Η προθεσμία αφορά ιδιοκτήτες που έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα και για τις αιτήσεις τους έχουν μεταφερθεί προκαταβολές σε αναδόχους ή προμηθευτές, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία διαδοχής λόγω θανάτου του αρχικού δικαιούχου. Για τους συγκεκριμένους ωφελουμένους, το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο, καθώς πρέπει να ολοκληρωθούν οι εργασίες και οι απαιτούμενες διαδικασίες πιστοποίησης.
Η προθεσμία αυτή αποτελεί μέρος των διαδοχικών αλλαγών στο χρονοδιάγραμμα του προγράμματος, το οποίο είχε αρχικά χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μετά τη γενική καταληκτική ημερομηνία της 17ης Ιουλίου, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε στις 16 Ιουλίου ειδική παράταση έως τις 30 Νοεμβρίου για τις παραπάνω κατηγορίες, προκειμένου να δοθεί πρόσθετος χρόνος ολοκλήρωσης των εκκρεμών παρεμβάσεων. Η παράταση αφορά τις συγκεκριμένες κατηγορίες και δεν επεκτάθηκε αυτομάτως στο σύνολο των ωφελουμένων.
Η δυνατότητα συνέχισης των έργων συνδέεται και με τη χρηματοδοτική μετάβαση του προγράμματος. Καθώς ολοκληρώνεται ο κύκλος χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης, η κάλυψη των εγκεκριμένων παρεμβάσεων που παραμένουν σε εξέλιξη εξασφαλίζεται μέσω άλλων ευρωπαϊκών πόρων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η απόφαση που ανακοινώθηκε στις 30 Οκτωβρίου για τη χρηματοδότηση της ολοκλήρωσης του «Εξοικονομώ 2025» από το ΕΣΠΑ 2021 - 2027, με δημόσια δαπάνη 425,8 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, πρόκειται για αλλαγή στην πηγή χρηματοδότησης και όχι για νέο κύκλο αιτήσεων ή νέα γενική παράταση των εργασιών.
Γιατί χρειάζονται 425,8 εκατ. ευρώ αφού έχουν εγκριθεί οι επιδοτήσεις
Η έγκριση μιας αίτησης στο «Εξοικονομώ 2025» δεν σημαίνει ότι έχει ήδη καταβληθεί ολόκληρη η επιχορήγηση. Οι πληρωμές συνδέονται με την πρόοδο των εργασιών, την υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών και την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ελέγχων.
Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε αρχικά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο διαθέτει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα υλοποίησης και κανόνες επιλεξιμότητας των δαπανών. Καθώς ο χρηματοδοτικός κύκλος του Ταμείου ολοκληρώνεται, πρέπει να εξασφαλιστεί η συνέχιση της χρηματοδότησης των εγκεκριμένων έργων που παραμένουν σε εξέλιξη. Αυτόν τον ρόλο αναλαμβάνει το ΕΣΠΑ 2021- 2027.
Με τη νέα απόφαση, η πράξη «Δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών - Προγράμματα ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2025» εντάσσεται στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή», με συνολική δημόσια δαπάνη 425.827.568,36 ευρώ και συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Η χρηματοδότηση αφορά τη συνέχιση και ολοκλήρωση του προγράμματος, του οποίου η πρώτη φάση είχε συγχρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Για τον ιδιοκτήτη, αυτό σημαίνει ότι εξασφαλίζεται διαφορετική πηγή πόρων για την κάλυψη των εγκεκριμένων παρεμβάσεων, χωρίς να απαιτείται νέα αίτηση μόνο και μόνο επειδή αλλάζει το χρηματοδοτικό εργαλείο.
Κατά συνέπεια, δεν πρόκειται για δεύτερη επιδότηση ούτε για πρόσθετο ποσό που χορηγείται αυτομάτως στους ήδη ενταγμένους δικαιούχους.
Τι ισχύει για τις προθεσμίες ολοκλήρωσης και τη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ
Η ένταξη του προγράμματος στο ΕΣΠΑ δεν συνεπάγεται αυτόματη παράταση των εργασιών για τους δικαιούχους. Οι προθεσμίες ολοκλήρωσης καθορίζονται από τον οδηγό εφαρμογής και τις σχετικές αποφάσεις του ΥΠΕΝ, ενώ η αλλαγή της χρηματοδότησης αφορά αποκλειστικά την προέλευση των πόρων που καλύπτουν τις εγκεκριμένες επιδοτήσεις.
Η 30ή Νοεμβρίου παραμένει η καταληκτική ημερομηνία για τις συγκεκριμένες κατηγορίες αιτήσεων που περιλαμβάνονται στην ειδική παράταση του Ιουλίου. Η νέα χρηματοδότηση των 425,8 εκατ. ευρώ εξασφαλίζει τη συνέχιση των εγκεκριμένων έργων, χωρίς να μεταβάλλει αυτομάτως τις προθεσμίες ή τους όρους συμμετοχής των δικαιούχων.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι ιδιοκτήτες πριν κλείσει ο φάκελος
Η ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει ολοκληρωθεί και η διαδικασία του προγράμματος.
Ένας ιδιοκτήτης μπορεί να έχει αντικαταστήσει τα κουφώματα, να έχει τοποθετήσει θερμομόνωση ή να έχει εγκαταστήσει νέο σύστημα θέρμανσης και ψύξης, αλλά να εξακολουθούν να εκκρεμούν παραστατικά, τεχνικά δικαιολογητικά ή η πιστοποίηση του ενεργειακού αποτελέσματος. Για τον λόγο αυτό, πριν από την οριστικοποίηση του φακέλου πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν αντιστοιχούν στις εγκεκριμένες παρεμβάσεις και ότι έχουν συγκεντρωθεί τα απαραίτητα στοιχεία από τους προμηθευτές και τους αναδόχους.
Προσοχή χρειάζεται όταν κατά την εκτέλεση του έργου έχουν προκύψει αλλαγές σε υλικά, εξοπλισμό ή τεχνικές λύσεις σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό. Οι διαφοροποιήσεις πρέπει να εξετάζονται από τον αρμόδιο μηχανικό, ώστε να διαπιστώνεται εάν είναι συμβατές με τους όρους του προγράμματος.
Για τις αιτήσεις στις οποίες έχουν ήδη μεταφερθεί προκαταβολές, ιδιαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος της αντιστοίχισης των πληρωμών με τις πραγματοποιηθείσες εργασίες, καθώς και η ορθή καταχώριση των παραστατικών στο πληροφοριακό σύστημα.
Η δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και ο στόχος εξοικονόμησης
Η επιδότηση δεν συνδέεται μόνο με την πραγματοποίηση συγκεκριμένων εργασιών, αλλά και με την επίτευξη μετρήσιμου ενεργειακού αποτελέσματος.
Ο ελάχιστος στόχος του «Εξοικονομώ 2025» είναι η αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες σε σχέση με την αρχική της κατάταξη, με εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μεγαλύτερη του 30%.
Η επίτευξη του στόχου διαπιστώνεται με τη δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση και την έκδοση του δεύτερου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων. Το νέο πιστοποιητικό επιτρέπει τη σύγκριση της τελικής ενεργειακής κατάστασης της κατοικίας με εκείνη που είχε καταγραφεί πριν από την έναρξη των εργασιών.
Για τους ιδιοκτήτες που πλησιάζουν στην καταληκτική ημερομηνία, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπολογίσουν και τον χρόνο που απαιτείται για την ενεργειακή επιθεώρηση, την έκδοση του πιστοποιητικού και την ολοκλήρωση των σχετικών καταχωρίσεων. Δεν αρκεί να έχουν παραδοθεί οι εργασίες από το συνεργείο την τελευταία ημέρα.
Εάν από την τελική αξιολόγηση προκύψει ότι οι παρεμβάσεις δεν επιτυγχάνουν το απαιτούμενο αποτέλεσμα, το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί εγκαίρως με τον μηχανικό πριν από την οριστικοποίηση του φακέλου.
Ποιες κατοικίες και ποιοι δικαιούχοι καλύπτονται
Το «Εξοικονομώ 2025» αφορά νόμιμα υφιστάμενες κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, είτε πρόκειται για μονοκατοικίες είτε για μεμονωμένα διαμερίσματα.
Το ποσοστό της επιχορήγησης καθορίζεται από την εισοδηματική κατηγορία και την ενδεχόμενη ένταξη του ωφελουμένου σε ειδική κατηγορία. Αυξημένη μέριμνα προβλέπεται για συγκεκριμένους πληγέντες από φυσικές καταστροφές, οικογένειες με μέλη με αναπηρία και οικογένειες με τρία εξαρτώμενα τέκνα.
Για το μέρος της επένδυσης που δεν καλύπτεται από την επιχορήγηση παρέχεται δυνατότητα δανειοδότησης με επιδότηση επιτοκίου, σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.
Η νέα χρηματοδοτική πράξη καλύπτει τις περισσότερες περιφέρειες της χώρας. Για τη Δυτική Μακεδονία, το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη προβλέπεται χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση». Η διαφοροποίηση αφορά την πηγή των πόρων και δεν σημαίνει ότι οι ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι των συγκεκριμένων περιφερειών αποκλείονται από το «Εξοικονομώ 2025».
Πού μπορούν να ελέγξουν την αίτησή τους οι δικαιούχοι
Η ενημέρωση για την κατάσταση της αίτησης γίνεται μέσω της επίσημης ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος, στη διεύθυνση exoikonomo2025.gov.gr, όπου είναι διαθέσιμοι ο οδηγός εφαρμογής, οι ανακοινώσεις και τα σχετικά δικαιολογητικά.
Οι ιδιοκτήτες που έχουν εκκρεμείς εργασίες, έχουν ήδη μεταφέρει προκαταβολές ή βρίσκονται στο στάδιο της τελικής πιστοποίησης χρειάζεται να επιβεβαιώσουν εγκαίρως εάν υπάγονται στην ειδική προθεσμία της 30ής Νοεμβρίου και εάν έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες καταχωρίσεις.
Για πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα λειτουργεί γραμμή εξυπηρέτησης πολιτών στο 213 1513745, τις εργάσιμες ημέρες από τις 09:00 έως τις 17:00. Για τεχνικά ζητήματα και υποστήριξη μηχανικών λειτουργεί η γραμμή 210 4441200, από τις 10:00 έως τις 14:00.
Πηγή: www.insider.gr
