη απόλαυση.

Τρόποι διατήρησης – Πώς κρατάμε φρέσκο το κρασί αφού το ανοίξουμε Το κρασί, από τη στιγμή που θα έρθει σε επαφή με τον αέρα, αρχίζει να εξελίσσεται και σιγά σιγά να αλλοιώνεται. Ευτυχώς, υπάρχουν πρακτικές λύσεις που μπορούμε να εφαρμόσουμε στο σπίτι, ώστε να παρατείνουμε τη διάρκεια ζωής κάθε φιάλης.

1. Το ψυγείο είναι ο καλύτερός σου φίλος Ακόμα κι αν πρόκειται για κόκκινο κρασί, το ψυγείο επιβραδύνει τη διαδικασία οξείδωσης. Οι χαμηλές θερμοκρασίες μειώνουν τη χημική δραστηριότητα και διατηρούν το κρασί φρέσκο για περισσότερες μέρες. Θυμήσου απλώς να το φέρεις σε κατάλληλη θερμοκρασία πριν το πιεις.
2. Πώμα κενού αέρος (vacuum vin) Ένας οικονομικός και αποτελεσματικός τρόπος να αφαιρέσεις τον αέρα από τη φιάλη. Χρησιμοποιώντας μια μικρή αντλία, "τραβάς" τον αέρα και δημιουργείς ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για το κρασί. Ιδανικό για καθημερινή χρήση.
3. Ειδικά πώματα για αφρώδη κρασιά Για να κρατήσεις τις φυσαλίδες ζωντανές, χρειάζεσαι πώμα με μηχανισμό πίεσης (spring-loaded). Έτσι διατηρείται το διοξείδιο του άνθρακα και η αίσθηση φρεσκάδας στο ποτήρι.
4. Μικρότερα μπουκάλια – το κλασικό "κόλπο" Αν έχεις μισό μπουκάλι κρασί, μετάγγισέ το σε ένα μικρότερο μπουκάλι ή φλασκί. Όσο λιγότερος αέρας υπάρχει στο μπουκάλι, τόσο πιο αργά θα αλλοιωθεί το κρασί. Είναι ένας απλός αλλά πολύ αποτελεσματικός τρόπος διατήρησης.
5. Coravin – Για premium φιάλες Αν έχεις μια ακριβή φιάλη που δεν θες να την καταναλώσεις όλη με τη μία, το Coravin σου επιτρέπει να σερβίρεις κρασί χωρίς καν να αφαιρέσεις τον φελλό. Εγχύει αδρανές αέριο (argon), κρατώντας τη φιάλη φρέσκια για εβδομάδες ή και μήνες.

Extra tip: Ό,τι και να χρησιμοποιήσεις, φρόντισε να φυλάς το κρασί σε σκοτεινό, δροσερό μέρος, μακριά από θερμότητα ή ηλιακό φως. Το φως και η ζέστη είναι οι μεγαλύτεροι εχθροί της φρεσκάδας του.

Κλείνοντας να πω ότι το κρασί, από τη φύση του, είναι ζωντανό. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να πιούμε όλο το μπουκάλι με τη μία για να το απολαύσουμε. Με λίγη φροντίδα και τις σωστές κινήσεις, μπορούμε να παρατείνουμε τη ζωή του και να συνεχίσουμε να το γευόμαστε όπως του αξίζει – ακόμα και μέρες μετά το άνοιγμα. Δεν υπάρχουν απόλυτοι κανόνες. Κάθε κρασί είναι μοναδικό, κάθε ποτήρι μια νέα εμπειρία. Δοκιμάστε διαφορετικές μεθόδους, παρατηρήστε τις αλλαγές στη γεύση μέρα με τη μέρα και... κάντε το κρασί μέρος της καθημερινότητάς σας. Άλλωστε, το κρασί δεν είναι απλώς ένα ποτό. Είναι ιστορία, συναισθήματα, παρέα και με τις σωστές κινήσεις, μπορεί να κρατήσει λίγο παραπάνω από μία μόνο βραδιά.