Παρότι αρκετοί δήμοι της χώρας έχουν ήδη προχωρήσει ή εξετάζουν τη χορήγηση επιδόματος γέννησης, στον Δήμο Καλαμάτας η συζήτηση φαίνεται να συνδέεται άμεσα με την ψήφιση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος ενδέχεται να δώσει το απαραίτητο θεσμικό «πράσινο φως» για τέτοιου είδους παρεμβάσεις. Το ζήτημα, όπως επισημάνθηκε, έχει σαφώς κεντρικό και κυβερνητικό χαρακτήρα, ωστόσο η οικονομική ενίσχυση κατά την περίοδο της γέννησης ενός παιδιού δεν παύει να αποτελεί μια ουσιαστική ανάσα για τις οικογένειες, πέρα από τις υφιστάμενες κοινωνικές παροχές.
Το θέμα έθεσε ο δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Καλαμάτα Μετά», Κώστας Τσαπόγας, καλώντας τη δημοτική αρχή να προχωρήσει σε απόφαση οικονομικής υποστήριξης νέων ζευγαριών, ιδίως εκείνων που αποκτούν παιδιά. Όπως σημείωσε, η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να έχει ρόλο απλού παρατηρητή απέναντι σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, ζητώντας συγκεκριμένες πολιτικές στήριξης, όπως η χορήγηση χρηματικών επιδομάτων γέννησης.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι υπάρχουν ήδη δήμοι που προσφέρουν εφάπαξ ποσά για κάθε γέννηση, επισημαίνοντας πως τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού συνοδεύονται από σημαντικά έξοδα για μια οικογένεια. Έφερε, μάλιστα, ως παράδειγμα πιο μικρούς δήμους που έχουν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, με πιο πρόσφατη περίπτωση τον Δήμο Πύλου - Νέστορος.
Ο κ. Τσαπόγας υπενθύμισε ότι στη χώρα καταγράφηκαν το 2025 οι λιγότερες γεννήσεις στην ιστορία της, τονίζοντας πως, εάν συνεχιστούν οι ίδιοι ρυθμοί, οι συνέπειες θα είναι πολλές και σοβαρές. Παράλληλα, παρατήρησε ότι δήμοι που δημιουργούν θέσεις εργασίας για νέους και γυναίκες συμβάλλουν στη συγκράτηση του πληθυσμού.
Απαντώντας, ο αντιδήμαρχος Σαράντος Μαρινάκης παρατήρησε ότι το δημογραφικό ζήτημα ξεπερνά τα εθνικά όρια και αποτελεί πλέον ευρωπαϊκό πρόβλημα. Όπως ανέφερε, για το 2026 οι εγγραφές στην Α΄ Δημοτικού υπολογίζονται σε 69.895, αριθμός που δείχνει μείωση κατά περίπου 55.000 μαθητές σε σύγκριση με το 2010.
Ο κ. Μαρινάκης υπογράμμισε ότι πρόκειται για θέμα που ανήκει πρωτίστως στην κεντρική πολιτική σκηνή, σημειώνοντας ωστόσο ότι κάθε δήμος αντιλαμβάνεται το μέγεθος του προβλήματος μέσα και από τις εγγραφές στα σχολεία και στους παιδικούς σταθμούς. Παράλληλα, σημείωσε πως η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά σε σχέση με ευρωπαϊκές λειτουργίες της τοπικής Αυτοδιοίκησης και πως θα πρέπει να θεσμοθετηθεί ένα πλαίσιο που θα δίνει στους δήμους τη δυνατότητα να προχωρούν σε ενισχύσεις προς τα ζευγάρια, σχολιάζοντας πως οι εξαγγελίες δήμων για τα επιδόματα θα περάσουν από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με ότι αυτό συνεπάγεται.
Αναφερόμενος στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης και στις δυνατότητες που φημολογείται ότι θα δοθούν για παρεμβάσεις, εκτίμησε πως μπορεί να αλλάξει το τοπίο. Οπως σημείωσε, ο Δήμος στηρίζει στην παρούσα φάση πολύτεκνες οικογένειες μέσα από μειώσεις και ελαφρύνσεις στα τέλη καθαριότητας, τα τροφεία των παιδικών σταθμών και από άλλες παροχές.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι, εάν δεν υπάρξουν αλλαγές σε μια σειρά από τομείς της κεντρικής πολιτικής, όπως οι φοροαπαλλαγές, η ανεργία και η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, ώστε ο νέος άνθρωπος να δει με αισιοδοξία το μέλλον και να δημιουργήσει οικογένεια, δεν θα υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Αναφέρθηκε, επίσης, σε περιπτώσεις ανθρώπων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσπάθεια τεκνοποίησης, με αφορμή και το Διεθνές Συνέδριο για το δημογραφικό στην Ιθάκη, λέγοντας πως αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν δείγμα ολιγωρίας της ελληνικής διοίκησης, η οποία δεν ενθαρρύνει και δεν βοηθά όσο θα έπρεπε ειδικές περιπτώσεις. Παράλληλα, στάθηκε στη συνδρομή των δήμων μέσα από τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης και άλλες κοινωνικές δομές.
Ο Κώστας Τσαπόγας πάντως, σημείωσε ότι κάποιοι δήμοι έχουν ήδη προχωρήσει στη χορήγηση επιδόματος, επικρίνοντας τον Δήμο Καλαμάτας επειδή δεν έχει πράξει αναλόγως.
Στη συζήτηση παρενέβη και ο εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος Γιώργος Φάβας, ο οποίος σχολίασε ότι το δημογραφικό δεν μπορεί να λυθεί με τη χορήγηση ενός εφάπαξ ποσού 1.000 ή 2.000 ευρώ σε μια οικογένεια με κάθε γέννηση. Όπως είπε, οι δαπάνες για το μεγάλωμα και την εκπαίδευση ενός παιδιού είναι τεράστιες, γι’ αυτό και απαιτούνται ισχυρές κοινωνικές δομές, παιδεία και μια συνολική πολιτική.
Ο κ. Φάβας ανέφερε ότι οι δήμοι μπορούν να συνδράμουν με συνδυαστικές πρακτικές, όπως εκπτώσεις στα δημοτικά τέλη, στήριξη μέσω του Δημοτικού Παντοπωλείου και της σίτισης, ενώ υπενθύμισε ότι στα σκαριά βρίσκεται και η κατασκευή μιας πρότυπης Κοινωνικής Πολυκατοικίας. Εκτίμησε, πάντως, πως ένα ποσό κατά τη γέννηση ενός παιδιού δεν αρκεί για να λύσει το πρόβλημα, καθώς η στήριξη πρέπει να είναι επαναλαμβανόμενη και διαρκής για να αποδώσει.
Ως παράδειγμα έφερε το ποσό που δίνει η κυβέρνηση για τη γέννηση κάθε παιδιού τα τελευταία χρόνια, παρατηρώντας πως αυτό δεν συνέβαλε στην αύξηση των γεννήσεων.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος σημείωσε ότι η υποστήριξη αυτή βρίσκεται στον σχεδιασμό της δημοτικής αρχής, ωστόσο, όπως είπε, πρέπει να προηγηθεί η ψήφιση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος θα προβλέπει σχετικά μέτρα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να αφορούν οικονομική στήριξη οικογενειών με νεογέννητα παιδιά, απαλλαγές ή μειώσεις σε δημοτικά τέλη, διευκολύνσεις σε υπηρεσίες ύδρευσης, κοινωνικές παροχές όπως για την κατοικία και άλλες μορφές στήριξης. «Τα κοινωνικά θέματα είναι ζητήματα που μας απασχολούν έντονα όλους και προφανώς πάντα θα απασχολούν το ΔΣ» τόνισε.
Η συζήτηση ανέδειξε αφενός την ανάγκη για κεντρικές πολιτικές που θα αντιμετωπίζουν συνολικά το δημογραφικό πρόβλημα και αφετέρου το ερώτημα κατά πόσο η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί —και πρέπει— να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο. Σε κάθε περίπτωση, η οικονομική ενίσχυση στη γέννηση ενός παιδιού, έστω κι αν δεν αποτελεί από μόνη της λύση, παραμένει για πολλές οικογένειες ένα σημαντικό πρώτο στήριγμα σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών και οικονομικής πίεσης.
