Παράλληλα ο κ. Κιρμικίρογλου αναφέρεται στην ανάγκη στήριξης των περιφερειακών μέσων και στον ψηφιακό μετασχηματισμό τους χωρίς όμως να χαθεί η παραδοσιακή τους φυσιογνωμία και στην Εθνική Πολιτική για την Παιδεία στα Μέσα.
Επιπλέον υπογραμμίζει την επικείμενη δημιουργία Περιφερειακού Κόμβου Ενημέρωσης (Media Hub) πιλοτικά πρώτα στην Πελοπόννησο σε συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα με έμφαση στην επιμόρφωση, την καινοτομία και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ενημέρωσης.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Πλεμμένο
- Η Καλαμάτα κατέχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του ελληνικού Τύπου, καθώς εδώ κυκλοφόρησε το 1821 η πρώτη ελληνική εφημερίδα «Σάλπιγξ Ελληνική», ενώ η Μεσσηνία διατηρεί ισχυρή παράδοση στον ημερήσιο περιφερειακό Τύπο. Ποιος είναι σήμερα ο ρόλος των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης και ποια η σημασία της παρουσίας σας στην επετειακή εκδήλωση για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ;
Η Καλαμάτα έχει μια ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της ελληνικής δημοσιογραφίας. Δεν είναι τυχαίο ότι από εδώ, το 1821, ακούστηκε η «Σάλπιγξ Ελληνική», σε μια περίοδο κατά την οποία η ενημέρωση συνδεόταν άρρηκτα με τον αγώνα για την ελευθερία και τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους.
Πιστεύω βαθιά ότι δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή δημοκρατία χωρίς ισχυρή περιφερειακή δημοσιογραφία. Τα περιφερειακά μέσα δεν αποτελούν απλώς έναν δίαυλο μετάδοσης ειδήσεων. Είναι θεσμοί κοινωνικής αναφοράς, μηχανισμοί λογοδοσίας και χώροι όπου διαμορφώνεται ο δημόσιος διάλογος για τα ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Η παρουσία μου στην Καλαμάτα, με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την ίδρυση της ΕΣΗΕΠΗΝ, αποτελεί πρωτίστως μια πράξη αναγνώρισης της διαχρονικής προσφοράς των δημοσιογράφων της περιφέρειας.
Ταυτόχρονα, έχει και έναν ουσιαστικό προσανατολισμό. Στην Καλαμάτα συνεχίζουμε τον περιφερειακό διάλογο για το πρώτο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
- Ποια είναι η αποτίμηση των μέτρων στήριξης του περιφερειακού Τύπου που έχουν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα και ποιος είναι ο σχεδιασμός της κυβέρνησης για την περαιτέρω ενίσχυση των περιφερειακών εφημερίδων; Υπάρχει περιθώριο για νέα μέτρα;
Η βιωσιμότητα του περιφερειακού Τύπου αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της κυβέρνησης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στην κατεύθυνση αυτή εργάζεται συστηματικά και ο αρμόδιος Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Παύλος Μαρινάκης, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού και διαφανούς πλαισίου για τα μέσα ενημέρωσης.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε περάσει από τη λογική των αποσπασματικών παρεμβάσεων σε μια περισσότερο συστηματική πολιτική στήριξης. Από το 2021 έχουν διατεθεί περισσότερα από 60 εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη των μέσων ενημέρωσης συνολικά, με ειδική μέριμνα και για την περιφέρεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο νέος πενταετής μηχανισμός χρηματοδότησης για την περίοδο 2026–2030. Πρόκειται για ένα πιο σταθερό πλαίσιο, που επιτρέπει στις επιχειρήσεις του Τύπου να προγραμματίζουν καλύτερα τη λειτουργία τους, ενώ προβλέπει παρεμβάσεις για την οικονομική τους ενίσχυση και την υποστήριξη της απασχόλησης.
Παράλληλα, η απόφαση για την ενιαία τιμή του πόντου στην κρατική διαφήμιση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της διαφάνειας, της ισότιμης μεταχείρισης και της ενίσχυσης της προβλεψιμότητας.
Σημαντική θεσμική εξέλιξη για την περιφερειακή ενημέρωση αποτελεί, επίσης, ο νόμος για την αδειοδότηση των περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών, που ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 2026. Πλέον περνάμε από τη νομοθέτηση στην εφαρμογή, με τις σχετικές διαδικασίες να προχωρούν από το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, ως αρμόδια ανεξάρτητη αρχή. Στόχος είναι να αντικατασταθεί ένα καθεστώς μακράς εκκρεμότητας από σαφείς και ισότιμους κανόνες λειτουργίας, που ενισχύουν τη διαφάνεια, την ποιότητα του προγράμματος και τον τοπικό χαρακτήρα των περιφερειακών καναλιών.
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι απλώς να βοηθήσουμε τις περιφερειακές εφημερίδες να επιβιώσουν σήμερα, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να είναι οικονομικά βιώσιμες και δημοσιογραφικά ισχυρές αύριο.
Αυτό προϋποθέτει έναν συνδυασμό οικονομικής στήριξης, τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, αναβάθμισης των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και ανάπτυξης νέων επιχειρηματικών μοντέλων.
Επομένως, ναι, υπάρχει περιθώριο για πρόσθετες παρεμβάσεις. Ο διάλογος με τις ενώσεις των εκδοτών και των δημοσιογράφων παραμένει ανοιχτός, ώστε κάθε νέα πρωτοβουλία να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, με διαφανή κριτήρια και σεβασμό στην ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης.

- Πώς μπορεί να επιτευχθεί ο αναγκαίος ψηφιακός μετασχηματισμός των περιφερειακών εφημερίδων, χωρίς να χαθεί η φυσιογνωμία τους και η σχέση εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες; Πώς μπορεί η Πολιτεία να στηρίξει αυτή τη μετάβαση, διατηρώντας παράλληλα ζωντανό τον έντυπο Τύπο;
Θα ξεκινούσα από μια βασική παραδοχή: ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν σημαίνει εγκατάλειψη της ταυτότητας μιας εφημερίδας. Σημαίνει αξιοποίηση νέων εργαλείων για να υπηρετήσει αποτελεσματικότερα την ίδια δημοσιογραφική αποστολή.
Η περιφερειακή εφημερίδα διαθέτει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που καμία τεχνολογική πλατφόρμα δεν μπορεί να αναπαραγάγει εύκολα: τη βαθιά γνώση της τοπικής κοινωνίας και τη σχέση εμπιστοσύνης που έχει οικοδομήσει με τους αναγνώστες της.
Η ανάπτυξη σύγχρονων ενημερωτικών ιστοσελίδων, η αξιοποίηση πολυμεσικού περιεχομένου, η δημιουργία ψηφιακών συνδρομητικών υπηρεσιών και η χρήση εργαλείων ανάλυσης του κοινού μπορούν να δημιουργήσουν νέες δυνατότητες ανάπτυξης.
Παράλληλα, όμως, ο έντυπος Τύπος εξακολουθεί να διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο, ιδιαίτερα σε τοπικές κοινωνίες όπου η εφημερίδα αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής και της συλλογικής μνήμης.
Η Πολιτεία μπορεί να συμβάλει με στοχευμένες πρωτοβουλίες εκπαίδευσης, πρόσβασης σε τεχνολογικές υποδομές και ενίσχυσης της καινοτομίας.
Σε αυτή την κατεύθυνση εξετάζουμε και δυνατότητες μεταφοράς τεχνογνωσίας και ανάπτυξης συνεργασιών με ευρωπαϊκούς εταίρους, αξιοποιώντας και την εμπειρία χωρών όπως η Νορβηγία, που διαθέτουν ισχυρή παράδοση στην περιφερειακή δημοσιογραφία.
Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιούμε και το Μνημόνιο Συνεργασίας που έχουμε υπογράψει με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Φιλοδοξία μας είναι να δημιουργήσουμε, πιλοτικά πρώτα εδώ, στην Πελοπόννησο, έναν Περιφερειακό Κόμβο Ενημέρωσης: έναν χώρο συνεργασίας της ακαδημαϊκής κοινότητας με τα τοπικά μέσα και τους δημοσιογράφους, με έμφαση στην επιμόρφωση, την καινοτομία και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ενημέρωσης. Θέλουμε αυτό το πιλοτικό εγχείρημα να αποτελέσει πρότυπο που θα μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες περιφέρειες.
- Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της Εθνικής Πολιτικής για την Παιδεία στα Μέσα και πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη; Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των περιφερειακών μέσων στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης;
Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η πρόσβαση στην πληροφορία είναι ευκολότερη από ποτέ, αλλά η διάκριση ανάμεσα στην αξιόπιστη ενημέρωση και την παραπληροφόρηση γίνεται ολοένα πιο σύνθετη.
Γι' αυτό θεωρούμε ότι η καλύτερη μακροπρόθεσμη άμυνα απέναντι στην παραπληροφόρηση είναι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης.
Προχωρούμε στη διαμόρφωση της πρώτης ολοκληρωμένης Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα, με ορίζοντα την περίοδο 2027–2030.
Η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται στην εκπαίδευση των παιδιών στη χρήση των ψηφιακών εργαλείων. Αφορά την ικανότητα κάθε πολίτη να αξιολογεί την αξιοπιστία μιας πηγής, να αναγνωρίζει πρακτικές χειραγώγησης, να κατανοεί τη λειτουργία των αλγορίθμων και να συμμετέχει υπεύθυνα στον δημόσιο διάλογο.
Έχουμε ήδη συγκροτήσει μια ευρεία Γνωμοδοτική Επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής κοινότητας, της εκπαίδευσης, της δημοσιογραφίας και των φορέων του οπτικοακουστικού τομέα.
Οι τοπικές εφημερίδες μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμους συμμάχους στην εκπαίδευση των πολιτών, στην επαλήθευση πληροφοριών και στην καλλιέργεια κουλτούρας υπεύθυνης ενημέρωσης.
Στον σχεδιασμό μας εντάσσεται η ανάπτυξη συνεργατικών δράσεων σε περιφερειακό επίπεδο, με τη συμμετοχή δημοσιογράφων, εκπαιδευτικών, πανεπιστημίων και τοπικών κοινωνιών.
Άλλωστε, η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά υπόθεση του κράτους. Απαιτεί τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας, μέσα από μια προσέγγιση που διεθνώς περιγράφεται ως whole-of-society approach.
- Ποιες πρωτοβουλίες σχεδιάζει η Πολιτεία για τη διασφάλιση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος, την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των δημοσιογράφων και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ενημέρωσης;
Ένας δημοσιογράφος που εργάζεται υπό καθεστώς φόβου, απειλών ή συστηματικών πιέσεων δεν μπορεί να ασκήσει με την ίδια ελευθερία το λειτούργημά του. Και όταν περιορίζεται η ελευθερία του δημοσιογράφου, περιορίζεται τελικά το δικαίωμα του πολίτη στην ενημέρωση.
Αυτή είναι η φιλοσοφία που διαπνέει το πρώτο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, το οποίο διαμορφώνουμε μέσα από μια ευρεία διαδικασία διαβούλευσης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει 84 συγκεκριμένες δράσεις, οργανωμένες σε οκτώ θεματικούς άξονες. Καλύπτει τη φυσική και ψηφιακή ασφάλεια, την αντιμετώπιση απειλών και παρενοχλήσεων, την προστασία απέναντι στις καταχρηστικές αγωγές SLAPPs, την εκπαίδευση, την ψυχολογική υποστήριξη και την ενίσχυση των μηχανισμών συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η διαβούλευση πραγματοποιείται και στην περιφέρεια. Μετά την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη, η Καλαμάτα αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό αυτής της προσπάθειας.
Παράλληλα, η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των δημοσιογράφων του δημόσιου τομέα για την περίοδο 2026–2027 ενσωματώνει σημαντικές προβλέψεις για την επαγγελματική εκπαίδευση και ασφάλεια.
Ιδιαίτερα για τους δημοσιογράφους που καλύπτουν εμπόλεμες ζώνες και φυσικές καταστροφές, προωθούμε ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης, προετοιμασίας και προστασίας.
Επιπλέον, η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, του EMFA, ενισχύει το θεσμικό πλαίσιο για τη διαφάνεια, τη συντακτική ανεξαρτησία και την προστασία της πολυφωνίας.
Γιατί η δημοσιογραφική ελευθερία δεν αρκεί να κατοχυρώνεται στα χαρτιά. Πρέπει να διασφαλίζεται καθημερινά στην πράξη.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεί νέες δυνατότητες, αλλά και σοβαρούς κινδύνους για την ενημέρωση, από τα deepfakes μέχρι την αυτοματοποιημένη παραγωγή ψευδών ειδήσεων. Πώς μπορεί να προστατευθεί η αξιοπιστία της δημοσιογραφίας και ποιοι κανόνες πρέπει να διέπουν τη χρήση της;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη τεχνολογική πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα το οικοσύστημα της ενημέρωσης.
Μπορεί να προσφέρει σημαντικά εργαλεία στη δημοσιογραφική έρευνα, στην επεξεργασία δεδομένων, στην αναζήτηση πληροφοριών και στην παραγωγή περιεχομένου. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί πρωτόγνωρες δυνατότητες μαζικής παραγωγής και διάδοσης παραπλανητικού υλικού.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να υποστηρίξει τη δημοσιογραφία, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη δημοσιογραφική ευθύνη.
Θεωρώ ότι υπάρχουν ορισμένες αδιαπραγμάτευτες αρχές: διαφάνεια στη χρήση των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, ανθρώπινη εποπτεία, επαλήθευση των πληροφοριών, προστασία των προσωπικών δεδομένων και σαφής διάκριση ανάμεσα στο αυθεντικό δημοσιογραφικό περιεχόμενο και στο περιεχόμενο που έχει παραχθεί ή αλλοιωθεί με τεχνητά μέσα.
Το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, με τον Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, δημιουργεί σημαντικές βάσεις για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων.
Στη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών συνεργασιών για την υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, σε συνέργεια με την ακαδημαϊκή κοινότητα και τους επαγγελματικούς φορείς της ενημέρωσης.
Πιστεύω ότι η μεγαλύτερη αξία της δημοσιογραφίας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης θα είναι ακριβώς αυτό που καμία μηχανή δεν μπορεί να εγγυηθεί από μόνη της: η τεκμηριωμένη κρίση, η προσωπική ευθύνη και η σχέση εμπιστοσύνης με τον πολίτη.
- Σε μια εποχή κυριαρχίας των ψηφιακών πλατφορμών, τι είναι αυτό που καθιστά αναντικατάστατη την περιφερειακή εφημερίδα; Μπορούν η ενυπόγραφη δημοσιογραφία, η γνώση της τοπικής κοινωνίας και η φυσική παρουσία των δημοσιογράφων να αποτελέσουν το ισχυρότερο ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα;
Θα σας απαντήσω με μια απλή σκέψη: οι ψηφιακές πλατφόρμες μπορούν να μεταφέρουν μια είδηση σε δευτερόλεπτα. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν τη σχέση εμπιστοσύνης που χτίζει μια εφημερίδα με την κοινωνία της επί δεκαετίες.
Ο δημοσιογράφος της περιφέρειας δεν παρακολουθεί την πραγματικότητα από απόσταση. Ζει μέσα στην κοινωνία για την οποία γράφει. Γνωρίζει τους ανθρώπους, τους θεσμούς, τα προβλήματα και τις ιδιαίτερες ανάγκες του τόπου του.
Η ενυπόγραφη δημοσιογραφία συνδέει την ενημέρωση με την προσωπική ευθύνη. Η φυσική παρουσία επιτρέπει τη διασταύρωση των γεγονότων. Και η διαρκής επαφή με την τοπική κοινωνία δημιουργεί εκείνο το κεφάλαιο εμπιστοσύνης που αποτελεί τη σημαντικότερη περιουσία κάθε σοβαρού μέσου ενημέρωσης.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι οι περιφερειακές εφημερίδες πρέπει να παραμείνουν προσκολλημένες στο παρελθόν. Αντιθέτως, πιστεύω ότι έχουν κάθε λόγο να πρωτοπορήσουν, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες και προσεγγίζοντας νεότερα κοινά.
Η παράδοση και η καινοτομία δεν είναι αντίθετες έννοιες. Μπορούν να αποτελέσουν τους δύο πυλώνες μιας νέας αναπτυξιακής πορείας για τον περιφερειακό Τύπο.
Η ενίσχυση της περιφερειακής δημοσιογραφίας δεν αφορά μόνο το μέλλον ενός επαγγελματικού κλάδου. Συνδέεται με τη λειτουργία των θεσμών, την κοινωνική συνοχή, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα της χώρας.
Γιατί μια κοινωνία που διαθέτει αξιόπιστη ενημέρωση μπορεί να συζητά πιο ουσιαστικά, να ελέγχει αποτελεσματικότερα την εξουσία και να λαμβάνει καλύτερες αποφάσεις για το μέλλον της.
Και αυτή είναι, τελικά, η μεγαλύτερη προσφορά της δημοσιογραφίας: να δίνει στους πολίτες τη γνώση και την εμπιστοσύνη που χρειάζονται για να συμμετέχουν ενεργά στη δημοκρατική ζωή.
