Η αγροτική γη της Πελοποννήσου και της Μεσσηνίας συνεχίζει να συρρικνώνεται, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, τα οποία καταγράφουν σημαντική μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων από το 2011 (πρώτη χρόνια με δημοσιευμένα στοιχεία) μέχρι και το 2024 (τα στοιχεία δημοσιεύτηκαν την προηγούμενη εβδομάδα). Η εικόνα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς η εγκατάλειψη της γεωργικής δραστηριότητας επεκτείνεται κυρίως στις αροτραίες καλλιέργειες, στην κηπευτική γη, στα αμπέλια και στις εκτάσεις που βρίσκονται σε αγρανάπαυση, ενώ οι δενδρώδεις καλλιέργειες εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερες αντοχές.
Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου οι συνολικές εκτάσεις καλλιεργειών και αγρανάπαυσης μειώθηκαν από 3.999.000 στρέμματα το 2011 σε 2.881.668 στρέμματα το 2024. Μέσα σε δεκατρία χρόνια εγκαταλείφθηκαν 1.117.332 στρέμματα, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση 27,9% της συνολικής καλλιεργούμενης έκτασης.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στη Μεσσηνία. Οι συνολικές καλλιεργούμενες εκτάσεις και οι εκτάσεις αγρανάπαυσης περιορίστηκαν από 1.100.652 στρέμματα το 2011 σε 839.067 στρέμματα το 2024. Αυτό σημαίνει ότι εγκαταλείφθηκαν 261.585 στρέμματα, δηλαδή σχεδόν ένα στα τέσσερα στρέμματα που καλλιεργούνταν πριν από δεκατρία χρόνια, με τη συνολική μείωση να φτάνει το 23,8%.
Η εικόνα παραμένει αρνητική ακόμη και σε ετήσια βάση. Από το 2023 έως το 2024 οι συνολικές εκτάσεις στην Πελοπόννησο μειώθηκαν κατά 49.354 στρέμματα ή 1,7%, ενώ στη Μεσσηνία η απώλεια έφτασε τα 26.991 στρέμματα, ποσοστό 3,1%, υπερδιπλάσιο από τον περιφερειακό μέσο όρο.
Εξετάζοντας μόνο τις καλλιεργούμενες εκτάσεις, χωρίς να υπολογίζεται η αγρανάπαυση, στην Πελοπόννησο καταγράφεται μείωση από 3.392.840 στρέμματα το 2011 σε 2.759.817 στρέμματα το 2024. Η απώλεια ανέρχεται σε 633.023 στρέμματα ή 18,7%.
Στη Μεσσηνία οι καθαρά καλλιεργούμενες εκτάσεις περιορίστηκαν από 981.770 σε 830.387 στρέμματα. Η μείωση ανέρχεται σε 151.383 στρέμματα, δηλαδή 15,4%.
Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στις αροτραίες καλλιέργειες. Στην Πελοπόννησο οι εκτάσεις μειώθηκαν από 589.326 σε 272.147 στρέμματα, με απώλεια 317.179 στρεμμάτων και ποσοστό μείωσης 53,8%. Στη Μεσσηνία η συρρίκνωση είναι ακόμη εντονότερη, καθώς οι αροτραίες καλλιέργειες περιορίστηκαν από 112.600 σε μόλις 31.447 στρέμματα. Η απώλεια των 81.153 στρεμμάτων αντιστοιχεί σε μείωση 72,1%, γεγονός που δείχνει ότι περισσότερα από επτά στα δέκα στρέμματα αυτής της κατηγορίας έχουν εγκαταλειφθεί ή αλλάξει χρήση.
Ακόμη πιο έντονη είναι η υποχώρηση της κηπευτικής γης. Στην Πελοπόννησο οι εκτάσεις μειώθηκαν από 108.640 σε 31.447 στρέμματα, καταγράφοντας πτώση 71,1%. Στη Μεσσηνία η μείωση φτάνει το 81,6%, καθώς οι καλλιεργούμενες εκτάσεις περιορίστηκαν από 27.062 σε μόλις 4.971 στρέμματα.
Αντίθετα, οι δενδρώδεις καλλιέργειες εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Στην Πελοπόννησο μειώθηκαν κατά μόλις 5,9%, από 2.447.384 σε 2.302.677 στρέμματα, ενώ στη Μεσσηνία η υποχώρηση περιορίζεται στο 2,3%, από 787.567 σε 769.283 στρέμματα. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ελαιοκαλλιέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα της αγροτικής οικονομίας της περιοχής.
Σημαντική είναι και η υποχώρηση των αμπελιών και των σταφιδάμπελων. Στην Πελοπόννησο οι εκτάσεις μειώθηκαν κατά 93.944 στρέμματα ή 38%, ενώ στη Μεσσηνία χάθηκαν 38.868 στρέμματα, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση 68,7%.
Εντυπωσιακή είναι επίσης η πτώση των εκτάσεων αγρανάπαυσης. Στην Πελοπόννησο περιορίστηκαν από 606.160 σε 121.851 στρέμματα, σημειώνοντας μείωση 79,9%. Στη Μεσσηνία η εικόνα είναι ακόμη πιο ακραία, καθώς από τα 118.882 στρέμματα του 2011 απέμειναν μόλις 8.680 στρέμματα το 2024. Η απώλεια των 110.202 στρεμμάτων αντιστοιχεί σε ποσοστό 92,7%.
Η εικόνα του τελευταίου έτους δείχνει ότι η υποχώρηση συνεχίζεται. Στη Μεσσηνία οι αροτραίες καλλιέργειες μειώθηκαν κατά 19%, τα αμπέλια κατά 9,2%, οι δενδρώδεις καλλιέργειες κατά 2,5% και οι εκτάσεις αγρανάπαυσης κατά 36,4%. Στην Πελοπόννησο η μεγαλύτερη ετήσια μεταβολή καταγράφεται επίσης στην αγρανάπαυση, με μείωση 25,1%, ενώ η κηπευτική γη περιορίστηκε κατά 12,8%.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν μια σταθερή τάση εγκατάλειψης της αγροτικής γης, η οποία αφορά κυρίως τις παραδοσιακές αροτραίες και κηπευτικές καλλιέργειες, ενώ η ελαιοκαλλιέργεια εξακολουθεί να συγκρατεί τις συνολικές απώλειες στη Μεσσηνία και την Πελοπόννησο. Ωστόσο, η απώλεια περισσότερων από 1,1 εκατομμυρίων στρεμμάτων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου και περισσότερων από 261.000 στρεμμάτων στη Μεσσηνία μέσα σε δεκατρία χρόνια αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης για τον πρωτογενή τομέα και την ανάγκη πολιτικών που θα διατηρήσουν ενεργή την καλλιέργεια της γης.