Η ενημέρωση, η ψυχραιμία και η επαλήθευση κάθε ύποπτης πληροφορίας αποτελούν βασικά μέσα προστασίας απέναντι σε αυτές τις πρακτικές.

Μιλώντας στην «Ε» ο Γιώργιος Κορμάς ιατρός, υπεύθυνος της Γραμμής Βοήθειας (Help Line) του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤ, εξηγεί ποιες είναι οι συνηθέστερες μορφές εξαπάτησης, οι τρόποι με τους οποίους δρουν οι επιτήδειοι και τα λάθη που μπορεί να οδηγήσουν σε οικονομική απώλεια. Παράλληλα, δίνει χρήσιμες συμβουλές για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ασφαλή χρήση του τηλεφώνου και του Διαδικτύου, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των ηλικιωμένων και των ευάλωτων πολιτών. 

  
Οι τηλεφωνικές και διαδικτυακές απάτες αποτελούν πλέον ένα σοβαρό πρόβλημα. Ποια είναι η εικόνα που έχετε και πόσο συχνά έρχονται οι πολίτες αντιμέτωποι με τέτοια περιστατικά;
 
Δυστυχώς οι απάτες  εξελίσσονται  μαζί με την τεχνολογία, γίνονται πιο πειστικές  και όλο και περισσότεροι άνθρωποι πέφτουν καθημερινά θύματα. Τα πράγματα γίνονται χειρότερα με την χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η εύκολη πλέον χρήση των λογαριασμών μέσω του κινητού τηλεφώνου, οι διαδικτυακές πληρωμές μέσω ιστοσελίδων, μπορεί μια στιγμή απροσεξίας να είναι ικανή να οδηγήσει σε απώλεια περιουσίας. Έξαρση υπάρχει και στις τηλεφωνικές απάτες.
 
Ποιες μορφές απάτης και τι σενάρια εξαπάτησης συναντάμε συχνότερα σήμερα; Έχει συμβάλει η τεχνολογία στην εξέλιξη των πρακτικών εξαπάτησης;
 
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τηλεφωνικές κλήσεις. Φωνές που προσομοιάζουν με συγγενικά πρόσωπα ζητούν χρήματα για λογαριασμό υποτίθεται συγγενικών προσώπων που είτε έχουν πάθει κάποιο ατύχημα ή έχουν πέσει θύματα κάποιων εκβιασμών ή κάποιων ελέγχων φορολογικών, Αστυνομίας, ΕΦΚΑ, επιθεώρηση εργασίας και άλλα πολλά. Στο Διαδίκτυο τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Ιστοσελίδες που πωλούν προϊόντα τα οποία δεν τα στέλνουν ποτέ στις περισσότερες φορές. Ιστοσελίδες ανύπαρκτων καταστημάτων που κάνουν προσφορές χωρίς να υπάρχουν ως υπόσταση. Συνήθως ως σπαμ μέσω link. Δήθεν επιστροφές χρημάτων από εφορία, ΕΦΚΑ και άλλες υπηρεσίες μέσω κάποιου link που στέλνουν είτε στο email, είτε στο κινητό τηλέφωνο.  Δήθεν πρόστιμα  τροχαίας με link πληρωμής. Ανύπαρκτες κληρονομιές. Ψεύτικα μηνύματα από courier. Ψεύτικο link από τράπεζες (p.x. Ο λογαριασμός σας έχει μπλοκαριστεί. Πατήστε εδώ για επαλήθευση.) Ψεύτικος λογαριασμός ρεύματος ή τηλεφωνίας. Ψεύτικη επιστροφή χρημάτων ή επιδότηση. Δεκάδες ακόμα άπατες και κάθε ημέρα γίνονται και διαφορετικές
 
Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών που βρίσκονται συχνότερα στο στόχαστρο ή μπορεί να πέσει θύμα οποιοσδήποτε, ανεξάρτητα από ηλικία και μορφωτικό επίπεδο;
 
Μέσω τηλεφώνου αλλά και σε συναντήσεις στα σπίτια ή σε συγκεκριμένα μέρη τα θύματα είναι ηλικιωμένα άτομα συνήθως γονείς. Η πίεση από το τηλέφωνο για κάποιες υποτιθέμενες δύσκολες καταστάσεις που βιώνουν τα παιδιά που χρειάζονται άμεσα χρήματα είναι από τις πιο συνηθισμένες άπατες. Στο Διαδίκτυο οι ανενημέρωτοι άνθρωποι φέρνουν το μεγαλύτερο κίνδυνο. Η ηλικία δεν παίζει ρόλο και προφανώς ούτε το μορφωτικό επίπεδο. Μια από τις συνηθισμένες απάτες είναι οι δήθεν πληρωμές των ελεύθερων επαγγελματιών (γιατρών, δικηγόρων κτλ) μέσω του e-banking, όπου δήθεν οι πελάτες ζητούν τραπεζικά στοιχεία για να τους πληρώσουν και στο τέλος τους αδειάζουν τους λογαριασμούς.
 
Ποιο είναι το πιο συνηθισμένο λάθος που κάνουν οι πολίτες και τους καθιστά ευάλωτους στις απάτες;
 
Το πιο συνηθισμένο λάθος είναι ότι παρασυρόμενοι από τον φόβο, τη βιασύνη ή την αίσθηση του επείγοντος είτε εμπιστεύονται άγνωστους είτε  πατούν συνδέσμους (links ) χωρίς να ελέγχουν την αξιοπιστία τους, χωρίς να διασταυρώνουν την πληροφορία και χωρίς να λειτουργούν με λογική. 
 
Τι πρέπει να κάνει ένας πολίτης όταν κάποιος τηλεφωνεί και ζητά χρήματα ή κοσμήματα, επικαλούμενος ένα σοβαρό περιστατικό που αφορά συγγενή του ή κάποια σοβαρή υπόθεση του;
 
Πρώτον και σημαντικό να δείξει ψυχραιμία. Μετά να βάλει την λογική του να δουλέψει και να διασταυρώσει την πληροφορία με κάποιο τηλέφωνο στον συγγενή του, στην οικογένεια του στους φίλους  του και στην δουλειά του.
Επειδή όμως στην συγκεκριμένη απάτη μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να μιμηθεί την φωνή του συγγενή του που δήθεν κινδυνεύει θα πρέπει τουλάχιστον στα άτομα της οικογένειας να υπάρχει μια μυστική φράση ειδικά για τέτοιες περιπτώσεις. Μια φράση σύνθημα που θα δηλώνει την ταυτοποίηση του συγγενή. Αυτό που θα βοηθούσε επίσης είναι πολύ προσωπικές  ερωτήσεις προς τους συγγενείς σε λεπτομέρειες της ζωής τους (για παράδειγμα πως λένε μια μακρινή θεία που ζει σε κάποιο χωριό, κτλ). Σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να είμαστε πάντα δύσπιστοι μέχρι να αποδείξουμε το αντίθετο.
 
Οι επιτήδειοι γνωρίζουν συχνά ονόματα συγγενών ή άλλα προσωπικά στοιχεία των θυμάτων. Πώς μπορεί να αποκτούν αυτές τις πληροφορίες και τι πρέπει να προσέχουμε;
 
Πλέον με την χρήση της Τεχνικής Νοημοσύνης, αλλά και με την κυκλοφορία κλεμμένων πληροφοριών-δεδομένων από κυβερνητικές ιστοσελίδες και εταιρειών στο Διαδίκτυο μπορούν δυστυχώς εύκολα σχετικά να βρεθούν στοιχεία των θυμάτων, τα ονοματεπώνυμα των λογιστών τους, των δημόσιων υπαλλήλων που ασκούν ελέγχους και άλλα πολλά. Όσες λιγότερες πληροφορίες δίνουμε τόσο το καλύτερο. Η προστασία των προσωπικών δεδομένων μας θα πρέπει να είναι καθημερινή μας υπόθεση. 
 
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε έναν ηλικιωμένο γονέα ή συγγενή μας να αναγνωρίζει τις απάτες χωρίς να φοβάται να χρησιμοποιεί το τηλέφωνο και το Διαδίκτυο;
 
Οι  βασικοί κανόνες που πρέπει όλοι να έχουμε στο μυαλό μας είναι: Δεν δίνουμε λεφτά σε κανέναν, δεν ανοίγουμε το σπίτι μας σε κανέναν που δεν γνωρίζουμε. Ακόμα και αν τηλεφωνήσουμε υποτίθεται οι ίδιοι στους γονείς μας για να δώσουν χρήματα θα πρέπει να ρωτήσουν πολλές λεπτομέρειες για την ζωή μας και επαναλαμβάνω ότι λέξεις συνθήματα θα βοηθήσουν. Επίσης αν δήθεν κινδυνεύουμε οι γονείς μπορούν να διασταυρώσουν την πληροφορία με άλλα μέλη της οικογένειας. Στο Διαδίκτυο είναι σημαντικό να γνωρίζουμε: Καμία δημόσια υπηρεσία δεν μας ζητά να πληρώσουμε πρόστιμα, οφειλές ή να πάρουμε χρήματα με επιστροφές με συνδέσμους (link).
Γενικά κανένα link που μας έρχεται μέσω μηνύματος email δεν το πατάμε. Αγορές κάνουμε όταν επισκεπτόμαστε την ιστοσελίδα και διασταυρώνουμε την αξιοπιστία της. Τέλος πότε και για κανένα λόγο δεν δίνουμε κωδικούς του e-banking και προφανώς ποτέ δεν δίνουμε το μήνυμα επιβεβαίωσης ( το εξαψήφιο αριθμό ) που μας έρχεται με μήνυμα SMS ή Viber. Όλοι μας μπορούμε να πέσουμε θύματα αν δεν είμαστε προσεκτικοί και δεν ακολουθούμε πάντα τους συγκεκριμένους κανόνες.