Οι αλλαγές αφορούν τρεις περιοχές, τη Βιομηχανική Περιοχή Καλαμάτας, τον κόμβο Μεσσήνης 3 και τον κόμβο Δρακονερίου, ενώ η ανάγκη πρόσθετων απαλλοτριώσεων δημιουργεί νέα δεδομένα για την υλοποίηση του οδικού άξονα.

Η μελέτη, που συντάχθηκε τον Ιούλιο του 2026, εντάσσεται στη διαδικασία τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων του έργου, οι οποίοι είχαν εγκριθεί στις 12 Φεβρουαρίου 2021. Αφορά το πρώτο τμήμα του οδικού άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, συνολικού μήκους περίπου 16,4 χιλιομέτρων από την Καλαμάτα έως τον Ριζόμυλο.

Οι παρεμβάσεις προκύπτουν από την εξειδίκευση του οριστικού σχεδιασμού και επικεντρώνονται κυρίως στο παράπλευρο οδικό δίκτυο, στις συνδέσεις με την κύρια αρτηρία και στην εξυπηρέτηση των ιδιοκτησιών που βρίσκονται κατά μήκος του δρόμου.

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΒΙΠΕ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά της μελέτης ότι οι νέες παράπλευρες οδοί στην περιοχή της ΒΙΠΕ Καλαμάτας αποτελούν συμπληρωματικό έργο, καθώς δεν περιλαμβάνονται στον βασικό σχεδιασμό της σύμβασης για τη μελέτη, την κατασκευή, τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και τη συντήρηση του οδικού άξονα με ΣΔΙΤ.

Πρόκειται για παρεμβάσεις στο τμήμα από τη χιλιομετρική θέση 2+000 έως τη θέση 4+350, στην περιοχή Ασπροχώματος και του κόμβου Αεροδρομίου, όπου προβλέπεται η κατασκευή νέων παράπλευρων και κάθετων δρόμων, καθώς και δύο νέων κυκλικών κόμβων.

Συγκεκριμένα, προβλέπονται έξι παράπλευρες οδοί, οι ASR100, ASR101, DSR100, DSR101, DSR102 και DSR103, δύο κάθετες οδοί, οι ΚΟ-102 και ΚΟ-103, καθώς και δύο νέοι κυκλικοί κόμβοι, οι RB-101 και RB-102.

Στην ίδια περιοχή καταργούνται οι λωρίδες πολλαπλών χρήσεων που προβλέπονταν στον αρχικό σχεδιασμό, ενώ η εξυπηρέτηση των παρόδιων ιδιοκτησιών μεταφέρεται στο νέο παράπλευρο οδικό δίκτυο.

Η αναφορά σε συμπληρωματικό έργο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης. Η περιβαλλοντική μελέτη περιγράφει τις πρόσθετες κατασκευές, χωρίς να προσδιορίζει το κόστος τους, τον τρόπο χρηματοδότησης ή ενδεχόμενες επιπτώσεις στο οικονομικό αντικείμενο του ΣΔΙΤ. Επομένως, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν οι νέες παρεμβάσεις θα καλυφθούν από την υφιστάμενη σύμβαση ή θα απαιτηθεί πρόσθετη χρηματοδότηση.

ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της μελέτης είναι η ανάγκη πρόσθετων απαλλοτριώσεων για την κατασκευή των νέων οδικών συνδέσεων.

Στην περιοχή της ΒΙΠΕ Καλαμάτας, οι νέες παράπλευρες και κάθετες οδοί μεταβάλλουν τα όρια κατάληψης του έργου. Αντίστοιχα, στον κόμβο Μεσσήνης 3 απαιτείται πρόσθετη γη για τις τροποποιήσεις του παράπλευρου δικτύου και την εξασφάλιση πρόσβασης σε ιδιοκτησίες, ενώ στον κόμβο Δρακονερίου οι απαλλοτριώσεις συνδέονται με τη νέα παράπλευρη οδό DSR7A.

Η μελέτη καταγράφει την ανάγκη τοπικών τροποποιήσεων των ορίων απαλλοτρίωσης της εγκεκριμένης οριστικής μελέτης, εξαιτίας της ενσωμάτωσης των νέων δρόμων.

Ωστόσο, δεν προσδιορίζει το συνολικό εμβαδόν των πρόσθετων εκτάσεων που θα απαλλοτριωθούν, ούτε το ύψος της απαιτούμενης αποζημίωσης. Τα ακριβή όρια θα καθοριστούν με τις προβλεπόμενες κτηματογραφικές διαδικασίες.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ερωτήματα για τον χρόνο ολοκλήρωσης των απαλλοτριώσεων και την ενδεχόμενη επίδρασή τους στο χρονοδιάγραμμα κατασκευής. Η μελέτη δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένη εκτίμηση καθυστέρησης εξαιτίας των νέων απαλλοτριώσεων.

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΚΟΜΒΟ ΜΕΣΣΗΝΗΣ

Στην περιοχή του κόμβου Μεσσήνης 3, περίπου στη χιλιομετρική θέση 9+500, προβλέπεται τροποποίηση της χάραξης των παράπλευρων οδών ASR5 και ASR6 και κατασκευή της νέας παράπλευρης οδού ASR6A.

Σκοπός των αλλαγών είναι η αποκατάσταση της πρόσβασης σε ιδιοκτησίες που βρίσκονται κοντά στον κυκλικό κόμβο. Οι τροποποιήσεις αφορούν τόσο την οριζόντια όσο και την υψομετρική διαμόρφωση των παράπλευρων δρόμων.

Η περιοχή χαρακτηρίζεται κυρίως από γεωργικές χρήσεις, γεγονός που καθιστά σημαντικό τον περιορισμό των πρόσθετων απαλλοτριώσεων. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι παρεμβάσεις δεν μεταβάλλουν τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης.

Η κύρια αρτηρία διατηρεί την εγκεκριμένη χάραξή της στην περιοχή του κόμβου.

ΝΕΟΣ ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΣΤΟ ΔΡΑΚΟΝΕΡΙ

Αντίστοιχες παρεμβάσεις προβλέπονται στον κόμβο Δρακονερίου, περίπου στη χιλιομετρική θέση 12+922.

Στην περιοχή σχεδιάζεται η νέα παράπλευρη οδός DSR7A, προκειμένου να εξασφαλιστεί η πρόσβαση σε ιδιοκτησίες που βρίσκονται κοντά στον κυκλικό κόμβο. Παράλληλα, προβλέπεται τοπική τροποποίηση των επικλίσεων της κάθετης οδού KOD_DRA.

Η ανάγκη κατασκευής της νέας οδού αναδεικνύει ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο οριστικός σχεδιασμός του έργου, καθώς η κατασκευή της κύριας αρτηρίας απαιτεί παράλληλα τη διατήρηση της πρόσβασης στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και στις παρόδιες ιδιοκτησίες.

Και στην περιοχή αυτή η χάραξη της κύριας αρτηρίας παραμένει αμετάβλητη, ενώ οι παρεμβάσεις περιορίζονται στο τοπικό οδικό δίκτυο.

Παρεμβάσεις σε περιοχές πλημμυρικού κινδύνου

Πρόσθετο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιβαλλοντικές επισημάνσεις της μελέτης, ιδιαίτερα για την περιοχή της ΒΙΠΕ Καλαμάτας.

Η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται εντός πλημμυρικής ζώνης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Σχεδίου Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας του Υδατικού Διαμερίσματος Δυτικής Πελοποννήσου.

Η μελέτη αναγνωρίζει ότι η κατασκευή νέων δρόμων και κυκλικών κόμβων σε πλημμυρικές ζώνες μπορεί να μεταβάλει τοπικά τις συνθήκες απορροής των ομβρίων και της κατάκλυσης. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η ενσωμάτωση κατάλληλων αντιπλημμυρικών μέτρων στον σχεδιασμό.

Στον κόμβο Δρακονερίου, ο οποίος βρίσκεται κοντά σε ζώνη πλημμυρικού κινδύνου, προβλέπεται επίσης μέριμνα για τη διαχείριση των ομβρίων, χωρίς επεμβάσεις σε κοίτες υδατορεμάτων.

Αντίθετα, οι παρεμβάσεις στον κόμβο Μεσσήνης 3 βρίσκονται εκτός των χαρτογραφημένων πλημμυρικών ζωνών.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Η τροποποίηση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης αποτυπώνει τις αλλαγές που προκύπτουν κατά την εξειδίκευση του οριστικού σχεδιασμού του έργου Καλαμάτα – Ριζόμυλος.

Το σημαντικότερο ζήτημα που αναδεικνύεται αφορά τη χρηματοδότηση των συμπληρωματικών παρεμβάσεων στη ΒΙΠΕ Καλαμάτας και την ολοκλήρωση των πρόσθετων απαλλοτριώσεων στις τρεις περιοχές.

Η μελέτη δεν περιλαμβάνει αναλυτικό προϋπολογισμό των νέων έργων, εκτίμηση του κόστους των πρόσθετων απαλλοτριώσεων ή αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα κατασκευής.

Κατά συνέπεια, χρειάζονται διευκρινίσεις από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για το ύψος των πρόσθετων δαπανών, τον φορέα που θα τις αναλάβει και τον χρόνο ολοκλήρωσης των απαιτούμενων διαδικασιών.

Οι απαντήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο δρόμος Καλαμάτα – Ριζόμυλος αποτελεί το πρώτο τμήμα του οδικού άξονα προς την Πύλο και τη Μεθώνη και οι πρόσθετες παρεμβάσεις πρέπει να ενσωματωθούν στην κατασκευή του.

Θ.Λ.